Objawy i leczenie obrzęku mózgu

Krople mózgu lub wodogłowie jest wynikiem nadmiaru płynu mózgowo-rdzeniowego w komorach mózgu i przestrzeniach między oponami. Patologia może rozwinąć się po urazach i niektórych chorobach. Jamy mózgowe rozszerzają się, wywierają nacisk na otaczającą tkankę, powodując zaburzenia neurologiczne.

W przypadku wodogłowia równowaga między tworzeniem się płynu mózgowo-rdzeniowego a jego ponownym wchłanianiem do krwiobiegu jest zaburzona. W efekcie objętość płynu mózgowo-rdzeniowego znacznie przekracza rezerwową pojemność jam mózgu (cystern, komór, szczelin podpajęczynówkowych). Zwykle ciągłe odnawianie płynu mózgowo-rdzeniowego pozwala pozbyć się toksycznych produktów przemiany materii.

CSF odpowiada za amortyzację mózgu podczas uderzeń w głowę i gwałtownych ruchów, jego krążenie zapewnia odżywienie komórkom kory mózgowej. W przypadku zachwiania równowagi między dopływającym a wchłoniętym płynem mózgowym uciska ściany wewnętrznych jam mózgu, w niektórych przypadkach powodując jego nieodwracalne uszkodzenie.

Wszelkiego rodzaju uszkodzenia mózgu i opon mózgowych mogą stać się przyczyną wodogłowia. W większości przypadków występuje jako powikłanie chorób zakaźnych (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) lub urazowego uszkodzenia mózgu. Krople mogą wiązać się z trudnościami w powrocie krwi z jam czaszki, podobne naruszenie jest zwykle spowodowane patologią naczyń żylnych, tworzeniem się skrzepów krwi w zatokach, bliznowaceniem i zrostami w jamie żył. Nowotwory, wysokie ciśnienie krwi, choroby nerek i pasożyty mózgu mogą również powodować obrzęk mózgu. W niektórych przypadkach wodogłowie jest związane z niedorozwojem mózgu, przerostem przepukliny mózgowej lub rdzeniowej.

Klasyfikacja wodogłowia

Podział obrzęku mózgu na kategorie odbywa się na kilku podstawach.

W zależności od etiologii choroby:

Zamknięty lub niekomunikujący - odpływ płynu mózgowo-rdzeniowego jest zaburzony ze względu na zablokowanie ścieżek jego transportu do krwiobiegu z powodu powstania guza, torbieli, zatykania otworów Magendiego i Lusha, zwężenia akweduktu mózgowego czy wystąpienia zakrzepu krwi. Zwiększone ciśnienie czaszkowe prowadzi do naruszenia i kompresji struktur mózgowych.

Otwarta, czyli komunikująca się - fizjologia wchłaniania płynu mózgowego do krążenia ogólnoustrojowego jest zaburzona, proces ten zachodzi bardzo powoli z powodu zapalenia opon mózgowych, wągrzycy, sarkoidozy, krwotoku mózgowego, przerzutów. Stabilne wysokie ciśnienie czaszkowe stopniowo niszczy rdzeń.

Postać hipersekrecyjna - powstaje nadmiar płynu mózgowo-rdzeniowego.

Klasyfikacja obrzęku mózgu według etiologii:

Wrodzony wodogłowie - powstaje podczas rozwoju wewnątrzmacicznego w wyniku zakażenia płodu, chorób genetycznych, urazu porodowego, krwotoku w mózgu płodu. Ten typ patologii nie jest kompensowany u wszystkich pacjentów w dzieciństwie i czasami przechodzi w stan dorosły..

Wodogłowie nabyte - występuje na tle infekcji czaszkowo-mózgowych, urazów mózgu, cyst i guzów.

Zastąpienie wodogłowia - występuje na tle atrofii mózgu z powodu zmian związanych z wiekiem, encefalopatii.

Rodzaje puchliny, w zależności od charakteru przebiegu choroby:

Postać ostra - rozwija się w ciągu kilku dni, stan pacjenta szybko staje się niezwykle trudny;

Postać przewlekła - rozwija się w ciągu kilku lub sześciu miesięcy ze stopniowym wzrostem ciśnienia śródczaszkowego i nasileniem objawów.

Klasyfikacja choroby w zależności od lokalizacji nadmiaru płynu mózgowo-rdzeniowego:

Postać zewnętrzna - płyn mózgowy gromadzi się w przestrzeni podpajęczynówkowej pod oponami oponowymi bez ekspansji komór, występuje z atrofią mózgu;

Postać wewnętrzna - płyn mózgowo-rdzeniowy gromadzi się w cysternach i komorach mózgu;

Forma mieszana - płyn mózgowy gromadzi się we wszystkich jamach mózgu.

Klasyfikacja obrzęku mózgu, w zależności od nasilenia naruszeń jego struktur:

Skompensowane - nadmiar płynu mózgowo-rdzeniowego nie ściska struktur mózgowych, nie ma wyraźnych objawów, stan zdrowia pacjenta jest normalny;

Zdekompensowana - w wyniku ucisku tkanki mózgowej rozpoznaje się różne objawy neurologiczne, zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego.

Przyczyny pojawienia się obrzęku mózgu

Jeśli wykluczymy wrodzoną postać wodogłowia osoby dorosłej, która pojawiła się u niego we wczesnym dzieciństwie z powodu infekcji wewnątrzmacicznej, urazu porodowego lub patologii wrodzonych, można wyróżnić następujące przyczyny rozwoju obrzęku:

Krwotok spowodowany pęknięciem tętniaka aorty, przełomem krwiaka pod oponami mózgowymi lub do komór;

Zapalenie struktur mózgowych z powodu powikłań neuroinfekcji i patologii ogólnoustrojowych (zapalenie opon mózgowych, kiła układu nerwowego, sarkoidoza, zapalenie mózgu);

Łagodne i złośliwe guzy mózgu;

Przerzuty do mózgu;

Encefalopatia naczyniowa jako następstwo cukrzycy, miażdżycy, nadciśnienia;

Toksyczna encefalopatia będąca wynikiem zatrucia substancjami toksycznymi dla ośrodkowego układu nerwowego.

Objawy obrzęku mózgu

Objawy ostrej postaci wodogłowia:

Silne bóle głowy bez określonej lokalizacji, najbardziej widoczne rano;

Nudności i wymioty, najczęściej występujące rano;

Słabość, ciągłe zmęczenie;

Tachykardia (ponad 120 uderzeń na minutę) lub bradykardia (rzadziej 50 uderzeń na minutę);

Letarg, wskazujący na wzrost ciśnienia w czaszce;

Naruszenie ruchów okulomotorycznych, utrzymywanie wymuszonej pozycji głowy.

Objawy przewlekłej postaci obrzęku mózgu:

Letarg, bierność, obojętność na to, co się dzieje;

Upośledzone funkcje poznawcze, pamięć, zdolność liczenia;

Zakłócenia w trybie snu i odpoczynku;

Depresja funkcji mowy i zdolności intelektualne;

Naruszenie procesu chodzenia, gdy pacjent w pozycji leżącej imituje ruchy nóg podczas chodzenia, ale w pozycji stojącej nie jest w stanie wykonywać skoordynowanych ruchów;

Niepokój, nerwowość, niezdolność do koncentracji;

Mimowolne oddawanie moczu - pojawia się w późniejszych stadiach choroby.

Kiedy mózg jest skompresowany, pojawiają się takie wady wzroku, jak podwójne widzenie, utrata pola widzenia, rozszerzenie źrenicy z brakiem reakcji na światło, zanik nerwu wzrokowego aż do ślepoty, obniżona ostrość wzroku, zez.

Dzieci z wrodzonym wodogłowiem lub chore we wczesnym dzieciństwie są opóźnione w rozwoju i są nieaktywne. Mają naruszenie podstawowych procesów metabolicznych: wody, węglowodanów i tłuszczu. Zmiany w metabolizmie tłuszczów mogą powodować ogólną otyłość. Na tle choroby może również wystąpić wyczerpanie, może tworzyć się charakterystyczny kształt głowy: powiększa się i staje się jak kula, czoło duże i zwisające, orbity oczu są głęboko osadzone, oczy są na wpół zamknięte.

Skóra na głowie pacjenta jest przerzedzona, z przezroczystą siecią naczyń żylnych. Podczas choroby ciemiączki powiększają się, wybrzuszają i napinają, kości stają się cieńsze, szwy łączące kości czaszki mogą się rozchodzić. Chorobie towarzyszą objawy neurologiczne - są to paraliż, niedowład poszczególnych kończyn, osłabienie odruchów i napięcia mięśniowego, może wystąpić zaburzona koordynacja ruchów, statyka, zmiana chodu. Wśród objawów obrzęku mózgu obserwuje się również spadek ostrości wzroku, w niektórych przypadkach można zaobserwować całkowitą ślepotę.

Obrzęk mózgu często objawia się zaburzeniami psychicznymi, które można warunkowo podzielić na stany związane z brakiem aktywności intelektualnej oraz zaburzenia osobowości. Niepełnosprawność intelektualna może objawiać się w postaci odwracalnej łagodnej postaci upośledzenia umysłowego, a jej nasileniem może być oligofrenia, charakteryzująca się różnym stopniem upośledzenia umysłowego. W większości przypadków panuje euforia, którą szybko zastępuje apatia. Wśród objawów klinicznych odnotowuje się objawy charakterystyczne dla wysokiego ciśnienia śródczaszkowego: bóle głowy, wymioty, napady nudności.

Oprócz zebrania wywiadu, przy postawieniu diagnozy stosuje się dodatkowe metody badawcze w celu ustalenia postaci, stadium, etiologii i nasilenia objawów choroby. Do tych celów stosuje się oscylografię, echoencefalografię, ventriculografię, angiografię..

Diagnostyka wodogłowie

Lekarz ustala rozpoznanie wodogłowia na podstawie zebranego wywiadu i istniejącego obrazu klinicznego patologii.

Instrumentalne metody diagnostyczne:

Rezonans magnetyczny - diagnozuje chorobę z dużym prawdopodobieństwem, określa jej przyczyny, ujawnia uszkodzenie struktury mózgu. Kryterium obrzęku jest obrzęk okołokomorowy, wartość wskaźnika międzykomorowego jest większa niż 0,5.

RTG cystern podstawy czaszki - określa drogi resorpcji płynu mózgowo-rdzeniowego, pomaga ustalić postać wodogłowia.

Tomografia komputerowa - określa kontury mózgu i jego jam, diagnozuje nowotwory w strukturach mózgu.

Badanie dna oka - obrzęk dysków nerwu wzrokowego wskazuje na wzrost ciśnienia czaszkowego.

Leczenie obrzęku mózgu

Leczenie obrzęku mózgu może być zachowawcze, w niektórych przypadkach - chirurgiczne. Celem terapii jest obniżenie ciśnienia śródczaszkowego (Lasix, Furosemide, Fonurit, Mannit, Diacarb, inne diuretyki) oraz stabilizacja wskaźników. W ramach leczenia zachowawczego wykonywane są ogólne zabiegi wzmacniające, np. Kąpiele solno-sosnowe, przepisywane są leki obniżające temperaturę ciała i przeciwzapalne, terapia odwadniająca i odczulająca.

Zaburzenia psychiczne leczy się łącznie z powyższymi konserwatywnymi metodami. W przypadku wyraźnych zaburzeń afektywno-wolicjonalnych i indywidualnych epizodów psychozy przepisywane są leki psychotropowe. Jeśli zachowawcze metody leczenia są nieskuteczne, wskazana jest interwencja chirurgiczna..

Operacja wykonywana u pacjentów z wodogłowiem spowodowanym urazem lub stanem zapalnym może pomóc pacjentowi w całkowitym pozbyciu się wszystkich objawów choroby..

Operacja pomostowania: Operacja założenia pomostów naczyniowych. Cewniki silikonowe wyposażone w specjalne zastawki są wprowadzane do jamy mózgu. Przyczyniają się do usuwania nadmiaru płynu mózgowo-rdzeniowego do jamy brzusznej. Przeciwwskazania do operacji bajpasów - patologie wzroku, przewlekły wodogłowie.

Operacja pomaga przywrócić jakość życia, utrzymać ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego na optymalnym poziomie. Powikłaniem przetaczania może być zakażenie rurki, konieczność jej pilnej wymiany z powodu utraty właściwości. Operacja bypassu trwa 1,5 godziny i jest wykonywana w znieczuleniu ogólnym.

Rodzaje operacji bajpasu w celu usunięcia płynu mózgowego:

Cewnik komorowo-otrzewnowy - między mózgiem a otrzewną;

Ventriculoatrial shunt - między mózgiem a sercem;

Ventriculovenous przeciek - między mózgiem a żyłami;

Zastawka komorowo-opłucnowa - między mózgiem a płucami;

Zastawka komorowo-cewkowa - między mózgiem a cewką moczową.

Endoskopia. Ta metoda leczenia obrzęku mózgu wymaga obecności specjalnego sprzętu w klinice i wysokiej kwalifikacji neurochirurga. Endoskopia to nowoczesny i bezpieczny sposób na usunięcie nadmiaru płynu mózgowego poprzez wprowadzenie neuroendoskopu do kanałów struktur mózgowych.

Pod kontrolą miniaturowej kamery wideo lekarz wykonuje otwór specjalnym cewnikiem w celu usunięcia płynu mózgowo-rdzeniowego po wcześniej przygotowanej ścieżce. Skuteczność metody pozwala osiągnąć sukces już w jednym zabiegu. Interwencja endoskopowa nie zawsze jest możliwa, ma przeciwwskazania.

Pacjenci, którzy przeszli operację w celu leczenia wodogłowia, powinni być monitorowani przez chirurga i neuropatologa przez długi czas, wymienić przeciek w odpowiednim czasie, przyjmować leki przeciwbakteryjne, aby zapobiec infekcji.

Nie jest łatwo przewidzieć rozwój wodogłowia. Dzięki rozpoczęciu leczenia w odpowiednim czasie istnieje szansa uniknięcia niepełnosprawności i upośledzenia umysłowego. Jeśli cały kompleks środków terapeutycznych nie zostanie przeprowadzony na czas, prawdopodobieństwo wystąpienia objawów patologii OUN, zaburzeń psychoemocjonalnych i poznawczych jest wysokie..

Rozwój obrzęku mózgu, zwłaszcza jeśli choroba jest wrodzona, może zatrzymać się na dowolnym etapie, ale całkowite wyleczenie nigdy nie następuje. Rokowanie jest korzystne tylko wtedy, gdy leczenie rozpocznie się w odpowiednim czasie. Jeśli terapia zostanie opóźniona, wówczas nagromadzenie płynu w mózgu doprowadzi do nieodwracalnych zmian i upośledzenia niektórych funkcji mózgu. Sukces interwencji chirurgicznej zależy od czasu jej wykonania, ciężkości choroby, a także od właściwego rozliczenia wszystkich wskazań i przeciwwskazań do interwencji chirurgicznej.

Edukacja: W 2005 roku odbył staż w Pierwszym Moskiewskim Uniwersytecie Medycznym im. I. M. Sechenova i uzyskał dyplom z neurologii. W 2009 roku ukończył studia podyplomowe na specjalności „Choroby układu nerwowego”.

Wodogłowie mózgu u dorosłych: przyczyny, objawy, leczenie

Wodogłowie u dorosłych („opuchlizna mózgu”) jest stanem patologicznym charakteryzującym się nadmiernym gromadzeniem się płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) w przestrzeniach płynu mózgowo-rdzeniowego mózgu. Wodogłowie może być niezależną jednostką nozologiczną lub może być konsekwencją różnych chorób mózgu. Wymaga obowiązkowego wykwalifikowanego leczenia, ponieważ długotrwałe istnienie choroby może prowadzić do kalectwa, a nawet śmierci..

Choroba u dzieci znacznie różni się od objawów choroby w populacji dorosłych ze względu na to, że w ciele dziecka nadal tworzy się mózg. W tym artykule rozważymy przyczyny, objawy i leczenie wodogłowia mózgowego u dorosłych..

Powody

Każda osoba ma specjalne przestrzenie w mózgu, które zawierają specjalny płyn - płyn mózgowo-rdzeniowy. Wewnątrz samego mózgu znajduje się układ komór mózgowych komunikujących się ze sobą, poza mózgiem znajduje się przestrzeń podpajęczynówkowa z cysternami mózgowymi. Płyn mózgowo-rdzeniowy spełnia bardzo ważne funkcje: chroni mózg przed wstrząsami, wstrząsami i czynnikami zakaźnymi (te ostatnie dzięki zawartym w nim przeciwciałom), odżywia mózg, uczestniczy w regulacji krążenia krwi w zamkniętej przestrzeni mózgu i czaszki oraz zapewnia homeostazę dzięki optymalnemu ciśnieniu wewnątrzczaszkowemu.

Objętość płynu mózgowo-rdzeniowego u osoby dorosłej wynosi 120-150 ml, odnawia się go kilka razy dziennie. Wytwarzanie płynu mózgowo-rdzeniowego zachodzi w splocie naczyniówkowym komór mózgu. Z bocznych komór mózgu (zawierają około 25 ml), płyn mózgowo-rdzeniowy przepływa przez otwór Monroe do trzeciej komory, której objętość wynosi 5 ml. Z trzeciej komory płyn mózgowo-rdzeniowy przemieszcza się do czwartej (zawiera również 5 ml) wzdłuż akweduktu sylwiańskiego (akweduktu mózgowego). W dolnej części czwartej komory znajdują się otwory: środkowa niesparowana Magendie i dwie boczne Lyushka. Przez te otwory płyn mózgowo-rdzeniowy dostaje się do przestrzeni podpajęczynówkowej mózgu (znajdującej się między miękkimi i pajęczynówkami mózgu). Na podstawowej powierzchni mózgu przestrzeń podpajęczynówkowa rozszerza się, tworząc kilka cystern: wnęk wypełnionych płynem mózgowo-rdzeniowym. Z cystern płyn mózgowo-rdzeniowy dostaje się do zewnętrznej (wypukłej) powierzchni mózgu, jakby „mył” go ze wszystkich stron.

Absorpcja (resorpcja) płynu mózgowo-rdzeniowego zachodzi do układu żylnego mózgu poprzez komórki pajęczynówki i kosmki. Nagromadzenie kosmków wokół zatok żylnych nazywa się ziarniną pachyonową. Część płynu mózgowo-rdzeniowego jest wchłaniana do układu limfatycznego na poziomie pochewek nerwowych.

Tak więc płyn mózgowo-rdzeniowy wytwarzany w splocie naczyniowym wewnątrz mózgu wypłukuje go ze wszystkich stron, a następnie jest wchłaniany do układu żylnego, proces ten jest ciągły. To jest normalny obieg, ilość płynu produkowanego dziennie jest równa wchłoniętej. Jeśli na jakimkolwiek etapie pojawią się „problemy” - czy to z produktem, czy z wchłanianiem, pojawia się wodogłowie.

Wodogłowie może być spowodowane przez:

  • choroby zakaźne mózgu i jego błon - zapalenie opon mózgowych, zapalenie mózgu, zapalenie komory;
  • guzy mózgu w lokalizacji pnia lub wokół pnia, a także komory mózgowe);
  • patologia naczyniowa mózgu, w tym krwotoki podpajęczynówkowe i dokomorowe w wyniku pęknięcia tętniaków, malformacji tętniczo-żylnych;
  • encefalopatia (alkoholowa, toksyczna itp.);
  • uraz mózgu i stany pourazowe;
  • wady rozwojowe układu nerwowego (np. zespół Dandy-Walkera, zwężenie akweduktu Sylviana).

Rodzaje wodogłowia

Wodogłowie może być wrodzone lub nabyte. Wrodzony, zwykle objawia się w dzieciństwie.

W zależności od mechanizmu rozwoju istnieją:

  • zamknięty (okluzyjny, niezakomunikowany) wodogłowie - gdy przyczyną jest naruszenie przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego z powodu nakładania się (zablokowania) dróg płynu mózgowo-rdzeniowego. Częściej skrzep krwi (z powodu krwotoku dokomorowego), część guza lub zrosty zakłócają normalny przepływ płynu mózgowo-rdzeniowego;
  • wodogłowie otwarte (komunikujące się, dezresorpcyjne) - podstawą jest naruszenie wchłaniania do układu żylnego mózgu na poziomie kosmków pajęczynówki, komórek, granulacji pachyonu, zatok żylnych;
  • wodogłowie nadwydzielnicze - z nadmierną produkcją płynu mózgowo-rdzeniowego przez sploty naczyniówkowe komór;
  • wodogłowie zewnętrzne (mieszane, ex vacuo) - gdy zwiększa się zawartość płynu mózgowo-rdzeniowego zarówno w komorach mózgu, jak iw przestrzeni podpajęczynówkowej. W ostatnich latach ta forma przestała być przypisywana wodogłowowi, ponieważ przyczyną wzrostu zawartości płynu mózgowo-rdzeniowego jest zanik tkanki mózgowej i zmniejszenie samego mózgu, a nie naruszenie krążenia płynu mózgowo-rdzeniowego.

W zależności od poziomu ciśnienia wewnątrzczaszkowego wodogłowie może być:

  • nadciśnienie - ze wzrostem ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego;
  • normotensyjne - przy normalnym ciśnieniu;
  • hipotensyjne - ze zmniejszonym ciśnieniem płynu mózgowo-rdzeniowego.

Do czasu wystąpienia:

  • ostry wodogłowie - okres rozwoju procesu wynosi do 3 dni;
  • podostry progresywny - rozwija się w ciągu miesiąca (niektórzy autorzy uważają ten okres za 21 dni);
  • przewlekłe - od 3 tygodni do 6 miesięcy i dłużej.

Objawy

Obraz kliniczny zależy od okresu powstawania wodogłowia i poziomu ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego, mechanizmu rozwoju.

W przypadku ostrego i podostrego okluzyjnego wodogłowia osoba skarży się na ból głowy, nasilający się rano (zwłaszcza po śnie), któremu towarzyszą nudności i czasami wymioty przynoszące ulgę. Na gałkach ocznych od wewnątrz pojawia się uczucie ucisku, pieczenie, „piasek” w oczach, pęka ból. Możliwa iniekcja do twardówki naczyniowej.

Wraz ze wzrostem ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego łączy się senność, która jest złym znakiem prognostycznym, gdyż wskazuje na nasilenie objawów i grozi utratą przytomności.
Możliwe pogorszenie widzenia, uczucie „mgły” przed oczami. Stojące dyski nerwów wzrokowych są wykrywane w dnie.
Jeśli pacjent nie zwróci się na czas o pomoc lekarską, ciągły wzrost zawartości płynu mózgowo-rdzeniowego i ciśnienia wewnątrzczaszkowego doprowadzi do rozwoju zespołu zwichnięcia - stanu zagrażającego życiu. Objawia się gwałtownym obniżeniem świadomości aż do śpiączki, niedowładem wzroku w górę, rozbieżnym zezem, zahamowaniem odruchów. Te objawy są charakterystyczne dla ucisku śródmózgowia. Po ucisku rdzenia przedłużonego pojawiają się objawy zaburzeń połykania, zmienia się głos (do utraty przytomności), a następnie następuje zahamowanie czynności serca i oddychania, co prowadzi do śmierci pacjenta.

Przewlekły wodogłowie częściej wiąże się z prawidłowym lub nieznacznie podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym. Rozwija się stopniowo, miesiące po przyczynie. Początkowo zaburzona jest cykliczność snu, pojawia się bezsenność lub senność. Pogarsza się pamięć, pojawia się letarg i zmęczenie. Charakterystyczne jest ogólne zdziwienie. W miarę postępu choroby, w zaawansowanych przypadkach zaburzenia mnestyczne (poznawcze) nasilają się, aż do otępienia. Pacjenci nie mogą samodzielnie służyć sobie i zachowywać się nieodpowiednio.

Drugim częstym objawem przewlekłego wodogłowia są zaburzenia chodzenia. Początkowo chód się zmienia - staje się wolniejszy, niestabilny. Potem przychodzi niepewność w pozycji stojącej, trudności w rozpoczęciu ruchu. W pozycji leżącej lub siedzącej pacjent może naśladować chodzenie, jazdę na rowerze, ale w pozycji wyprostowanej zdolność ta jest natychmiast tracona. Chód staje się „magnetyczny” - pacjent wydaje się być przyklejony do podłogi, a po wyjściu z miejsca wykonuje małe szuranie nogami, odmierzając czas. Zmiany te nazywane są „apraksją chodową”. Wzrasta napięcie mięśniowe, w zaawansowanych przypadkach spada siła mięśni i pojawia się niedowład nóg. Zaburzenia równowagi mają również tendencję do przechodzenia do niezdolności do samodzielnego stania lub siedzenia.

Często pacjenci z przewlekłym wodogłowiem skarżą się na częste oddawanie moczu, szczególnie w nocy. Stopniowo pojawia się imperatywna potrzeba oddania moczu, wymagająca natychmiastowego opróżnienia, a następnie całkowitego nietrzymania moczu.

Diagnostyka

Główną rolę w ustaleniu rozpoznania odgrywa tomografia komputerowa (CT) i rezonans magnetyczny (MRI). Metody te pozwalają na określenie kształtu i wielkości komór, przestrzeni podpajęczynówkowej, cystern mózgu.

RTG cystern podstawy mózgu pozwala ocenić kierunek przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego i wyjaśnić rodzaj wodogłowia.

Możliwe jest wykonanie diagnostycznego nakłucia lędźwiowego z pobraniem 30-50 ml płynu mózgowo-rdzeniowego, któremu towarzyszy chwilowa poprawa stanu. Wynika to z przywrócenia dopływu krwi do niedokrwionych tkanek mózgu na tle spadku ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Stanowi to korzystny znak prognostyczny w przewidywaniu chirurgicznego leczenia wodogłowia. Powinieneś wiedzieć, że w ostrym wodogłowie punkcja lędźwiowa jest przeciwwskazana ze względu na wysokie ryzyko penetracji pnia mózgu i rozwoju zespołu zwichnięcia.

Leczenie

Początkowe stadia wodogłowia można leczyć lekami. W tym celu stosuje się następujące leki:

  • w celu obniżenia ciśnienia śródczaszkowego i usunięcia nadmiaru płynu (pod warunkiem, że odpływ płynu mózgowo-rdzeniowego jest zachowany) - diakarb (acetazolamid), mannitol i mannitol w połączeniu z furosemidem lub lasixem. Obowiązkowe do takiego leczenia jest korekta poziomu potasu w organizmie, do tego używają asparkamu (Panangin);
  • aby poprawić odżywianie tkanki mózgowej, pokazano Cavinton (Vinpocetine), Actovegin (Solcoseryl), Gliatilin, Choline, Cortexin, Cerebrolysin, Semax, Memoplant itp..

Wodogłowie rozmieszczone klinicznie poddaje się leczeniu chirurgicznemu, metody medyczne poprawiają stan na krótki czas.

Ostry wodogłowie, jako stan zagrażający życiu, wymaga natychmiastowego leczenia neurochirurgicznego. Polega na kraniotomii i nałożeniu zewnętrznych drenów zapewniających odpływ nadmiaru płynu. Nazywa się to zewnętrznym drenażem komory. Dodatkowo poprzez system drenażowy można podawać leki rozrzedzające skrzepy krwi (gdyż krwotok dokomorowy jest jedną z najczęstszych przyczyn ostrego wodogłowia).

Przewlekły wodogłowie wymaga operacji przetaczania płynu mózgowo-rdzeniowego. Ten rodzaj leczenia chirurgicznego polega na wycofaniu nadmiaru płynu mózgowo-rdzeniowego do naturalnych jam ciała człowieka za pomocą złożonego systemu cewników i zastawek (jama brzuszna, jama miednicy, przedsionek itp.): Komorowo-otrzewnowe, komorowo-przedsionkowe, torbielotrzewnowe. W jamach ciała dochodzi do niezakłóconego wchłaniania nadmiaru płynu mózgowo-rdzeniowego. Operacje te są dość traumatyczne, ale prawidłowo wykonane mogą doprowadzić do wyzdrowienia pacjentów, ich porodu i rehabilitacji społecznej..

Dziś wśród inwazyjnych metod leczenia dominuje mniej traumatyczna technika neuroendoskopowa. Coraz częściej wykonywany jest za granicą ze względu na wysoki koszt samej operacji. Ta metoda nazywa się: endoskopowa ventriculocisternostomia dna trzeciej komory. Operacja trwa tylko 20 minut. W tej metodzie leczenia instrument chirurgiczny z neuroendoskopem (kamerą) na końcu wprowadza się do komór mózgu. Kamera pozwala na zademonstrowanie obrazu za pomocą projektora i precyzyjne sterowanie wszystkimi manipulacjami.Dodatkowy otwór tworzy się na dnie trzeciej komory, która łączy się z cysternami podstawy mózgu, co eliminuje przyczynę wodogłowia. W ten sposób przywracany jest fizjologiczny płyn mózgowo-rdzeniowy między komorami a cysternami..

Efekty

Wodogłowie jest niebezpieczną chorobą, ignorując objawy, które są obarczone niepełnosprawnością lub nawet zagrażające życiu. Faktem jest, że zmiany, które zachodzą w mózgu w wyniku długiego istnienia wodogłowia, są nieodwracalne..

Przedwczesne leczenie może przekształcić się w tragedię dla osoby: niepełnosprawność i znaczenie społeczne. Zaburzenia psychiczne, problemy z poruszaniem się, zaburzenia oddawania moczu, pogorszenie wzroku, słuchu, napady padaczkowe - to lista możliwych konsekwencji wodogłowia, jeśli jego leczenie nie rozpocznie się na czas. Dlatego przy najmniejszym podejrzeniu wodogłowia należy zwrócić się o wykwalifikowaną pomoc medyczną..

TVC, program „Lekarze” na temat „Wodogłowie”

Krople mózgu

Choroba obrzęku mózgu lub wodogłowia jest naruszeniem normalnego drenażu płynu w mózgu, gromadzenia się płynu w układzie komorowym mózgu. System składa się z komór bocznych (I i II), które są połączone z komorą szczelinową (III), która poprzez akwedukt Sylwiusza (kanał międzykomorowy) jest połączona z czwartą komorą mózgu. Płyn jest wytwarzany w splocie naczyniówkowym, następnie dostaje się kolejno do komór mózgu, a od ostatniej czwartej komory do przestrzeni między oponą twardą a mózgiem, do przestrzeni podpajęczynówkowej rdzenia kręgowego i mózgu. Tutaj płyn mózgowo-rdzeniowy (bezbarwna ciecz) jest wchłaniany do krwiobiegu. Naruszenie wydzielania płynu, gromadzenie się płynu w komorach mózgu prowadzi do ich wzrostu, ucisku tkanek głowy i rozwoju wodogłowia. Patologia charakteryzuje się naruszeniem struktury tkanek miękkich, naciskiem na kości czaszki, deformacją czaszki, dysfunkcją mózgu. Spadek mózgu może dotknąć nie tylko dzieci, ale także dorosłych. Istnieje wrodzona i nabyta postać choroby. Wodogłowie może być pierwotne (choroba podstawowa), wtórne (w wyniku różnych chorób), zamknięte (okluzyjne) lub otwarte (komunikujące).

Co oznacza „obrzęk mózgu” u dorosłych?

Przyczyny rozwoju obrzęku u dorosłych są zróżnicowane, dotyczy chorób, których przedwczesne leczenie może prowadzić do poważnych powikłań, a nawet śmierci. Przyczyną rozwoju wodogłowia mózgowego u dorosłych mogą być różne choroby, urazy, patologie rozwoju naczyń mózgowych, guzy. W wyniku urazu lub choroby mózgu dochodzi do naruszenia odpływu płynu mózgowo-rdzeniowego z komór mózgu. Połączone kości czaszki osoby dorosłej nie pozwalają na zmianę rozmiaru czaszki z powodu ciśnienia płynu, gromadzenie się płynu mózgowo-rdzeniowego w komorach mózgu prowadzi do ucisku tkanki mózgowej i rozwoju poważnych powikłań.

Krople mózgu u noworodka

Krople mózgu, których objawy są nieliczne, charakteryzują się zwiększeniem objętości głowy dziecka. Ze względu na to, że kości czaszki noworodka nie są zrośnięte, zaczynają się rozsuwać, głowa powiększa się, czaszka jest zdeformowana. Z biegiem czasu pojawiają się inne objawy:

  • nudności i wymioty;
  • silny ból głowy, dziecko ciągle płacze, sen jest zaburzony;
  • wzrasta napięcie mięśni kończyn górnych;
  • w wyniku gromadzenia się płynu i kompresji tkanek normalne funkcjonowanie mózgu zostaje zakłócone;
  • dziecko opóźnia się w rozwoju - opóźniony rozwój umysłowy, motoryczny, brak odruchu krokowego.

Statystyki medyczne pokazują, że około 70% noworodków cierpi na wodogłowie w takiej czy innej formie, utajona postać choroby nie zawsze jest wykrywana na czas. Rokowanie dla dzieci z wodogłowiem jest korzystne, jeśli choroba zostanie zdiagnozowana w odpowiednim czasie, zostanie przepisane odpowiednie leczenie lub zostanie wykonana operacja.

Krople mózgu u dorosłych: oczekiwana długość życia

Oczekiwana długość życia zależy od terminowej diagnozy i leczenia. Nie dochodzi do pełnego wyzdrowienia, rokowanie zależy od ciężkości choroby, postaci wodogłowia, adekwatności i terminowości leczenia.

Krople mózgu u dorosłych: objawy

Objawy wodogłowia zależą od poziomu ciśnienia płynu, czasu trwania choroby i mechanizmu rozwoju. Silny poranny ból głowy, nudności i wymioty, ucisk na gałki oczne od wewnątrz, uczucie dyskomfortu w oczach wskazuje na rozwój ostrego lub podostrego wodogłowia okluzyjnego.

Wraz z gromadzeniem się płynu mózgowo-rdzeniowego stan pogarsza się - pacjent ma tendencję do snu, zmniejsza się ostrość wzroku, wzrasta ciśnienie śródczaszkowe. Może rozwinąć się zespół zwichnięcia, który charakteryzuje się stanem zagrażającym życiu. Objawia się niedowładem wzroku w górę, następuje tłumienie odruchów, rozwija się zez, może wystąpić śpiączka. Ucisk tkanki mózgowej prowadzi do pojawienia się pewnych objawów: zmiany głosu, pacjent nie może przełykać, zaburzona jest praca układu sercowo-naczyniowego i oddechowego - pacjent umiera.

Przewlekła postać obrzęku mózgu charakteryzuje się stopniowym rozwojem, zaburzeniami snu, upośledzeniem pamięci, letargiem, osłabieniem, zaburzeniami chodu, zwiększonym napięciem mięśniowym i częstym oddawaniem moczu. Postęp choroby może prowadzić do upośledzenia funkcji poznawczych i demencji.

Krople mózgu: leczenie

W przypadku rozpoznania obrzęku mózgu u dorosłych, leczenie jest zalecane w zależności od przyczyny choroby i rodzaju obrzęku. W przypadku nadmiernego wydzielania płynu mózgowo-rdzeniowego wykonuje się operację obejścia, nadmiar płynu odprowadzany jest z komór mózgowych do jamy brzusznej, gdzie jest całkowicie wchłaniany. Leczenie chirurgiczne jest zalecane w przypadku objawów organicznych. Leczą również łagodną postać wodogłowia za pomocą leków, masażu. Leczenie wodogłowia ma na celu wyeliminowanie przyczyny obrzęku mózgu..

Środki ludowe na opuchliznę mózgu

Jako środki ludowe do leczenia obrzęku mózgu stosuje się zioła o działaniu moczopędnym, uspokajającym - są to melisa, tatarak błotny, chabry oraz inne zioła i rośliny. Leczenie ziołowe może być stosowane jako terapia wspomagająca zgodnie z zaleceniami lekarza, ale nie jako leczenie podstawowe.

Krople mózgu u noworodka: przyczyny

Najczęstszą przyczyną obrzęku mózgu u dzieci jest infekcja kobiety w czasie ciąży. Wodogłowie rozwija się z różnych powodów, które zależą od wieku dziecka:

  • wodogłowie wewnątrzmaciczne. Taka patologia ujawnia się podczas diagnostyki ultrasonograficznej. Wodogłowie płodu może być spowodowane różnymi infekcjami, na które choruje matka: wirusem opryszczki, toksoplazmozą, cytomegalią. Najczęściej wodogłowie płodu rozwija się z powodu wad rozwojowych ośrodkowego układu nerwowego. Niezwykle rzadko choroba jest związana z zaburzeniami genetycznymi;
  • obrzęk mózgu u noworodka. Ponad 70% noworodków cierpi na wodogłowie z powodu infekcji infekcyjnej matki lub wad rozwojowych mózgu i rdzenia kręgowego. U 20% dzieci (głównie wcześniaków) choroba jest następstwem urazu porodowego, któremu towarzyszył krwotok śródmózgowy, dokomorowy lub dodatkowo zakaźna choroba mózgu. Guzy mózgu i malformacje naczyniowo-mózgowe są bardzo rzadkie u noworodków, które powodują wodogłowie;
  • rozwój wodogłowia u dzieci powyżej pierwszego roku życia może być spowodowany procesami zapalnymi w mózgu, infekcjami, wadami rozwojowymi mózgu i jego układu naczyniowego, urazowym uszkodzeniem mózgu, chorobami genetycznymi, krwotokiem mózgowym.

Krople mózgu u noworodka: konsekwencje

W przypadku rozpoznania wodogłowia u dziecka należy skierować go na konsultację z neurochirurgiem. Konsekwencje obrzęku mózgu u noworodka to deformacja czaszki, opóźnienie w rozwoju, którego nie można zrekompensować później bez podjęcia odpowiednich środków. Konsultacja z neurochirurgiem pomoże Ci zdecydować o chirurgicznym leczeniu wodogłowia. Za pomocą operacji płyn jest usuwany z komór mózgu do innych jam ciała - jamy brzusznej, prawego przedsionka, większej cysterny potylicznej.

Ponadto skuteczna operacja endoskopowa (ventriculostomia) jest wykonywana bez instalowania systemu zastawkowego. Decyzję o wykonaniu takiej operacji podejmuje lekarz, ponieważ jest to możliwe tylko u niewielkiego odsetka pacjentów z pewnymi postaciami okluzyjnego wodogłowia..

Konsekwencje wodogłowia u noworodka wraz z wiekiem objawiają się w postaci:

  • zaburzenia mowy;
  • zaburzenia widzenia, ślepota;
  • opóźnienia w rozwoju fizycznym;
  • upośledzenie umysłowe;
  • silne bóle głowy;
  • padaczka.

W klinice neurologicznej Szpitala Jusupowa przeprowadza się badanie, które ujawnia obrzęk mózgu, lekarze określają stadium choroby. W zależności od wyników badania neurolog przepisuje leczenie chirurgiczne lub farmakoterapię. Wysoko wykwalifikowani lekarze leczą pacjentów z wodogłowiem. Możesz umówić się telefonicznie.

Przyczyny, objawy i leczenie wodogłowia lub obrzęku mózgu

W konsekwencji często występuje wodogłowie mózgu, powikłanie po przebytych chorobach i urazach. Sam termin „wodogłowie” dosłownie tłumaczy się jako wodę w mózgu. Choroba charakteryzuje się gromadzeniem się płynu mózgowo-rdzeniowego w głowie i jest dość trudna do zdiagnozowania u dorosłych. Przedwczesne leczenie wodogłowia jest niebezpieczne dla kalectwa, a nawet śmierci. Dlatego ważne jest, aby znać możliwe przyczyny i objawy choroby..

Co to jest wodogłowie

Wodogłowie lub opuchlizna mózgu jest naruszeniem krążenia płynu mózgowo-rdzeniowego w przestrzeniach płynu mózgowo-rdzeniowego mózgu, przez co rozwija się jego nadmiar. Normalna, stała ilość CSF (płynu mózgowego) wynosi 50 ml u noworodka i około 130 do 140 ml u osoby dorosłej..

Rola płynu mózgowo-rdzeniowego:

  • służy jako amortyzator dla tkanek mózgu i rdzenia kręgowego, chroniąc je przed urazami i wstrząsem;
  • normalizuje ilość krwi w naczyniach;
  • zapewnia odżywianie mózgu i usuwanie z niego produktów rozpadu.

U zdrowej osoby płyn mózgowo-rdzeniowy jest równomiernie rozprowadzany w szczelinach podpajęczynówkowych, komorach i cysternach. Jest stale wytwarzany i cyrkulowany, aby zapewnić optymalne funkcjonowanie mózgu. Płyn mózgowo-rdzeniowy jest wytwarzany przez splot naczyniówkowy mózgu i jest wchłaniany do krążenia ogólnoustrojowego w okolicy ciemieniowej. Dzięki ciągłemu krążeniu płyn mózgowo-rdzeniowy jest stale odnawiany, a produkty rozpadu nie gromadzą się w nim.

Płyn mózgowy z obrzękiem:

  • nadprodukowany
  • nie jest całkowicie wchłaniany do krążenia ogólnoustrojowego.

W efekcie gromadzi się w głowie i przyczynia się do wzrostu komór mózgowych, szczelin podpajęczynówkowych i cystern. Powiększone struktury mózgowe naciskają na tkankę mózgową, powodując różne zaburzenia neurologiczne.

Przyczyny wodogłowia

U dorosłych obrzęk mózgu rozwija się w każdym wieku. Jest to choroba nabyta wywołana czynnikami zewnętrznymi. Patologia może pojawić się jako powikłanie po ciężkiej chorobie i urazie lub w przypadku zaburzeń w funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego (OUN).

Przyczyny wodogłowia u dorosłych:

  • udar i inne ostre zaburzenia krążenia w mózgu;
  • onkologia;
  • choroby zakaźne i zapalne - zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, gruźlica;
  • uraz czaszkowo-mózgowy, uraz kręgosłupa (częściej w okolicy szyjki macicy);
  • zaburzenia w pracy ośrodkowego układu nerwowego;
  • encefalopatia dowolnego pochodzenia, w tym alkoholowa;
  • krwotoki w tkankach mózgowych wynikające z pęknięcia tętniaków lub innych naczyń.

Rozwój obrzęku w macicy prowadzi do:

  • genetyczne predyspozycje;
  • zaburzenia w rozwoju ośrodkowego układu nerwowego;
  • infekcje przenoszone w macicy;
  • dziedziczność - wodogłowie jest niezwykle rzadko dziedziczone. W tym celu kobieta musi być nosicielką wadliwego genu, a mężczyzna musi mieć wodogłowie..

Często patologię rozpoznaje się u niemowląt od pierwszych miesięcy życia. Im szybciej choroba zostanie wykryta, tym większe są szanse na całkowite wyleczenie. Wszakże wzrost płynu mózgowo-rdzeniowego pociąga za sobą rozszerzenie przestrzeni mózgowych, w których się gromadzi, a objętość głowy dziecka wzrasta.

Aby ustabilizować wielkość głowy, w procesie normalizacji odpływu płynu mózgowo-rdzeniowego, jest to możliwe tylko do momentu, gdy ciemiączki urosną razem, a wszystkie układy mózgowe są na etapie formowania. Dlatego w obecności możliwych przyczyn i predysponujących objawów obrzęku konieczne jest poddanie się rutynowym badaniom u neurologa dziecięcego.

Przyczyny wodogłowia u noworodków:

  • uraz porodowy powodujący krwotok lub zapalenie opon mózgowych;
  • wady rozwojowe naczyń mózgowych;
  • wady rozwojowe mózgu;
  • jako powikłanie po zakażeniach wewnątrzmacicznych.

Rodzaje wodogłowia

Medycyna identyfikuje 3 rodzaje obrzęków mózgu - wrodzone, nabyte i zastępcze.

Wrodzona obrzęk pojawia się na etapie rozwoju wewnątrzmacicznego lub objawia się w pierwszych kilku miesiącach życia.

Typ zastępczy (zanikowy) nie zawsze jest szczegółowo określany jako wodogłowie. Ponieważ w przypadku tego typu patologii gromadzenie się płynu mózgowo-rdzeniowego nie następuje z powodu naruszenia jego krążenia, ale z powodu początkowej atrofii mózgu. To sama atrofia prowadzi do zmniejszenia masy mózgu, a wolne miejsce jest wypełnione płynem mózgowo-rdzeniowym.

Rodzaje nabytych obrzęków mózgu.

  1. Otwarte (na zewnątrz)

Charakteryzuje się gromadzeniem się płynu mózgowego w szczelinach podpajęczynówkowych. W komorach pozostaje normalny. Ten rodzaj obrzęku często występuje jako pourazowy, czyli na tle urazowego uszkodzenia mózgu. Umiarkowanie wyrażona forma zewnętrzna charakteryzuje się brakiem ostrych, niepokojących objawów. Rozpoznanie łagodnego wodogłowia zewnętrznego lub niewielkiego wodogłowia zewnętrznego można postawić w przypadku nieistotnego nagromadzenia płynu w okolicy zewnętrznej powierzchni mózgu. Zewnętrzna dropsy dzieli się na podgatunki:

  • jednokomorowy - w którym zaangażowana jest 1 komora, jest łatwy do leczenia;
  • dwukomorowe - zaangażowane są 2 komory;
  • trójkomorowe - 4 komory są rozszerzone;
  • czterokomorowe - zablokowane 4 komory.
  1. Wewnętrzne (zamknięte)

Gromadzenie się płynu mózgowo-rdzeniowego następuje w komorach. Nieokluzyjna postać opuchlizny występuje po krwotoku w komorach mózgu, onkologii oraz w wyniku zablokowania dróg, którymi krąży płyn mózgowo-rdzeniowy. Nawet łagodna forma wewnętrzna może powodować rozwój asymetrycznego wodogłowia, w którym powiększone komory powiększają się i prowadzą do śmierci komórek mózgowych.

CSF gromadzi się w komorach i szczelinach podpajęczynówkowych oraz w cysternach. Jako podgatunek wyróżnia się umiarkowana forma mieszana, w której gromadzenie się płynu w przestrzeniach alkoholowych nieznacznie przekracza normę.

W przypadku tej postaci obrzęku objawy mogą nie pojawiać się przez długi czas, a następnie stan pacjenta gwałtownie się pogarsza..

Komory są powiększone, ale struktura mózgu się nie zmienia. Najłagodniejsza forma patologii.

Ze względu na przebieg choroby wyróżnia się następujące formy wodogłowia:

  • ostry - rozwija się szybko, stan pacjenta gwałtownie się pogarsza w ciągu kilku dni. Ta forma wymaga pilnej interwencji chirurgicznej;
  • przewlekła - rozwija się powoli, objawy pojawiają się stopniowo.

Wyróżnia się etapy patologii:

  • postępujący - patologia rozwija się szybko i wymaga natychmiastowego leczenia;
  • skompensowane - na tym etapie zaostrzenie minęło, ale systemy mózgowe pozostają rozszerzone;
  • subkompensowane - nie ma objawów, ale prawdopodobny jest nawrót etapu postępującego.

Objawy wodogłowia

Pierwsze oznaki patologii pojawiają się w ciągu 10-20 dni po rozpoczęciu rozwoju. Objawy obrzęku mózgu powodują wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego i uwięzienie tkanki mózgowej. U dzieci i dorosłych objawy choroby objawiają się na różne sposoby. W przypadku dzieci poniżej pierwszego roku życia patologia ta jest uważana za wrodzoną i charakteryzuje się szybkim rozwojem..

Objawy wodogłowia u dzieci

  1. Wzrost obwodu głowy o ponad 1,5 cm miesięcznie przez 2 miesiące.
  2. Nieproporcjonalnie duży czubek głowy.
  3. Wypukłe ciemiączko.
  4. Rozszerzone, pulsujące żyły w głowie.
  5. Kości czaszki i skóra głowy są przerzedzone.
  6. Zez.
  7. Zapalenie tarczy nerwu wzrokowego.
  8. Spadające wskaźniki wzroku i słuchu.
  9. Mięśnie w hipertoniczności.
  10. Późniejszy rozwój.
  11. Utrata już nabytych umiejętności.
  12. Zmniejszona aktywność, senność, wymioty i drażliwość u dziecka.

Znaki u dorosłych

  1. Bóle głowy, które są odczuwalne w całej głowie. Ból jest gorszy w pozycji leżącej.
  2. Wymioty, nudności rano.
  3. Zwiększone ciśnienie w oku.
  4. Zmęczenie, osłabienie, senność.
  5. Apatia, niezdolność do koncentracji.
  6. Skoki ciśnienia krwi, tachykardia, bradykardia.
  7. Zmniejszona wizja.
  8. Hipertoniczność mięśni, wzmożony refleks.
  9. Upośledzona koordynacja ruchów.
  10. Niestabilność emocjonalna, agresja i apatia.
  11. Zmniejszona wrażliwość fizyczna.
  12. Paraliż kończyn.

Diagnostyka wodogłowie

Jeśli podejrzewasz chorobę, obrzęk mózgu, przeprowadza się następującą diagnostykę:

  • badanie zewnętrzne, wywiad na podstawie skarg pacjentów;
  • oftalmoskopia - obrzęk dysków nerwu wzrokowego może być spowodowany ciśnieniem wewnątrzczaszkowym, które jest oznaką wodogłowia;
  • Obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego jest skuteczną metodą diagnostyczną. Ujawnia postać wodogłowia, określa wielkość komór;
  • nakłucie lędźwiowe - analiza płynu mózgowo-rdzeniowego;
  • RTG czaszki - rozpoznanie przerzedzenia kości czaszki;
  • USG przez ciemiączko - u dzieci poniżej pierwszego roku życia.

Aby ustalić rozpoznanie - obrzęk mózgu, wystarczy mieć charakterystyczne objawy, pozytywny obraz MRI i rozpoznanie w oftalmoskopii objawów ciśnienia śródczaszkowego. Jeśli którekolwiek z trzech badań nie ujawni objawów obrzęku, zalecana jest dodatkowa diagnostyka.

Leczenie

W większości przypadków całkowite wyleczenie z wodogłowia może nastąpić dopiero po operacji. Nabyte wodogłowie jest łatwiejsze niż wrodzone.

Krople u noworodków obejmują zabieg chirurgiczny, ale możliwe jest również leczenie zachowawcze. Jeśli choroba nie postępuje, dziecku przepisuje się lek „Diacarb”, który ogranicza tworzenie się płynu mózgowego. Podczas leczenia należy stale poddawać się badaniom neurochirurga i neuropatologa. Gdy tylko istnieje zagrożenie progresją choroby, wymagana jest pilna interwencja chirurgiczna. Pomaga złagodzić objawy choroby masaż tonizujący przeplatany z relaksującym.

Leczenie zachowawcze u osoby dorosłej jest możliwe, jeśli nabyta opuchlizna jest przewlekła. W terapii stosuje się silne diuretyki w celu usunięcia nadmiaru płynu. Jak również leki, które hamują tworzenie się płynu mózgowo-rdzeniowego i zmniejszają ciśnienie wewnątrzczaszkowe.

Być może leczenie wodogłowia i środków ludowej. Ale jest nieskuteczna i raczej pomaga łagodzić objawy niż leczyć.

Odwar z bławatka zmniejsza ciśnienie śródczaszkowe, zmniejsza obrzęki i stany zapalne. Z melisy przygotowuje się wywar lub nalewkę alkoholową. Ten środek ma korzystny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy i łagodzi bóle głowy..

Operacja

Głównym sposobem leczenia opuchlizny jest operacja bajpasu. W organizmie instalowany jest implant - bocznik, który usuwa nadmiar płynu z płynu mózgowo-rdzeniowego do innych układów organizmu. Chirurgia endoskopowa to innowacyjna metoda. Ale nie jest to pokazane w każdym przypadku. Wszystko zależy od rodzaju wodogłowia, przebiegu choroby i indywidualnych cech pacjenta.

Istotą endoskopii jest stworzenie komunikacji między komorą a cysterną, dzięki czemu krążenie płynu mózgowo-rdzeniowego jest normalizowane bez przecieku.

Konsekwencje wodogłowia

Terminowa terapia jest kluczem do skutecznego leczenia. Dlatego przy pierwszych objawach należy skontaktować się z neurologiem. Konsekwencje po wrodzonym wodogłowie u niemowląt:

  • opóźnienie rozwoju;
  • rozmiar głowy nie powróci do poprzedniego rozmiaru.

Konsekwencje nabytego obrzęku:

  • demencja;
  • padaczka;
  • naruszenie aktywności mózgu;
  • awarie układu sercowo-naczyniowego;
  • wzmożone napięcie mięśniowe;
  • osłabienie słuchu i wzroku;
  • w ciężkich przypadkach śmierć;
  • inwalidztwo.

Prognoza

Jak długo będzie żył noworodek z obrzękiem mózgu i osoba dorosła z nabytą patologią, to trudne pytanie. Powodzenie leczenia zależy od stanu pacjenta, przyczyny i rodzaju choroby, szybkości diagnozy oraz charakteru przebiegu choroby..

Zapobieganie wodogłowiu

Aby zapobiec rozwojowi choroby, należy przestrzegać następujących środków:

  • kobieta w ciąży powinna zostać zbadana pod kątem zakażenia TORCH;
  • uniknąć urazów głowy;
  • leczyć wszystkie choroby zakaźne i zapalne na czas;
  • monitorować stan układu sercowo-naczyniowego i ośrodkowego układu nerwowego.

Najlepszą metodą zapobiegania puchlinie jest silny układ odpornościowy. Dlatego musisz prowadzić zdrowy tryb życia, uprawiać sport (a przynajmniej ćwiczyć) i przejść na zdrową dietę..

Wodogłowie mózgu u osoby dorosłej: przyczyny, objawy, leczenie

Strona główna Choroby mózguWodogłowie mózgu Wodogłowie mózgu u osoby dorosłej: przyczyny, objawy, leczenie

Sercem wodogłowia mózgowego u dorosłych jest nadmierne gromadzenie się płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) w układzie komorowym mózgu. Zwykle zajmuje jedną dziesiątą objętości jamy czaszki. Częściej wykrywany w dzieciństwie, ale może również rozwinąć się u dorosłych.

Co to jest wodogłowie (opuchlizna) mózgu?

Dosłowne tłumaczenie z greckiego: „hydro” to woda, „głowowy” - głowa lub „woda w głowie” lub kropla. W mózgu znajdują się specjalne jamy (komory i akwedukty Sylwii), w których krąży płyn mózgowo-rdzeniowy (płyn mózgowo-rdzeniowy). Sploty naczyniowe zlokalizowane w komorach bocznych w ciągu dnia tworzą około 600 ml płynu mózgowo-rdzeniowego, który w sposób ciągły dostaje się do układu komorowego, a następnie jest wchłaniany przez specjalne komórki błony pajęczynowej. Odpływ z jamy czaszki następuje przez żyły rdzeniowe i naczynia układu limfatycznego. CSF utrzymuje homeostazę, odżywia neurony i chroni mózg przed zewnętrznymi uszkodzeniami.

Wodogłowie mózgu występuje z powodu nadmiernej produkcji płynu mózgowo-rdzeniowego, trudności w krążeniu lub złego wchłaniania. W rezultacie ilość płynu w mózgu przekracza normy fizjologiczne, co prowadzi do wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Objawy obejmują ból głowy i nudności, poważne zaburzenia neurologiczne, upośledzenie umysłowe i demencję. Możliwa śmierć w ciężkich przypadkach.

Przyczyny choroby

Rozwój obrzęku mózgu może prowadzić do:

  • choroby mózgu lub jego błon w wyniku infekcji bakteriami lub wirusami;
  • uszkodzenia mechaniczne w wyniku urazu;
  • nowotwory;
  • krwotoki, cysty, tętniaki;
  • wrodzone anomalie i wady rozwojowe;
  • przewlekłe zatrucie o różnej etiologii (alkohol, narkotyk, narkotyk itp.), Które powoduje zaburzenia w komórkach mózgu i jego strukturach;
  • powikłania pooperacyjne.

Jak rozpoznać obrzęk mózgu? Oznaki choroby u osoby dorosłej

Pacjenci skarżą się na uczucie ucisku od wewnątrz w okolicy oczu, zaczerwienienie lub pieczenie. Na twardówce widać rozszerzone naczynia. Wraz z postępem choroby widzenie pogarsza się, przed oczami pojawia się „mgła”, podwójne widzenie, ograniczenie pól widzenia.

Często występują zaburzenia snu i senność w ciągu dnia, trudności z koncentracją, zaburzenia pamięci, wahania nastroju i drażliwość. W ciężkich przypadkach pojawiają się zaburzenia neurologiczne, zaburzenia chodu, nietrzymanie moczu i stolca, drgawki drgawkowe, mogą wystąpić zaburzenia świadomości od lekkiego oszołomienia do śpiączki. Ucisk rdzenia przedłużonego dochodzi do zaburzeń pracy układu sercowo-naczyniowego, zahamowania oddychania i śmierci.

Oznaki choroby u dziecka

Częściej u chłopców. Zwykle diagnozowany w ciągu pierwszych trzech miesięcy życia. Może być nabyty lub wrodzony.

Kości czaszki dziecka są bardziej miękkie, przesunięte względem siebie, a stawy kości są ruchome. To sprawia, że ​​poród jest łatwiejszy. Zwykle u dzieci w pierwszym roku życia obwód głowy zwiększa się o około półtora cm miesięcznie. Jeśli głowa rośnie szybciej, należy skonsultować się z neurologiem.

Przy zwiększonej zawartości płynu mózgowo-rdzeniowego głowa wygląda na nieproporcjonalnie dużą, skóra na niej jest cienka i błyszcząca z dobrze określonymi naczyniami krwionośnymi. Ciemiączko jest opuchnięte i może pulsować. Podczas delikatnego stukania w kości czaszki pojawia się dźwięk „pękniętego garnka”.

Oprócz lęku, zwiększonej płaczliwości i problemów ze snem, dziecko z wodogłowiem może mieć różne zaburzenia neurologiczne, aż do niedowładów, zaburzeń ruchu gałek ocznych, toczenia gałek ocznych, drgawek, wymiotów i spowolnienia psychoruchowego.

Główne objawy wodogłowia mózgowego

Wodogłowie u dorosłych nie powoduje wzrostu wielkości czaszki, ponieważ kości osoby dorosłej są ze sobą ściśle połączone, a ciemiączki są zamknięte w dzieciństwie. Dlatego wzrostowi ciśnienia wewnątrzczaszkowego towarzyszą objawy neurologiczne, z których pierwszym jest ból głowy. Występuje po porannym śnie, nie ustępuje przyjmowaniu leków przeciwbólowych i często towarzyszą mu nudności. W szczycie bólu obfite wymioty często pojawiają się w „fontannie”, przynosząc ulgę („wymioty mózgowe”). Pozostawanie w pozycji pionowej w ciągu dnia łagodzi stan. Niektórzy pacjenci uważają, że używanie wysokiej poduszki podczas snu zmniejsza intensywność bólów głowy. Praca zginania, napięcie mięśni przedniej ściany brzucha wywołuje drgawki.

W przypadku ostro rozwiniętej choroby jest to charakterystyczne:

  • zawroty głowy;
  • niestabilność chodu;
  • naruszenie ruchu oczu i niewyraźne widzenie;
  • uporczywe czkawki;
  • senność;
  • zaburzenia napięcia mięśniowego;
  • patologiczne objawy neurologiczne wykryte podczas badania.

Przewlekłemu przebiegowi choroby często towarzyszą zaburzenia pamięci, zaburzenia funkcji poznawczych, zmęczenie, senność w ciągu dnia i zaburzenia snu w nocy, drażliwość. Mogą wystąpić drgawki, nietrzymanie moczu i kału.

Odmiany wodogłowia mózgowego

Choroba może być wrodzona (problemy pojawiły się w okresie prenatalnym) i nabyta (częściej u dorosłych).

Wrodzony lub nabyty

Czynniki ryzyka wrodzonej obrzęku mózgu:

  • zaburzenia genetyczne;
  • toksyczny wpływ na płód w wyniku złych nawyków matki (spożywanie alkoholu, narkotyki, używki, palenie, niekontrolowane używanie narkotyków);
  • infekcja zakaźna płodu (świnka, różyczka, kiła, toksoplazmoza itp.);
  • niedotlenienie wewnątrzmaciczne;
  • uraz podczas przejścia kanału rodnego.

Nabyte obrzęki mózgu pojawiają się w wyniku nadmiernego wydzielania płynu mózgowo-rdzeniowego, upośledzonego krążenia w czaszce lub upośledzonego odpływu. To może prowadzić do:

  • urazowe uszkodzenie mózgu i ich konsekwencje;
  • procesy zapalne w mózgu lub jego błonach (zapalenie mózgu, zapalenie pajęczynówki, zapalenie opon mózgowych, zapalenie komory, ropień, zrosty);
  • nowotwory (łagodne i złośliwe);
  • inwazja robaków (bąblowica, wągrzyca);
  • patologia naczyniowa (krwotok w komorach lub istocie białej, niedokrwienie, torbiel);
  • przewlekłe zatrucie (palenie, spożywanie alkoholu, narkotyki, substancje toksyczne, praca w niebezpiecznych branżach itp.);
  • wrodzone wady układu płynu mózgowo-rdzeniowego, które zostały wcześniej skompensowane i nie objawiły się w niczym;
  • Operacja mózgu.

W zależności od mechanizmu rozwoju

  • Wodogłowie zewnętrzne (otwarte, komunikujące się, niereagujące). Występuje u 80% pacjentów z potwierdzonym wodogłowiem. Opiera się na naruszeniu odpływu płynu mózgowo-rdzeniowego. Problem może pojawić się na poziomie naczyniówki, zatok żylnych czy układu limfatycznego. Gromadzenie się płynu mózgowo-rdzeniowego następuje pod błonami mózgu, które są rozciągnięte. W tym przypadku komory nie zmieniają swojej objętości;
  • Wewnętrzny (zamknięty, nie komunikujący się, okluzyjny). Zakłócone krążenie wewnątrz komór i akweduktu sylwiańskiego, prowadzące do ich rozciągania. Nadmiar płynu mózgowo-rdzeniowego zatrzymuje się w komorach mózgu, a objętość przestrzeni podpajęczynówkowej nie zmienia się;
  • Hypersecretory. Odmiana zewnętrznej kropli. Nadmierne wytwarzanie płynu mózgowo-rdzeniowego powoduje wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego;
  • Mieszany. Zawartość płynu jest zwiększona zarówno pod błonami (w większym stopniu), jak i wewnątrz komór. W wyniku hipotrofii lub atrofii (przerzedzenia) mózg zmniejsza się, w wyniku czego powstałe puste przestrzenie wypełnia się płynem mózgowo-rdzeniowym.

W zależności od poziomu ciśnienia wewnątrzczaszkowego

Zwykle czaszka zawiera około 150 ml płynu mózgowo-rdzeniowego. Ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego mierzone jest podczas nakłucia lędźwiowego (kręgosłupa) i wynosi 150-180 mm słupa wody.

Biorąc pod uwagę wskaźniki ciśnienia wewnątrzczaszkowego, wyróżnia się rodzaje kropli:

  • nadciśnienie (zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe);
  • hipotensyjne (ze zmniejszonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym);
  • normotensyjne (normalne ciśnienie; występuje przy zespole Hakima-Adamsa).
  • Zespół Hakima-Adamsa występuje u 4% pacjentów z otępieniem z jednoczesną dysfunkcją narządów miednicy. W tym przypadku wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego występuje w nocy i ma charakter krótkotrwały. W rezultacie przy planowanym pomiarze ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego wskaźniki mieszczą się w normalnych granicach.

Do czasu wystąpienia

W zależności od czasu wystąpienia wodogłowia zdarza się:

  • ostry (występuje w ciągu trzech dni);
  • podostre (terminy wahają się od 3 tygodni do jednego miesiąca);
  • przewlekłe (średnio trwa od jednego do sześciu miesięcy lub dłużej).

Diagnostyka wodogłowie mózgowe

Diagnostyka nieinstrumentalna

Na początkowym etapie wymagane jest staranne zebranie wywiadu i skarg. Określono kolejność wystąpienia objawów, ich progresję, przyczynę ich wystąpienia. W przypadku upośledzenia świadomości lub spadku zdolności poznawczych szczegóły są wyjaśniane z bliskimi. Jeśli istnieje podejrzenie wodogłowia, przeprowadza się dodatkowe badania.

  1. Rutynowe badanie neurologiczne. Pojawienie się objawów patologicznych, zmniejszenie napięcia mięśniowego i chwiejny chód wskazują na problemy w funkcjonowaniu układu nerwowego. Pojawienie się bólu przy uciskaniu gałek ocznych, ograniczenie pól widzenia, zaburzenia ruchów oczu, zmiany w kształcie czaszki wskazują na możliwość wodogłowia.
  2. Badanie neuropsychologiczne. Pozwala zidentyfikować upośledzone funkcje poznawcze, depresję, początkowe objawy demencji.
  3. Badanie dna oka. Odbywa się to ambulatoryjnie przy użyciu leków rozszerzających źrenicę. Zmiany stanu naczyń dna oka wskazują na problemy z krążeniem płynu mózgowo-rdzeniowego. Podczas badania można wykryć oznaki stagnacji i obrzęku tarczy ocznej, zwiększenie światła i krętość naczyń krwionośnych.

Diagnostyka instrumentalna

  1. Zwykłe zdjęcie rentgenowskie czaszki. Ma charakter informacyjny dla procesów przewlekłych. Powiększone „siodło tureckie”, przerzedzenie kości, identyfikacja zagłębień w postaci odcisków palców („odcisk cyfrowy”), rozszerzenie kanałów w gąbczastej substancji wskazują na długotrwałe wodogłowie.
  2. Nakłucie lędźwiowe. Pozwala na bezpośredni pomiar ciśnienia kręgosłupa, wykrywanie zanieczyszczeń krwi oraz ocenę parametrów biochemicznych. Po usunięciu 30-50 ml płynu mózgowo-rdzeniowego z kanału kręgowego pacjenci odczuwają poprawę. Jednak w przypadku wodogłowia o normalnym ciśnieniu nie jest to pouczające. W przypadku gwałtownego spadku ciśnienia może wystąpić kompensacyjny obrzęk mózgu, co zwiększa ryzyko powikłań, a nawet śmierci..
  3. Tomografia komputerowa z angiografią. Pozwala na zbadanie kalibru naczyń krwionośnych i objętości zatok. Zwykle wstrzyknięty środek kontrastowy jest całkowicie usuwany w ciągu 6 godzin. W przypadku wodogłowia proces spowalnia się półtora raza lub więcej..
  4. Rezonans magnetyczny. Najbardziej pouczający sposób. Pozwala nie tylko ocenić wielkość naczyń krwionośnych i komór, ale także zidentyfikować przyczynę choroby.

Metody leczenia

Radykalną metodą leczenia jest interwencja neurochirurgiczna. W większości przypadków pozwala na wyeliminowanie przyczyny obrzęku mózgu i przywrócenie drożności za pomocą operacji bajpasów. Przy powolnym rozwoju choroby, która ma charakter kompensacyjny, główną metodą pozostaje leczenie zachowawcze w połączeniu z dietoterapią..

W przypadku wodogłowia należy ograniczyć spożycie płynów, wykluczyć słone i pikantne potrawy. Napoje zawierające kofeinę są niepożądane. Alkohol jest surowo zabroniony.

Główne grupy leków

Celem jest normalizacja ciśnienia wewnątrzczaszkowego przy użyciu substancji chemicznych o różnych punktach uderzenia.

  1. Diuretyki. Usunięcie nadmiaru płynu z organizmu zmniejsza ilość płynu krążącego w mózgu. Stosuje się różne rodzaje diuretyków: osmotyczne (mannitol), pętlowe (furosemid, lasix) i oszczędzające potas (spironolakton, weroshpiron). Aby utrzymać poziom potasu, dodatkowo przepisuje się Panagin lub Asparkam (nie jest to wymagane przy przyjmowaniu leków moczopędnych oszczędzających potas). Diacarb jest uważany za skuteczny lek, który zmniejsza wytwarzanie płynu mózgowo-rdzeniowego poprzez hamowanie karbonanginazy;
  2. Leki poszerzające światło naczyń krwionośnych. Należą do nich kwas nikotynowy, kawinton, winpocetyna, które są przyjmowane na kursach kilka razy w roku;
  3. Środki neuroprotekcyjne. Leki poprawiają procesy biochemiczne w neuronach, częściowo eliminują skutki niedotlenienia i różnych efektów patogennych oraz zwiększają zdolności adaptogenne. Są to autovegina, cholina, cortenxin i inne leki;
  4. Leki przeciwdrgawkowe. Przepisywane jako leczenie objawowe napadów padaczkowych lub ich niekonwulsyjnych odpowiedników;
  5. Przeciwbólowe;
  6. Czynniki hormonalne.

Leczenie objawowe

Stosowany w ciężkich warunkach w celu zmniejszenia obrzęków i detoksykacji.

Interwencja chirurgiczna

Wskazany jest przy ostrym wodogłowie, które zagraża życiu pacjenta. Jeśli przyczyną jest torbiel, inwazja pasożytów lub łagodny guz, usunięcie ich często prowadzi do całkowitego wyleczenia.

W przypadku braku efektu leczenia zachowawczego oraz w przypadku zablokowania (okluzji) komór (nagromadzenie skrzepów krwi) lub akweduktu sylvańskiego, skuteczniejsze jest leczenie neurochirurgiczne. Stosowane są różne operacje, na przykład tworzenie obejść dla odpływu płynu mózgowo-rdzeniowego lub tworzenie dodatkowych otworów.

Najczęstsza operacja bajpasu, która tworzy ścieżki dla nadmiaru płynu mózgowo-rdzeniowego i wydzielania do miejsc, w których jest dobrze wchłaniany. Może to być jama opłucna lub jama brzuszna, moczowód, przedsionek, miednica. Kiedy wzrasta ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego, uruchamiany jest zawór przeciwsyfonowy, który zapobiega wstecznemu przepływowi płynu mózgowo-rdzeniowego. W niektórych przypadkach pod skórą instaluje się pompkę ręczną, której mechaniczne ściskanie otwiera zawór.

Bardziej delikatną metodą jest endoskopowa interwencja neurochirurgiczna. Jest mniej traumatyczne, zmniejsza ryzyko powikłań, przywraca naturalne krążenie płynu mózgowo-rdzeniowego.

Czynniki ryzyka

Wodogłowie u dorosłych częściej występuje w przyrodzie. Czynniki ryzyka obejmują:

  • wiek powyżej 50 lat;
  • świeży uraz czaszki i mózgu;
  • choroby układu sercowo-naczyniowego w fazie pod- i dekompensacji;
  • krwotoki w przestrzeni podpajęczynówkowej i komorach z ich późniejszą tamponadą z zakrzepami krwi:
  • procesy zapalne mózgu i błon;
  • formacje wolumetryczne;
  • ostre i przewlekłe działanie toksyczne na ośrodkowy układ nerwowy;
  • interwencja neurochirurgiczna;
  • predyspozycje do chorób genetycznych.

Nieleczona obrzęk mózgu znacząco pogarsza jakość życia pacjenta i prowadzi do niepełnosprawności. Nasilające się objawy neurologiczne powodują trudności w chodzeniu, zmniejszają napięcie mięśni i zwiększają ryzyko urazów w wyniku upadków i drgawek. Pacjenci nie mogą sobie służyć i wymagają pomocy z zewnątrz. Jednocześnie zmniejszają się funkcje poznawcze, rozwija się demencja i splątanie. Często praca zwieraczy odbytnicy i narządów moczowo-płciowych jest zakłócona, występuje nietrzymanie moczu i kału.

Wszystkie metody leczenia żylaków: metody alternatywne, nieinwazyjne, chirurgiczne

Koagulacja laserowa wewnątrzżylna