Tętnice szyjne wewnętrzne

Tętnica szyjna wewnętrzna, a. carotis interna, dopływ krwi do mózgu i narządu wzroku. Początkowa część tętnicy - jej część szyjna, pars cervicdlis, znajduje się z boku iz tyłu, a następnie przyśrodkowo od tętnicy szyjnej zewnętrznej. Pomiędzy gardłem a żyłą szyjną wewnętrzną tętnica unosi się pionowo do góry (bez opuszczania gałęzi) do zewnętrznego otworu kanału szyjnego. Za nim i przyśrodkowo od niego znajduje się współczulny pień i nerw błędny, z przodu i bocznie - nerw hipoglossalny, powyżej - nerw językowo-gardłowy. W kanale szyjnym znajduje się kamienista część, pars petrosa, tętnicy szyjnej wewnętrznej, która tworzy zgięcie i wydziela cienkie tętnice szyjne do jamy bębenkowej, aa. caroticotympdnicae.

Po wyjściu z kanału wewnętrzna tętnica szyjna wygina się w górę i leży w krótkim rowku o tej samej nazwie kości klinowej, a następnie przepastna część tętnicy, pars caverno-sa, przechodzi przez jamę jamistą opony twardej mózgu. Na poziomie kanału wzrokowego część mózgowa, pars cerebrdlis, tętnicy wygina się ponownie, zwrócona do wybrzuszenia do przodu, oddaje tętnicę oczną i na wewnętrznej krawędzi przedniego nachylonego wyrostka dzieli się na końcowe gałęzie - tętnice przednie i środkowe mózgu.

1. Tętnica oczna a, oftalmica (ryc. 46) odchodzi w rejonie ostatniego zgięcia tętnicy szyjnej wewnętrznej i wraz z nerwem wzrokowym wchodzi do oczodołu przez kanał wzrokowy. Ponadto tętnica oczna podąża za przyśrodkową ścianą oczodołu do przyśrodkowego kącika oka, gdzie dzieli się na końcowe gałęzie - tętnice przyśrodkowe powiek i tętnicę grzbietową nosa..

Z tętnicy ocznej odgałęziają się: 1) tętnica łzowa, a. lacrimdlis, podąża między górnym i bocznym mięśniem prostym oka, tworząc gałęzie, do gruczołu łzowego; cienkie boczne tętnice powiek są również oddzielone od niej, aa. palpebrdles laterdles; 2) długie i krótkie tętnice rzęskowe tylne, aa. ciliares posteriores longae et breves, przebijają twardówkę i przenikają do naczyniówki; 3) tętnica środkowa siatkówki, a. centrdlis retinae, wchodzi do nerwu wzrokowego i dociera do siatkówki; 4) tętnice mięśniowe, aa. musculdres do górnych prostych i skośnych mięśni gałki ocznej; 5) tętnica sitowa tylna, a. ethmoidalis posterior, podąża do błony śluzowej tylnych komórek sitowia przez tylny otwór sita; 6) tętnica sitowa przednia, a. ethmoidalis anterior, przechodzi przez przedni otwór kratownicy, gdzie dzieli się na jej końcowe gałęzie. Jednym z nich jest tętnica oponowa przednia [gałąź], a. [d] meningeus anterior, wchodzi do jamy czaszkowej i zaopatruje oponę twardą mózgu, podczas gdy inne przenikają pod płytkę sitową kości sitowej i odżywiają błonę śluzową komórek sitowych, a także jamę nosową i przód jej przegrody; 7) tętnice rzęskowe przednie, aa. rzęski anteriores, w postaci kilku odgałęzień, towarzyszą mięśniom oka: powyżej tętnic twardówkowych, aa. nadkola, wchodzą do twardówki i przednich tętnic spojówkowych, aa. spojówki przednich, dostarczają krew do spojówki oka; 8) tętnica nadblokowa, a. supratrochlearis, opuszcza orbitę przez przedni otwór (razem z nerwem o tej samej nazwie) i rozgałęzia się w mięśniach i skórze czoła; 9) przyśrodkowe tętnice powiek, aa. palpebrdles pośredniczy, udaje się do przyśrodkowego kącika oka, zespala się z bocznymi tętnicami powiek (od tętnicy łzowej), tworząc dwa łuki: łuk powieki górnej, ag-cus palpebrdlis górny i łuk dolnej powieki, crcus palpebrdlis dolny; 10) tętnica grzbietowa nosa, a. dorsalis nasi, przechodzi przez mięsień okrężny oka do kącika oka, gdzie zespala się z tętnicą kątową (końcową odnogą tętnicy twarzowej). Tętnice przyśrodkowe powiek i tętnica grzbietowa nosa są końcowymi odgałęzieniami tętnicy ocznej.

2. Tętnica mózgowa przednia, a. cerebri anterior (ryc. 47), odchodzi od tętnicy szyjnej wewnętrznej nieco powyżej tętnicy ocznej, zbliża się do przeciwnej strony tętnicy o tej samej nazwie i jest połączona z nią krótką niesparowaną tętnicą łączną, a. communicans anterior. Następnie przednia tętnica mózgowa leży w rowku ciała modzelowatego, zagina się wokół ciała modzelowatego (ryc. 48) i jest skierowana w stronę płata potylicznego półkuli mózgowej, dostarczając krew do przyśrodkowych powierzchni płatów czołowych, ciemieniowych i częściowo potylicznych, a także opuszek węchowych, dróg i prążkowia. Tętnica wydziela dwie grupy gałęzi do materii mózgu - korową i centralną.

3 Środkowa tętnica mózgowa, a. cerebri media, to największa gałąź tętnicy szyjnej wewnętrznej. Rozróżnia część w kształcie klina, pars sphenoidalis, sąsiadującą z dużym skrzydłem kości klinowej, i część wyspową, pars insularis. Ten ostatni unosi się w górę, wchodzi do bocznego rowka dużego mózgu, sąsiadującego z wysepką. Następnie przechodzi do trzeciej, ostatniej (korowej) części, pars terminalis (pars corticalis), która rozgałęzia się na górnej bocznej powierzchni półkuli mózgowej. W środkowej tętnicy mózgowej wydzielają się również gałęzie korowe i centralne.

4 Tylna tętnica łącząca, a. communicans posterior, odchodzi od końca wewnętrznej tętnicy szyjnej, zanim podzieli ją na tętnicę przednią i środkową mózgową. Tętnica łącząca tylna skierowana jest w stronę mostu i na jej przedniej krawędzi wpada do tętnicy mózgowej tylnej (odgałęzienia tętnicy podstawnej).

5. Tętnica kosmiczna przednia, a. naczyniówka naczyniowa przednia, - cienkie naczynie odchodzi od tętnicy szyjnej wewnętrznej za tętnicą łączącą tylną, przenika do dolnego rogu komory bocznej, a następnie do komory trzeciej. Wraz ze swoimi odgałęzieniami uczestniczy w tworzeniu się splotów naczyniowych. Wydziela również liczne cienkie gałęzie do istoty szarej i białej mózgu: do przewodu wzrokowego, bocznego ciała kolankowatego, torebki wewnętrznej, jąder podstawnych, jąder podwzgórza i jądra czerwonego.

W tworzeniu zespoleń między odgałęzieniami tętnicy szyjnej wewnętrznej i zewnętrznej biorą udział następujące tętnice: a. dor-sole ndsi (z tętnicy ocznej) i a. anguldris (z tętnicy twarzowej), a. supratrochledris (z tętnicy ocznej) i Mr. frontdlis (z tętnicy skroniowej powierzchownej), a. carotis interna oraz a. cerebri posterior (przez tylną tętnicę łączącą).

Anatomia tętnicy szyjnej wewnętrznej i zewnętrznej

Materiały są publikowane wyłącznie w celach informacyjnych i nie stanowią recepty na leczenie! Zalecamy skonsultowanie się z hematologiem w szpitalu!

Współautorzy: Natalia Markovets, hematolog

Tętnica szyjna jest największym naczyniem w szyi i odpowiada za ukrwienie głowy. Dlatego ważne jest, aby w porę rozpoznać wrodzone lub nabyte stany chorobowe tej tętnicy, aby uniknąć nieodwracalnych konsekwencji. Na szczęście istnieją do tego wszystkie zaawansowane technologie medyczne..

Zadowolony:

Tętnica szyjna (łac. Arteria carotis communis) jest jednym z najważniejszych naczyń zasilających struktury głowy. W końcu uzyskuje się z niego tętnice mózgowe, które tworzą krąg wilisowski. Żywi się tkanką mózgową.

Lokalizacja anatomiczna i topografia

Miejscem umiejscowienia tętnicy szyjnej na szyi jest przednio-boczna powierzchnia szyi, bezpośrednio pod lub wokół mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego. Na uwagę zasługuje fakt, że lewa tętnica szyjna wspólna (szyjna szyjna) oddziela się bezpośrednio od łuku aorty, natomiast prawa tętnica pochodzi z innego dużego naczynia - pnia ramienno-głowowego, wyłaniającego się z aorty..

Lokalizacja tętnicy szyjnej wspólnej

Okolica tętnic szyjnych jest jedną z głównych stref refleksogennych. W miejscu rozwidlenia znajduje się zatoka szyjna - plątanina włókien nerwowych z dużą liczbą receptorów. Kiedy go naciskasz, tętno zwalnia, a przy gwałtownym uderzeniu może wystąpić zatrzymanie akcji serca.

Uwaga. Czasami, aby złagodzić tachyarytmię, kardiolodzy naciskają na przybliżoną lokalizację zatoki szyjnej. To sprawia, że ​​rytm jest rzadszy.

Zatoka szyjna i topografia nerwów w stosunku do tętnic szyjnych

Rozwidlenie tętnicy szyjnej, tj. jego anatomiczny podział na zewnętrzne i wewnętrzne, można zlokalizować topograficznie:

  • na poziomie górnej krawędzi chrząstki tarczycy krtani (wersja „klasyczna”);
  • na poziomie górnej krawędzi kości gnykowej, tuż poniżej i przed kącikiem dolnej szczęki;
  • na poziomie zaokrąglonego rogu żuchwy.

Wcześniej pisaliśmy o zablokowaniu tętnicy wieńcowej i zalecamy dodanie zakładki do tego artykułu.

Ważny. To nie jest pełna lista możliwych miejsc rozgałęzień a. carotis communis. Lokalizacja rozwidlenia może być bardzo nietypowa - na przykład pod kością żuchwy. Lub może w ogóle nie występować rozwidlenie, gdy tętnica szyjna wewnętrzna i zewnętrzna natychmiast odchodzą od aorty.

Schemat tętnicy szyjnej. „Klasyczna” wersja bifurkacji

Tętnica szyjna wewnętrzna zasila mózg, tętnica szyjna zewnętrzna pozostałe struktury głowy i przednia powierzchnia szyi (okolice okołobitalnej, mięśnie żwaczy, gardło, obszar skroniowy).

Warianty gałęzi tętnic zasilających narządy szyi z tętnicy szyjnej zewnętrznej

Gałęzie tętnicy szyjnej zewnętrznej są reprezentowane przez:

  • tętnica szczękowa (odchodzi od niej od 9 do 16 tętnic, w tym tętnice podniebienne zstępujące, podoczodołowe, pęcherzykowe, opona środkowa itp.);
  • powierzchowna tętnica skroniowa (dostarcza krew do skóry i mięśni okolicy skroniowej);
  • tętnica wstępująca gardła (z nazwy jasno wynika, który narząd dostarcza).

Zapoznaj się również z zespołem tętnicy kręgowej jako dodatek do bieżącego artykułu.

Tętnica szyjna zewnętrzna - schemat

Tętnica podobojczykowa i jej gałęzie są narządem sparowanym, ponieważ zawiera dwie części, które odżywiają narządy górnej części ciała. Będąc częścią krążenia ogólnoustrojowego, jest ważną częścią ustroju, który musi nieprzerwanie dostarczać krew..

Trójfurkacja lewej tętnicy szyjnej wewnętrznej jest normalną zmiennością, która może występować w dwóch typach: przedniej i tylnej. W typie przednim z tętnicy szyjnej wewnętrznej wyrastają tętnice mózgowe przednie i tylne oraz tętnica podstawna. W typie tylnym tętnice mózgowe przednia, środkowa i tylna opuszczają tętnicę szyjną wewnętrzną.

Ważny. Osoby z tego typu rozwojem naczyniowym mają wysokie ryzyko tętniaka. nierównomiernie rozłożony przepływ krwi przez tętnice. Wiadomo na pewno, że około 50% krwi „przepływa” z tętnicy szyjnej wewnętrznej do tętnicy mózgowej przedniej.

Rozgałęzienie tętnicy szyjnej wewnętrznej - przód i bok

Choroby, na które podatna jest tętnica szyjna

Miażdżyca tętnic

Istotą tego procesu jest tworzenie się blaszek ze „szkodliwych” lipidów odkładających się w naczyniach. W wewnętrznej ścianie tętnicy dochodzi do stanu zapalnego, do którego „gromadzą się” różne substancje mediatory, w tym te, które wzmagają agregację płytek. Rezultatem jest podwójne uszkodzenie: zarówno zwężenie naczynia przez złogi miażdżycowe wyrastające z wnętrza ściany, jak i tworzenie się skrzepliny w świetle poprzez agregację płytek krwi.

Blaszka miażdżycowa tętnicy szyjnej i jej usunięcie

Blaszka w tętnicy szyjnej nie daje natychmiastowych objawów. Światło tętnicy jest wystarczająco szerokie, dlatego często pierwszą, jedyną, a czasem ostatnią manifestacją zmian miażdżycowych tętnicy szyjnej jest zawał mózgu.

Ważny. Miażdżyca rzadko wpływa na tętnicę szyjną zewnętrzną. Zasadniczo i niestety to dużo wewnętrznego.

Zespół tętnicy szyjnej

Jest także zespołem półkulistym. Niedrożność (krytyczne zwężenie) występuje z powodu zmian miażdżycowych tętnicy szyjnej. Jest to epizodyczne, często nagłe zaburzenie obejmujące triadę:

  1. Tymczasowa ostra i szybka utrata wzroku w 1 oku (po uszkodzonej stronie).
  2. Przejściowe ataki niedokrwienne z jasnymi objawami klinicznymi.
  3. Konsekwencją drugiego punktu jest niedokrwienny zawał mózgu.

Zespół niedrożności tętnicy szyjnej wewnętrznej

Ważny. Blaszki w tętnicy szyjnej mogą powodować różne objawy kliniczne w zależności od wielkości i lokalizacji. Ich leczenie często sprowadza się do chirurgicznego usunięcia z późniejszym zeszyciem naczynia..

Wrodzone zwężenie

Na szczęście w ¾ takich przypadków tętnica w tej patologii jest zwężona nie więcej niż o 50%. Dla porównania objawy kliniczne występują, gdy stopień zwężenia naczyń wynosi 75% lub więcej. Taka wada jest odkrywana przypadkowo w badaniu dopplerowskim lub podczas rezonansu magnetycznego z kontrastem.

Zwężenie angiogramu

Tętnica płucna składa się z dwóch dużych odgałęzień pnia płuc, należy do małego kręgu krążenia krwi i tylko ona dostarcza krew żylną do płuc. Przenoszeniu krwi żylnej mogą zapobiec choroby tętnicy płucnej: choroba zakrzepowo-zatorowa, zatorowość, zwężenie, nadciśnienie, niewydolność zastawki, przerost, tętniak i inne.

Tętniaki

Jest to woreczkowa wypukłość w ścianie naczynia ze stopniowym ścieńczeniem. Występują zarówno wrodzone (z powodu ubytku tkanki ściany naczynia), jak i miażdżycowe. Pęknięcie jest niezwykle niebezpieczne z powodu błyskawicznej utraty ogromnej ilości krwi.

Przeczytaj również artykuł „Choroby tętnic kończyn dolnych” na naszej stronie internetowej.

Schemat tętniaka tętnicy szyjnej

Guzy

Głównym i najczęściej występującym guzem wyrastającym z tkanki tętnicy szyjnej jest chemodektoma.

Kliniczne objawy chemodektomy zależą od lokalizacji:

  • tętnica szyjna - powstaje w obszarze rozwidlenia, niedaleko zatoki szyjnej. Rośnie do przestrzeni zagardłowej. Głównym objawem są zaburzenia połykania;
  • obok gałęzi n. błędny (nerw błędny) - rośnie w przestrzeni okołogardłowej. Oprócz upośledzonego połykania łączą się tu również objawy neurologiczne (chrypka, kaszel, skrzywienie języka).

Warianty guza tętnicy szyjnej

Należy pamiętać, że leczenie środkami ludowymi ma tylko cel pomocniczy! Tylko wykwalifikowany chirurg naczyniowy może przepisać odpowiednią interwencję chirurgiczną, w wyniku której zwężenie lub guz zostaną usunięte tak radykalnie, jak to możliwe. Ponadto objawy kliniczne ustępują, a jakość życia pacjenta poprawia się.

Opis tętnicy szyjnej wewnętrznej

Tętnica szyjna wewnętrzna wchodzi do czaszki i zaopatruje przednią część mózgu (poprzez gałęzie mózgu), oczy i przydatki, a także wysyła gałęzie do okolicy czołowej i nosa. Ma wiele zwojów na różnych odcinkach swojej ścieżki. Kiedy przechodzi przez kanał szyjny od strony trzonu kości klinowej, która ma podwójną krzywiznę i wygląda jak kursywą litera C.

Porusza się w górę pod kątem prostym do gardła, a następnie do podstawy czaszki. Na tym etapie... [czytaj poniżej]

[Top start]... wchodzi do kanału szyjnego znajdującego się w skalistej części kości skroniowej. Tętnica szyjna wewnętrzna biegnie najpierw po zewnętrznej stronie głównej tętnicy szyjnej, a następnie podąża za nią. Tętnica szyjna wewnętrzna zaczyna się na poziomie C1 kręgu szyjnego i biegnie wyżej pod ślinianką przyuszną, mięśniem dwubrzuścowym tylnym i wyrostkiem rylcowatym. Tylne tętnice uszne i potyliczne, nerwy językowo-gardłowe i podszewkowe przechodzą przez tętnicę szyjną wewnętrzną.

Na zewnątrz leży blisko nerwu błędnego i wewnętrznej żyły szyjnej, a także biegnie wokół dolnej części czaszki, obok nerwów podszewkowych, językowo-gardłowych i rdzeniowych. Za nim współistnieje ze zwojami górnymi nerwu współczulnego, nerwu krtaniowego górnego.

U osoby dorosłej jest mniej więcej tej samej wielkości co zewnętrzna tętnica szyjna, ale u dziecka jest nieco większa. Procesy dwóch tętnic szyjnych wewnętrznych i tętnicy podstawnej leżą u podstawy mózgu, tworząc pierścień naczyń krwionośnych zwany kręgiem Willisa. Tętnice szyjne mają dwa obszary czuciowe w szyi: zatokę szyjną i trzon szyjny. Senna zatoka odpowiada za ciśnienie krwi, a śpiące ciało monitoruje zawartość tlenu we krwi i reguluje oddychanie.

Tętnice szyjne wewnętrzne

1. Rr. caroticotympanici wchodząc do jamy bębenkowej.

2. A. oftalmica, tętnica oczna, przenika przez canalis opticus do jamy oczodołu razem z n. opticus, gdzie dzieli się na gałęzie końcowe. Po drodze w oczodole daje rząd gałęzi.

Oddziały a. oftalmika:
1) do opony twardej mózgu, zespolonej z. meningea media (gałąź a. maxilaris z układu a. carotis externa);
2) do gruczołu łzowego a. lacrimalis;
3) do gałki ocznej aa. rzęski kończą się w naczyniówce; wśród nich a. centralis retinae, przenika do nerwu wzrokowego i rozgałęzia się z nim w siatkówce;
4) do mięśni gałki ocznej;
5) do wieków aa. palpebralis laterales et mediales;
6) na błonę śluzową jamy nosowej aa. ethmoidales anterior et posterior;
7) a. supraorbitalis opuszcza orbitę przez incisura supraorbitalis;
8) a. dorsalis nasi opada wzdłuż krawędzi grzbietu.

3. Mózgowa przednia, przednia tętnica mózgowa, o mniejszym rozmiarze, biegnie do przodu i przyśrodkowo do początku podłużnego rowka mózgu, zagina się wokół kolana ciała modzelowatego i rozciąga się wzdłuż wewnętrznej powierzchni półkuli mózgowej z powrotem do początku płata potylicznego, tworząc po drodze gałęzie kory mózgowej.

Na początku podłużnego rowka mózg jest połączony z tętnicą o tej samej nazwie po drugiej stronie za pomocą poprzecznego tułowia, a. communicans anterior.

4.A. Cerebri media, tętnica środkowa mózgu, skierowana jest bocznie w głąb bocznego rowka mózgu, gdzie na powierzchni wyspy zaczyna się dzielić na gałęzie sięgające do powierzchni półkul i doprowadzające krew do zewnętrznej powierzchni płatów czołowych, skroniowych i ciemieniowych, z wyjątkiem części tylnych mózg odbierający krew z układu a. kręgi.

5.A. Chorioidea, tętnica splotu naczyniówkowego, wchodzi do dolnego rogu komory bocznej, kończąc się w splocie kosmówkowym.

6. A. communicans tylna, tylna tętnica łącząca, odchodzi od a. carotis interna po oddaniu mu tętnicy ocznej wraca i wpada do. cerebri posterior (z a.vertebralis).

A. communicans anterior, początkowa aa. cerebri anteriores, aa. communicantes posteriores i aa. cerebri posteriores (z a. vertebralis) razem w przestrzeni podpajęczynówkowej u podstawy mózgu tworzą zamknięty pierścień tętniczy - circulus arteriosus cerebri - krąg Willisa, który jest szczegółowo omówiony w kolejnym artykule rozgałęzień tętnicy podobojczykowej oraz w filmie edukacyjnym w tym samym miejscu.

Tętnica szyjna wewnętrzna

Cała zawartość iLive jest sprawdzana przez ekspertów medycznych, aby upewnić się, że jest jak najbardziej dokładna i rzeczowa.

Mamy ścisłe wytyczne dotyczące wyboru źródeł informacji i podajemy tylko linki do renomowanych stron internetowych, akademickich instytucji badawczych oraz, w miarę możliwości, sprawdzonych badań medycznych. Należy pamiętać, że liczby w nawiasach ([1], [2] itp.) To klikalne linki do takich badań.

Jeśli uważasz, że którakolwiek z naszych treści jest niedokładna, nieaktualna lub w inny sposób wątpliwa, zaznacz ją i naciśnij Ctrl + Enter.

Tętnica szyjna wewnętrzna (a.carotis interna) zaopatruje mózg i narząd wzroku. W tętnicy szyjnej wewnętrznej wyróżnia się część szyjną, kamienistą, jamistą i mózgową. Na szyi ta tętnica nie daje gałęzi. Część szyjna (pars cervicalis) znajduje się z boku iz tyłu, a następnie przyśrodkowo od zewnętrznej tętnicy szyjnej. Pomiędzy gardłem przyśrodkowo a żyłą szyjną wewnętrzną, bocznie, tętnica szyjna wewnętrzna unosi się pionowo w górę do zewnętrznego otworu kanału szyjnego. Za i przyśrodkowo od tętnicy szyjnej wewnętrznej znajduje się współczulny tułów i nerw błędny, z przodu i bocznie - nerw podszewkowy, powyżej - nerw językowo-gardłowy. W kanale szyjnym znajduje się kamienista część (pars petrosa) tętnicy szyjnej wewnętrznej, która tworzy zgięcie i kieruje cienkie tętnice szyjne (m.in. carotico-tympanicae) do jamy bębenkowej.

Po wyjściu z kanału szyjnego wewnętrzna tętnica szyjna wygina się do góry, kładzie się w krótkim rowku o tej samej nazwie, co kość klinowa. W grubości zatoki jamistej opony twardej mózgu znajduje się przepastna część (pars cavernosa) tętnicy. Na poziomie kanału wzrokowego znajduje się część mózgowa (pars cerebralis), tutaj tętnica wykonuje kolejne zagięcie, zwrócone do przodu z wybrzuszeniem. W tym miejscu tętnica oczna rozciąga się od tętnicy szyjnej wewnętrznej. Na wewnętrznej krawędzi przedniego nachylonego wyrostka tętnica szyjna wewnętrzna dzieli się na swoje końcowe gałęzie - tętnice mózgowe przednie i środkowe.

Tętnica oczna (a.ophthalmica) odchodzi w rejonie ostatniego zgięcia tętnicy szyjnej wewnętrznej i wraz z nerwem wzrokowym wchodzi do oczodołu przez kanał wzrokowy. Ponadto tętnica oczna podąża za przyśrodkową ścianą oczodołu do przyśrodkowego kącika oka, gdzie dzieli się na końcowe gałęzie - przyśrodkowe tętnice powiek i grzbietową tętnicę nosa..

Z tętnicy ocznej rozciągają się następujące gałęzie:

  1. tętnica łzowa (a. lacrimalis) przebiega między górnym i bocznym mięśniem prostym oka, tworząc gałęzie, aż do gruczołu łzowego; tętnice boczne powiek (aa.palpebrales laterales) są również oddzielone od tętnicy łzowej;
  2. długie i krótkie tętnice rzęskowe tylne (aa.ciliares posteriores longae et breves) przebijają twardówkę i wnikają do naczyniówki;
  3. tętnica środkowa siatkówki (a. centralis retinae) wchodzi do nerwu wzrokowego i dociera do siatkówki;
  4. tętnice mięśniowe (aa.musculares) przechodzą do mięśnia prostego górnego i skośnego gałki ocznej. Przednie tętnice rzęskowe (aa. Ciliares anteriores; tylko 5-6) odchodzą od tętnic mięśniowych i wchodzą do przedniej twardówki gałki ocznej, kończą się w tęczówce oraz w spojówce przedniej i tętnicach zastawkowych (aa. Conjuctivales anteriores), które przechodzą do spojówki oka ;
  5. tylna tętnica sitowa (a.ethmoidalis posterior) podąża do błony śluzowej tylnych komórek sitowych przez tylny otwór sita;
  6. przednia tętnica sitowa (a.ethmoidalis anterior) przechodzi przez przedni otwór sitowy, gdzie dzieli się na końcowe odgałęzienia. Jedna z tych gałęzi - gałąź przednia oponowa (r.meningeus anterior) wchodzi do jamy czaszki i dostarcza krew do twardej skorupy mózgu. Inne gałęzie wnikają pod płytkę sitową kości sitowej i odżywiają błonę śluzową komórek sitowych, a także przednie odcinki ścian bocznych i przegrody nosowe;
  7. tętnica nadoczodołowa (a. nadoczodołowa) odchodzi od tętnicy ocznej w miejscu, w którym przechodzi nad nerwem wzrokowym. Tętnica nadoczodołowa sąsiaduje z górną ścianą oczodołu. Następnie w okolicy wycięcia nadoczodołowego pojawia się (razem z nerwem o tej samej nazwie), rozgałęzienia w mięśniach i skórze czoła;
  8. tętnice przyśrodkowe powiek (aa. palpebrales mediales) są końcowymi odgałęzieniami tętnicy ocznej, przechodzą do przyśrodkowego kącika oka, zespalają z bocznymi tętnicami powiek (od tętnicy łzowej) i tworzą dwa łuki tętnicze: łuk górnej powieki (łuk górny) i łuk powieki górnej (łuk powieki górnej) arcus palpebralis gorszy);
  9. tętnica grzbietowa nosa (a.dorsalis nasi) - końcowa gałąź tętnicy ocznej przechodzi przez mięsień okrężny do kącika oka powyżej więzadła przyśrodkowego powiek, wydziela gałęzie do worka łzowego i przechodzi do tylnej części nosa. Ta tętnica zespala się z tętnicą kątową (końcowym odgałęzieniem tętnicy twarzowej).

Przednia tętnica mózgowa (a.cerebri przednia) odchodzi od tętnicy szyjnej wewnętrznej nieco powyżej tętnicy ocznej, przechodzi do przodu przez nerw wzrokowy, zbliża się do przeciwnej strony tętnicy o tej samej nazwie i łączy się z nią krótką niesparowaną przednią tętnicą łączącą (a. Municans przednia). Następnie przednia tętnica mózgowa obraca się w górę na przyśrodkowej powierzchni półkuli mózgowej, leży w rowku ciała modzelowatego, wygina się wokół ciała modzelowatego i jest skierowana w stronę płata potylicznego dużego mózgu. Tętnica dostarcza krew do przyśrodkowej strony płatów czołowych, ciemieniowych i częściowo potylicznych, jak również opuszki węchowe, drogi i prążkowie. Tętnica wydziela dwie grupy gałęzi do substancji mózgu - korową i centralną (głęboką).

Środkowa tętnica mózgowa (a.cerebri media) jest największą gałęzią tętnicy szyjnej wewnętrznej. Przechodzi na bok, do głębokiego rowka bocznego, podąża za powierzchnią płata wyspowego (wysepki) i dzieli się na jego końcowe gałęzie, zaopatrując wysepkę i górno-boczne odcinki płatów czołowych, skroniowych i ciemieniowych półkuli mózgowej. W środkowej tętnicy mózgowej wyróżnia się część w kształcie klina (pars sphenoidalis), przylegającą do dużego skrzydła kości klinowej, część wyspową (pars insularis) i końcową (korową) część (pars terminalis, s. Pars corticalis).

Tylna tętnica łącząca (a. Comunicans posterior) odchodzi od wewnętrznej tętnicy szyjnej, zanim podzieli ją na przednią i środkową tętnicę mózgową. Jest skierowana do tyłu i nieco do wewnątrz od mostka i przy jego przedniej krawędzi wpada do tętnicy mózgowej tylnej (odgałęzienia tętnicy podstawnej).

Tętnica kosmiczna przednia (a. Choroidea anterior) to cienkie naczynie, które odchodzi od wewnętrznej tętnicy szyjnej za tylną tętnicą łączącą, biegnie do tyłu wzdłuż pnia mózgu i zbliża się do tylnych dolnych części płata skroniowego. Tętnica wchodzi do substancji mózgowej, rozwidla ściany dolnego rogu komory bocznej, uczestniczy w tworzeniu jej splotu naczyniówkowego. Przednia tętnica kosmiczna wydziela gałęzie do przewodu wzrokowego, bocznego ciała kolankowatego, torebki wewnętrznej, jąder podstawnych, jąder podwzgórza i jądra czerwonego.

Między odgałęzieniami tętnicy szyjnej wewnętrznej i zewnętrznej występują zespolenia, które odgrywają ważną rolę w dystrybucji krwi w okolicy głowy.

Tętnica szyjna wewnętrzna. Czy to takie trudne?

Najcięższy test głowy i szyi czeka wszystkich studentów medycyny, którym udało się dostać do pierwszej połowy drugiego roku. Pamiętam, że po pierwszym wykładzie przeraziła mnie ogromna liczba odgałęzień tętnic i żył, a nawet nerwy czaszkowe (jest ich 12) generalnie wydawały się niewyobrażalnie przerażające.

Ale czy naprawdę jest tak źle? Ani trochę! Wystarczy położyć wszystko na półkach zgodnie z klasyfikacją.

Wskazówka: zacznij uczyć naczynia głowy i szyi dokładnie od tętnicy szyjnej wewnętrznej. Kiedy zaczynasz śpiący na świeżym powietrzu, będziesz mieć już część tematu, którą dobrze znasz, swoją mocną stroną, że tak powiem.

Tak, kiedy dochodzimy do tętnicy szyjnej wewnętrznej, zakłada się, że znasz już serce, aortę, pień ramienno-głowowy i tętnicę szyjną wspólną. A więc bardzo krótko:

  • Pierwszą rzeczą, o której musisz pamiętać o tętnicy szyjnej wewnętrznej, jest to, że dostarcza ona krew do głowy, mózgu i narządu wzroku..
  • Drugą ważną rzeczą jest to, że topografia bardzo nam pomoże w badaniu tej tętnicy..

Topografia tętnicy szyjnej wewnętrznej

To bardzo proste - topograficznie tętnica szyjna wewnętrzna podzielona jest na 4 części..

  1. Część szyjna (pars cervicales). Jest pokazany od rozwidlenia tętnicy szyjnej do wejścia do kanału szyjnego kości skroniowej (innymi słowy do wejścia do czaszki). Tętnica szyjna musi przenosić dużą ilość krwi do mózgu, więc obszar szyjny nie ma rozgałęzień - cała krew musi wpływać do jamy czaszki.
  2. Dział kamienny (pars petrosa). Tak więc tętnica szyjna weszła do czaszki. Kilka cienkich tętnic szyjno-bębenkowych (arteriae caroticotympanicae) przechodzi tutaj do jamy bębenkowej. Ponownie tętnica szyjna oszczędza krew, lekko zaopatrywała jamę bębenkową i przenosiła większość krwi bezpośrednio do mózgu. Pokaż kamienistą część wewnątrz kanału szyjnego kości skroniowej.
  3. Dział jaskiniowy (pars cavernosa). Bardzo proste skojarzenie. Tureckie siodło, na którym osadzona jest przysadka mózgowa, otaczają zatoki jamiste. To tutaj dolna tętnica przysadki (arteria hypophyseos gorsza) trafi do przysadki mózgowej..
  4. Dział mózgu (pars cerebralis). Tutaj widzimy koniec tętnicy szyjnej wewnętrznej i jej końcowe odgałęzienia - tętnice mózgowe środkowe, tętnice przednie mózgowe, oczne (o nich tuż poniżej), tętnice łączące tylne. Odsuńmy lekko tętnice oczne, które są jasne, że dostarczają krwi, i rozważmy przednie i tylne tętnice łączące, które biorą udział w tworzeniu kręgu Willisa..

Mózgowy odcinek tętnicy szyjnej wewnętrznej.

Wydawałoby się, że wszystkie powyższe są trudne do zapamiętania. Ale kiedy mówimy o części mózgowej tętnicy szyjnej wewnętrznej, na pewno wspominamy o kręgu Willisa. Cudowna rzecz, bardzo prosta i zapadająca w pamięć. Krąg Willisa to najważniejsze zespolenie tętnicze w naszym organizmie, które odpowiada za ukrwienie mózgu. Tętnice kręgu Willisa, łącząc się ze sobą, tworzą rozpoznawalny pierścień.

Teraz pomalujmy krąg Willisa:

Funkcjonalnie krąg Willisa jest zdolny do jednej bardzo interesującej rzeczy - oprócz tego, że odżywia cały mózg krwią, jest też przystosowany do różnych patologicznych sytuacji. Jeśli którakolwiek z tętnic mózgowych nie jest w stanie dostarczyć wymaganej ilości krwi do mózgu (na przykład z powodu ucisku przez guz), pozostałe tętnice w kręgu Willisa przejmują część dopływu krwi i okrężną drogą dostarczają krew do „głodującego” miejsca.

Zdefiniowaliśmy krąg Willisa, nauczyliśmy się pokazywać go na tablecie, zbadaliśmy jego funkcję. Teraz dowiedzmy się, z czego się składa. Tak więc powstaje krąg Willisa:

  1. Przednie tętnice mózgowe (prawa i lewa);
  2. Tętnica łączna przednia;
  3. Tylne tętnice łączące (prawe i lewe);
  4. Tętnica podstawna zamyka krąg, który rozchodzi się w tętnice tylne - prawą i lewą. Porozmawiamy o nich w temacie „Tętnica podobojczykowa i jej odgałęzienia”.

Również w obszarze koła Willisa znajduje się odcinek tętnicy szyjnej wewnętrznej, od którego odchodzą środkowe tętnice mózgowe, ale nie uczestniczą one bezpośrednio w kręgu Willisa. Teraz spójrzmy na wszystko, co wymieniliśmy na tablecie..

Spójrz - to przednia tętnica mózgowa (arteria cerebri przednia), zaznaczyłem to niebieskimi liniami.

Przednia tętnica mózgowa to łaźnia parowa. Jak widać, koło Willisa ma dwie przednie tętnice mózgowe - prawą i lewą. A przednia tętnica łącząca je łączy (arteria communicans anterior).

Przyjrzyjmy się bliżej złączu przedniego:

Tętnica łącząca tylna (arteria communicans posterior) jest kolejnym bardzo ważnym elementem kręgu Willisa. Nie mylić z tylnym mózgiem, wchodzi on częściowo w krąg Willisa, ale tylny łącznik wchodzi całkowicie. Zobacz, jakie to świetne:

Nie rozważamy teraz tętnic tylnych. Ważne jest, aby zrozumieć i zapamiętać łączące się tętnice - przednią i tylną. Wtedy krąg Willisa natychmiast pojawi się na twoich oczach..

A więc jeszcze raz - przednia tętnica łącząca łączy dwie przednie tętnice mózgowe (odgałęzienia tętnicy szyjnej wewnętrznej), tętnice łączące tylne łączą tętnicę szyjną wewnętrzną z tylną. Dość za kółkiem zamyka tętnica podstawna, też jej jeszcze nie dotykamy.

Środkowa tętnica mózgowa

Nie zapomnij też o tętnicy środkowej mózgu (arteria cerebri media) - znajduje się ona mniej więcej pośrodku mózgu pod takim kątem jak nasz, więc od razu ją zapamiętasz. Postanowiłem uwydatnić go długością - pozwala na to jego wielkość.

Środkowa tętnica mózgowa prowadzi do końcowych odgałęzień płata skroniowego, jąder podstawnych i wzgórza. Tętnica środkowa jest przedłużeniem tętnicy szyjnej wewnętrznej.

Tętnica oczna

Więc skończyliśmy z kręgiem Willisa. Nadal mamy jeszcze jeden bardzo ważny punkt - narząd wzroku. Ma ogromne znaczenie dla percepcji świata zewnętrznego, dlatego wymaga dużego ukrwienia..

Z tętnicy szyjnej wewnętrznej, a dokładniej z jej odcinka mózgowego, odchodzi tętnica oczna (arteria ophthalmica). Dociera bezpośrednio do kanału wzrokowego, a tam wydziela szereg gałęzi:
1. Błony śluzowe otworów kości sitowej dostarczają krew do tętnic sitowych przednich i tylnych (arteriae ethmoidales anterior et pasterior). Nawiasem mówiąc, kiedy demontujesz nerw trójdzielny, napotkasz również przednie i tylne gałęzie sitowe;
2. Tętnica łzowa (arteria lacrimalis) będzie dostarczać krew do gruczołu łzowego;
3. Tętnice mięśniowe (arteriae musculares) kierują krew do górnej części oka - ukośne i proste;
4. Centralna tętnica siatkówki (arteria centralis retinae) w naturalny sposób zaopatruje siatkówkę w krew;
5. Tętnice przyśrodkowe powiek (arteriae palpebrales mediales) - przenoszą krew do przyśrodkowej części powiek. Nawiasem mówiąc, zamykają się bocznymi tętnicami powiek w łukach tętniczych górnej i dolnej powieki;
6. Tętnica grzbietowa nosa (arteria dorsales nasi). Tętnica ta trafi do przyśrodkowego kącika oka, gdzie zamknie zespolenie z tętnicą kątową - tą samą, która jest odgałęzieniem tętnicy twarzowej (to już szyjna zewnętrzna).
To nie wszystkie odgałęzienia tętnicy okulistycznej, jednak po zapamiętaniu tych głównych można łatwo „zdobyć” niezbędne informacje. Najważniejsze to zapamiętać górne i dolne tętnice sitowe, łzowe i mięśniowe, reszta zostanie już dodana w Twojej pamięci do tych, które znasz.

Mój tekst nie jest w 100% dokładny i nie powinien być używany jako jedyne źródło przygotowania. Napisałem go, aby pomóc uporządkować chaotyczną wiedzę, która już istnieje. Ale na początek pomogą ci twoje wykłady, podręcznik Sapina, atlas Sinelnikowa i oczywiście wideo wspaniałego anatomisty Władimira Izranowa.

Minimum leksykalne

Jeśli uważasz, że opanowałeś temat „Tętnica szyjna wewnętrzna i krąg Willisa”, proponuję sprawdzić swoją wiedzę. Jeśli naprawdę dobrze znasz ten materiał, nie będzie trudno nazwać wszystkie te terminy po rosyjsku i pokazać je na tabletach. Idealnie byłoby, gdybyś w ogóle nie miał żadnych problemów. Jeśli są więcej niż dwa problemy, musisz ponownie przejść przez temat. A więc przejdźmy do sprawdzenia:

  1. Arteria carotis communis;
  2. Arteria carotis interna;
  3. Pars cervicales;
  4. Pars petrosa;
  5. Pars cavernosa;
  6. Pars cerebralis;
  7. Arteriae caroticotympanicae;
  8. Arteria hypophyseos gorsza;
  9. Arteria cerebri anterior;
  10. Arteria communicans anterior;
  11. Arteria communicans posterior;
  12. Arteria cerebri media;
  13. Arteria ophthalmica;
  14. Arteriae ethmoidales anterior et pasterior;
  15. Arteria lacrimalis;
  16. Arteriae musculares;
  17. Arteria centralis retinae;
  18. Arteriae palpebrales mediales

Tętnica szyjna - anatomia, funkcja i patologia

Tętnica szyjna jest jednym z nielicznych dużych naczyń, które można zobaczyć na powierzchni ciała. Ta sparowana rurka krwi znajduje się po obu stronach szyi i jest odpowiedzialna za dostarczanie krwi tętniczej do głowy i mózgu. Prawa tętnica szyjna człowieka jest o kilka centymetrów krótsza niż lewa i jest to jedyna różnica między dwoma pniami naczyniowymi. W przeciwnym razie mają tę samą strukturę. Ponieważ tętnica dostarcza krew do ważnego narządu, jej patologie są uważane za niezwykle niebezpieczne dla zdrowia i wymagają pilnego leczenia. Na szczęście współczesna medycyna dysponuje kilkoma skutecznymi technikami leczenia chorób tętnic szyjnych i ich dopływów..

Struktura i funkcja


Tętnica szyjna należy do kategorii naczyń typu elastycznego, które w zależności od ciśnienia krwi w układzie sercowo-naczyniowym są zdolne do dość silnego rozciągania i kurczenia się. Ta cecha jest mu nieodłączna ze względu na trójwarstwową strukturę ścian naczyń, w środkowej i zewnętrznej warstwie, w której przeważają włókna elastyczne i kolagenowe..

W przeciwieństwie do innych dużych naczyń, ten znajduje się blisko powierzchni ciała, a cienka warstwa tkanki podskórnej pozwala na swobodne odczuwanie tętna na tętnicy szyjnej.

Szerokość tętnicy szyjnej wzdłuż wewnętrznej krawędzi wynosi około 5,5 cm u podstawy i około 0,5 cm powyżej rozwidleń - rozwidlenie naczynia na dwie identyczne gałęzie:

  • pień szyjny zewnętrznej, który jest odpowiedzialny za ukrwienie tkanek miękkich i błon czaszki;
  • pień wewnętrzny, odpowiedzialny za dopływ krwi tętniczej do mózgu i narządów wzroku.

Miejsce rozwidlenia naczynia ma lekko rozszerzony kształt, a anatomia wewnętrznej błony tego obszaru różni się od zwykłego śródbłonka obecnością określonych receptorów. Reagują na skład krwi, poziom w niej tlenu i inne czynniki. Eksperci twierdzą, że takie wprowadzenie wrażliwych komórek pomaga regulować przepływ krwi do ośrodkowego układu nerwowego, nawet przy całkowitej zmianie w funkcjonowaniu układu krążenia..

Uważa się, że główne funkcje układu tętniczego szyi to transport natlenionej krwi do tkanek i narządów znajdujących się wewnątrz i na zewnątrz czaszki oraz poza nią. Tak więc zewnętrzna tętnica szyjna, jak sama nazwa wskazuje, zasila struktury zlokalizowane na zewnątrz, a wewnętrzna - struktury mózgu i częściowo zewnętrzną część czaszki. Pomiędzy dwiema grupami naczyń - przesmykami i przewodami występują liczne zespolenia, które pozwalają w razie potrzeby na redystrybucję objętości krwi wchodzącej do wspólnego pnia.

Cechy wspólnej tętnicy szyjnej

Tętnica szyjna wspólna nazywana jest sparowanymi naczyniami wychodzącymi z klatki piersiowej w pobliżu stawów obojczykowo-żebrowych. Obie gałęzie są skierowane pionowo wzdłuż przełyku i tchawicy po obu stronach. Tutaj, przy badaniu palpacyjnym, pulsacja naczyniowa jest odczuwalna nawet przy bardzo słabym biciu serca.

Aż do wierzchołkowej części chrząstki tarczycy, wspólna autostrada nie ma dużych gałęzi i wygląda jak gładki pień. Wszystkie dopływy wyglądają jak cienka sieć naczyniowa, która tworzy oboczne krążenie nerwów i naczyń szyi.

Osobliwością naczynia jest obecność zatoki szyjnej i kłębka u podstawy rozwidlenia. Formacje te wyglądają jak ekspansja w postaci wydłużonych cebulek, ale w rzeczywistości jest to złożony system analizy właściwości reologicznych, fizycznych i innych krwi. Konieczne jest kontrolowanie płynu wchodzącego do serca w określonych objętościach, przy wymaganej prędkości itp..

Tętnica szyjna zewnętrzna

ECA (skrót od tętnicy szyjnej zewnętrznej) zaczyna się od rozwidlenia naczynia wspólnego i biegnie pod cienką warstwą mięśnia w górnej części szyi w kierunku stawu szczękowego. W odległości od rozwidlenia ECA tworzy cztery odgałęzienia naczyń, z których każda dostarcza krew do określonych struktur:

  1. Gałąź przednia - transportuje krew do górnej części szyi, mięśni języka i tkanek miękkich żuchwy.
  2. Odgałęzienie tylne odpowiada za ukrwienie tkanek miękkich stawu mostkowo-podobojczykowego, skóry i mięśni z tyłu głowy, małżowiny usznej.
  3. Gałąź przyśrodkowa - dostarcza krew do gardła i mięśni gardła.
  4. Gałęzie końcowe - odpowiadają za ukrwienie skroni, górnej szczęki, policzków.

Anatomia wszystkich odgałęzień tętnicy szyjnej zewnętrznej praktycznie powtarza naczynie „macierzyste”, ale różni się umiarkowaną krętością, dużą liczbą rozgałęzień i obecnością rozwiniętej sieci naczyń włosowatych.

Tętnica szyjna wewnętrzna

Schematycznie, wewnętrzna tętnica szyjna prawie nie różni się od pnia zewnętrznego, jednak większość z nich znajduje się nie na zewnątrz czaszki, ale w jej wnętrzu. Odcinek szyjny ICA zasila nerwy znajdujące się obok niego (językowo-gardłowe i gardłowe, górne krtani i błędne).

W przeciwieństwie do naczynia zewnętrznego, naczynie wewnętrzne nie ma dużych odgałęzień tętnicy szyjnej w szyi. Pojawiają się dopiero po przejściu rurki przez kanał szyjny (dziura w kości przy skroni).

Patologia

Pomimo braku unerwienia ścian w medycynie często zdarza się, że pacjenci skarżą się, że ich tętnica szyjna boli lub przeszkadza w inny sposób. Zjawisko to wynika z faktu, że na całej długości główne i dodatkowe pnie naczynia stykają się z włóknami nerwowymi. Oprócz bólu głównym objawem niewydolności naczyń jest utrata siły, senność i upośledzenie umysłowe, otępienie lub okresowa utrata przytomności.

Nawet krótkotrwałe spowolnienie przepływu krwi przez naczynie prowadzi do stanu podobnego do letargu. To wyjaśnia, dlaczego tętnica szyjna nazywa się to, a nie inaczej..

Ogólnoustrojowe i miejscowe procesy patologiczne mogą wpływać na funkcjonowanie tętnic szyjnych. Najczęstsze choroby tej części układu krążenia to:

  • miażdżyca tętnic - proces, któremu towarzyszy zwężenie wewnętrznego światła tętnicy z powodu masywnych złogów lipidów (cholesterolu);
  • zakrzepica - stan, któremu towarzyszy zablokowanie światła naczynia przez skrzep krwi, często występuje na tle miażdżycy lub ogólnoustrojowych chorób żylnych;
  • tętniak - wybrzuszenie na ścianie tętnicy, które powstało z powodu jej nadmiernego rozciągnięcia z powodu nadciśnienia;
  • zapalenie tętnic to proces zapalny, który powstał w wyniku urazu tkanek miękkich szyi, zakrzepicy, miażdżycy, zabiegu chirurgicznego dwóch ostatnich chorób, procesów autoimmunologicznych itp..

Wrodzone lub uwarunkowane genetycznie choroby tętnic szyjnych obejmują tętniaki, zwężenia naczyń i guzy. Występują w pierwszych miesiącach po urodzeniu lub w starszym wieku na podstawie skarg rosnącego pacjenta.

Jedyną anomalią tętnicy szyjnej widoczną gołym okiem lekarze nazywają tętniakiem wrodzonym. Pojawia się podczas płaczu w postaci obrzęku szyi po jednej stronie. W dotyku taki nowotwór jest miękki i elastyczny, z wyraźnie wyczuwalną pulsacją.

Prawie wszystkie patologie tętnicy szyjnej znajdują odzwierciedlenie w stanie ośrodkowego układu nerwowego i towarzyszą im te same objawy:

  • okresowe zmętnienie lub utrata przytomności;
  • przewlekłe bóle głowy;
  • stopniowe pogorszenie wzroku, słuchu, pamięci;
  • zwiększone zmęczenie i zmniejszona wydajność.

Wynika to z faktu, że przy każdym typie zmiany dochodzi do pogorszenia dopływu krwi do tkanek mózgu..

W złośliwym rozwoju choroby pojawiają się intensywne objawy, nasilające się z dnia na dzień i nasilające się. W tym przypadku patologia jest wykrywana z manifestem - pierwotnym zaostrzeniem. W 20% przypadków kończy się głęboką śpiączką pacjenta, aw 3% zgonem. Na szczęście nowoczesne metody diagnostyczne - rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, arteriografia i ultrasonografia - pozwalają na szybkie wykrycie niebezpiecznych procesów. Aby je wyeliminować, opracowano inwazyjne i nieinwazyjne procedury chirurgiczne przywracające przepływ krwi..

Tętnica szyjna wewnętrzna.

Tętnica szyjna wewnętrzna, a. carotis interna, jest kontynuacją tętnicy szyjnej wspólnej. Rozróżnia części szyjne, kamieniste, jamiste i mózgowe. Kierując się w górę, najpierw leży nieco bocznie i za zewnętrzną tętnicą szyjną.

Boczna do niej jest żyła szyjna wewnętrzna, v. jugularis interna. W drodze do podstawy czaszki wewnętrzna tętnica szyjna przechodzi wzdłuż bocznej strony gardła (część szyjna, pars cervicalis) przyśrodkowo od ślinianki przyusznej, oddzielonej od niej mięśniami rylcowo-gnojowymi i stylogardzieli.

W części szyjnej tętnica szyjna wewnętrzna zwykle nie wydziela gałęzi. Tutaj jest nieco rozszerzony z powodu zatoki szyjnej, zatoki tętnicy szyjnej.
Zbliżając się do podstawy czaszki, tętnica wchodzi do kanału szyjnego, wygina się zgodnie z zagięciami kanału (część kamienista, pars petrosa), a po wyjściu wchodzi do jamy czaszkowej przez zraniony otwór. Tutaj tętnica przechodzi do bruzdy szyjnej kości klinowej.

W kanale szyjnym piramidy kości skroniowej tętnica (część kamienista) wydziela następujące odgałęzienia: 1) tętnice szyjne, aa. caroticotympanicae, w ilości dwóch lub trzech nieznacznych pni, przechodzą do kanału o tej samej nazwie i wchodzą do jamy bębenkowej, dostarczając krew do jej błony śluzowej; 2) tętnica kanału skrzydłowego, a. canalis pterygoidei, jest wysyłany kanałem skrzydłowo-podniebiennym do dołu skrzydłowo-podniebiennego, dostarczając krew do węzła skrzydłowo-podniebiennego.

Przechodząc przez zatokę jamistą (część jamista, pars cavernosa), tętnica szyjna wewnętrzna wysyła szereg gałęzi: 1) do zatoki jamistej i opony twardej: a) gałąź zatoki jamistej, r. sinus cavernosi; b) gałąź oponowa, r. meningeus; c) podstawna gałąź namiotu, r. basalis tentorii; d) skrajna gałąź fastrygowania, r. marginalis tentorii; 2) do nerwów: a) gałąź węzła trójdzielnego, r. ganglioni trigemini; b) gałęzie nerwów, rr. nervorum, zaopatrując blokadę, nerw trójdzielny i odwodzący; 3) dolna tętnica przysadki, a. hypophysialis gorszy, który zbliżając się do dolnej powierzchni tylnego płata przysadki mózgowej, zespala się z końcowymi odgałęzieniami innych tętnic zaopatrujących przysadkę mózgową. Po minięciu zatoki jamistej w małych skrzydłach kości klinowej tętnica zbliża się do dolnej powierzchni mózgu (jego część mózgowa, pars cerebralis).

W jamie czaszki od mózgowej części tętnicy szyjnej wewnętrznej do przysadki mózgowej odchodzą małe gałęzie: górna tętnica przysadkowa, a. hypophysialis superior i gałąź clivus, r. clivi, która dostarcza oponę twardą mózgu do tego obszaru.

Z mózgu a. carotis interna rozgałęziają się duże tętnice.

I. Tętnica oczna, a. oftalmica, - sparowane duże naczynie. Jest kierowany przez kanał wzrokowy do oczodołu, leżąc na zewnątrz nerwu wzrokowego. Na orbicie przecina nerw wzrokowy, przechodząc między nim a mięśniem prostym górnym, kierując się do przyśrodkowej ściany oczodołu. Po osiągnięciu przyśrodkowego kąta oka tętnica oczna dzieli się na odgałęzienia końcowe: tętnicę nadblokową, a. supratrochlearis, a także tętnica grzbietowa nosa. dorsalis nasi. Po drodze tętnica oczna wypuszcza gałęzie (patrz „Narząd wzroku”, tom IV).

1. Tętnica łzowa, a. lacrimalis, zaczyna się od tętnicy ocznej w miejscu, w którym przechodzi przez kanał wzrokowy. Na oczodole tętnica, położona wzdłuż górnej krawędzi mięśnia prostego bocznego i kierująca się do gruczołu łzowego, daje gałęzie do dolnej i górnej powieki - boczne tętnice powiek, aa. palpebrales laterales i do spojówki. Tętnice boczne powiek zespalają się z tętnicami przyśrodkowymi powiek, aa. palpebrales mediales, wykorzystując gałąź zespolenia, r. anastomoticus i tworzą łuki górnej i dolnej powieki, arcus palpebrales superior et inferior.

Dodatkowo w tętnicy łzowej występuje zespolenie z tętnicą oponową środkową r. anastomoticus cum a. meningea media.

2. Tętnica środkowa siatkówki, a. centralis siatkówki, w odległości 1 cm od gałki ocznej wchodzi do nerwu wzrokowego i po dotarciu do gałki ocznej rozpada się w siatkówce na kilka rozchodzących się promieniście cienkich gałęzi.

3. Krótkie i długie tętnice rzęskowe tylne, aa. ciliares posteriores breves et longae, podążać wzdłuż nerwu wzrokowego, wniknąć do gałki ocznej i dotrzeć do naczyniówki.

4. Tętnice mięśniowe, aa. musculares, - górna i dolna - rozpadają się na mniejsze gałęzie, które dostarczają krew do mięśni gałki ocznej. Czasami może odgałęziać się od tętnicy łzowej.
Przednie tętnice rzęskowe aa wywodzą się z gałęzi mięśniowych. ciliares anteriores, łącznie 5-6. Przechodzą do białej błony gałki ocznej i przechodząc przez nią, kończą się na grubości tęczówki.

Gałęzie tych tętnic to:

a) przednie tętnice spojówkowe. aa. spojówki przednie, doprowadzające krew do spojówki pokrywającej gałkę oczną i zespalające z tylnymi tętnicami spojówkowymi;

b) tylne tętnice spojówkowe, aa. spojówki tylne, które leżą w spojówce pokrywającej powieki, zaopatrują je w krew i zespalają z łukami powiek górnych i dolnych;

c) tętnice nadtwardówkowe, aa. episclerales. dopływ krwi do twardówki i zespolenie w jej tylnych częściach z krótkimi tylnymi tętnicami rzęskowymi.

5. Tętnica sitowa tylna, a. ethmoidalis posterior, podobnie jak przednia, odchodzi od tętnicy ocznej w obszarze, w którym znajduje się wzdłuż przyśrodkowej ściany oczodołu, w okolicy tylnej trzeciej części oczodołu i przechodząc przez otwór o tej samej nazwie, rozgałęzia się w błonie śluzowej tylnych komórek sitowych, wydzielając kilka małych odgałęzień do błony śluzowej tylna przegroda nosowa.
6, tętnica sitowa przednia, a. ethmoidalis anterior, przenika przez otwór o tej samej nazwie do jamy czaszki, aw okolicy przedniego dołu czaszki daje przednią gałąź oponową, r. meningeus anterior. Następnie tętnica skierowana jest w dół, przechodzi przez otwór płytki sitowej kości sitowej do jamy nosowej, gdzie dostarcza krew do błony śluzowej przedniej części ścian bocznych, wydzielając boczne przednie gałęzie nosa, rr. nasales anteriores laterales, przednie gałęzie przegrody, rr. septales anteriores, a także odgałęzienia do błony śluzowej przednich komórek sitowych.

7. Tętnica nadoczodołowa, a. nadoczodołowe, zlokalizowane bezpośrednio pod górną ścianą oczodołu, pomiędzy nim a mięśniem unoszącym górną powiekę. Kierując się do przodu, wygina się wokół brzegu nadoczodołowego w obszarze nacięcia nadoczodołowego, dociera do czoła, gdzie zaopatruje okrężny mięsień oka, przedni brzuch mięśnia potyliczno-czołowego i skórę. Końcowe odgałęzienia tętnicy nadoczodołowej są zespolone za pomocą. temporalis superficialis.

8. Tętnice przyśrodkowe powiek, aa. palpebrales mediales, umiejscowione są wzdłuż wolnego brzegu powiek i zespolone z bocznymi tętnicami powiek (rr. a. lacrimalis), tworząc łuki naczyniowe powiek górnych i dolnych. Ponadto wydzielają od dwóch do trzech cienkich tylnych tętnic spojówkowych, aa. spojówki tylne.

9. Tętnica nadblokowa, a. supratrochlearis, - jedna z końcowych gałęzi tętnicy ocznej, znajduje się przyśrodkowo od tętnicy nadoczodołowej. Zagina się wokół brzegu nadoczodołowego i wznosząc się, zaopatruje skórę przyśrodkowej części czoła i mięśni. Jego gałęzie są zespolone z odgałęzieniami o tej samej nazwie tętnica po przeciwnej stronie.

10. Tętnica grzbietowa nosa, a. dorsalis nasi, podobnie jak tętnica nadblokowa, jest końcową gałęzią tętnicy ocznej. Jest skierowany do przodu, leżący nad więzadłem przyśrodkowym powieki, tworzy gałąź do worka łzowego i rozciąga się do tylnej części nosa. Łączy się tutaj z tętnicą kątową (odgałęzienie a. Facialis), tworząc w ten sposób zespolenie między układami tętnicy szyjnej wewnętrznej i zewnętrznej
.
II. Tętnica mózgowa przednia, a. cerebri anterior, - raczej duża, zaczyna się w miejscu podziału tętnicy szyjnej wewnętrznej na odgałęzienia końcowe, przechodzi do przodu i na stronę przyśrodkową, znajdującą się powyżej nerwu wzrokowego. Następnie obraca się w górę, przechodzi w podłużnej szczelinie dużego mózgu do środkowej powierzchni półkuli. Następnie omija kolano ciała modzelowatego, genu corporis callosi i wraca wzdłuż górnej powierzchni, docierając do początku płata potylicznego. Na początku swojej drogi tętnica wydziela szereg małych odgałęzień, które przechodzą przez przednią perforowaną substancję, istota perforata rostralis (przednia), do jąder podstawnych podstawy dużego mózgu. Na poziomie skrzyżowania nerwu wzrokowego, chiasma opticum, zespolenia tętnicy mózgowej przedniej z tętnicą po przeciwnej stronie o tej samej nazwie przechodzące przez tętnicę łączącą przednią oraz.
communicans anterior.

W stosunku do ostatniego a. cerebri anterior dzieli się na część przedkomunikacyjną i postkomunikacyjną.

A. Część przedkomunikacyjna, pars precommunicalis, to odcinek tętnicy od jej początku do przedniej tętnicy łączącej. Od tej części odchodzi grupa tętnic centralnych, aa. centrales, w ilości 10-12, przenikając przez przednią perforowaną substancję do jąder podstawnych i wzgórza.

1. Tętnice centralne przednio-przyśrodkowe (tętnice przednio-przyśrodkowe), aa. centrales anteromediales (aa. thalamostriatae anteromediales), idą w górę, wydzielając gałęzie o tej samej nazwie - anteromedial central branches, rr. centrales anteromediales, które zaopatrują zewnętrzną część jąder gałki bladej i jądra podwzgórza.

2. Długa tętnica centralna (nawrotowa), a. centralis longa (a. recurrens), unosi się nieco w górę, a następnie cofa się, dostarczając krew do głowy jądra ogoniastego i częściowo do przedniej nogi torebki wewnętrznej.

3. Krótka tętnica centralna, a. centralis brevis, odchodzi samodzielnie lub od długiej tętnicy centralnej; zaopatruje dolne części tego samego obszaru co długa tętnica centralna.

4. Tętnica łącząca przednia, a. communicans anterior, jest zespoleniem między dwiema przednimi tętnicami mózgowymi. Znajduje się w początkowej części tych tętnic, gdzie zbliżają się najbliżej przed zanurzeniem się w podłużnej szczelinie dużego mózgu.

B. Część pozakomunikacyjna (tętnica pericallosa), pars postcommunicalis (a. Pericallosa), przednia tętnica mózgowa wydziela następujące gałęzie.

1. Tętnica czołowo-podstawna przyśrodkowa, a. frontobasalis medialis, odchodzi od przedniej tętnicy mózgowej zaraz za przednimi liśćmi łączącej gałęzi, jest skierowany do przodu, najpierw wzdłuż przyśrodkowej powierzchni płata czołowego, a następnie przechodzi na jego dolną powierzchnię, leżąc wzdłuż prostego zakrętu.

2. Tętnica zrogowaciała-brzeżna, a. callosomarginalis, jest w rzeczywistości kontynuacją przedniej tętnicy mózgowej. Jest skierowany do tyłu, umieszczony wzdłuż krawędzi ciała modzelowatego, a na poziomie jego rolki przechodzi w końcowe gałęzie przyśrodkowej powierzchni płata ciemieniowego.

Z tętnicy korpuskularno-brzeżnej, oprócz odgałęzień końcowych, wzdłuż jej biegu wypływa szereg statków:

a) przednio-przyśrodkowa gałąź czołowa, d. frontalis anteromedialis, odchodzi na poziomie dolnej części kolana ciała modzelowatego i, idąc do przodu i do góry, znajduje się na przyśrodkowej powierzchni płata czołowego wzdłuż górnego zakrętu czołowego, dostarczając krew do przedniej części tego obszaru;

b) środkowo-środkowa gałąź czołowa, r. frontalis intermediomedialis, odchodzi od tętnicy ciała modzelowatego mniej więcej na styku kolana z tułowiem ciała modzelowatego. Jest skierowana w górę wzdłuż powierzchni przyśrodkowej i jest podzielona w rejonie zakrętu czołowego górnego na kilka gałęzi, które dostarczają krew do centralnych części tego regionu;

c) tylno-przyśrodkowa gałąź czołowa, r. frontalis posteromedialis, często zaczyna się od poprzedniej gałęzi, rzadziej - od tętnicy korpuskularno-brzeżnej i idąc do tyłu i do góry wzdłuż przyśrodkowej powierzchni płata czołowego, zaopatruje ten obszar w krew, docierając do górnej brzeżnej części zakrętu przedśrodkowego;

d) gałąź taśmy, r. cingularis, oddalając się od głównego pnia, idzie z tyłu, leżąc wzdłuż zakrętu o tej samej nazwie; kończy się w dolnych częściach przyśrodkowej powierzchni płata ciemieniowego;

e) tętnica jest paracentralna, a. paracentralis, to dość potężny pień, który kończy się tętnicą brzeżną ciała. Jest skierowany do tyłu i do góry wzdłuż przyśrodkowej powierzchni półkuli na granicy między płatami czołowymi i ciemieniowymi, rozgałęziając się w okolicy płata okołośrodkowego. Gałęzie tej tętnicy to tętnica przedklinowa, a przedklinowa, skierowana do tyłu, przechodzi wzdłuż przyśrodkowej powierzchni płata ciemieniowego wzdłuż przedklina i zaopatruje ten obszar w krew, a także tętnicę ciemieniowo-potyliczną. parietooccipitalis, leżące wzdłuż przedniej krawędzi rowka o tej samej nazwie, rozwidlenia w przedkliniku.

III. Tętnica mózgowa środkowa, a. cerebri media, największe odgałęzienie tętnicy szyjnej wewnętrznej, jest jej kontynuacją. Tętnica wchodzi w głębokość bocznego rowka mózgu i podąża najpierw na zewnątrz, a następnie w górę i nieco do tyłu i wychodzi na górną boczną powierzchnię półkuli mózgowej.

Po drodze środkowa tętnica mózgowa podzielona jest topograficznie na trzy części; klinowaty - od początku do zanurzenia w rowku bocznym, wyspowy, otaczający wyspę i przechodzący w głąb rowka bocznego, a końcowa (korowa) część rozciągająca się od rowka bocznego do górnej powierzchni bocznej półkuli.
Najkrótsza jest część w kształcie klina, pars sphenoidalis. Jej dystalną granicę po zanurzeniu w bocznym rowku można uznać za miejsce pochodzenia dosłownej tętnicy czołowo-podstawnej.

Przednio-boczne tętnice centralne (przednio-boczne tętnice wzgórzowo-prążkowe) odchodzą od części w kształcie klina, aa. centrales anterolaterales (aa. thalamostriatae anterolaterales), w ilości 10-12, przenikając przez przednią perforowaną substancję, następnie dzieląc się na gałęzie przyśrodkowe i boczne, które są skierowane do góry. Boczne gałęzie, rr. laterales, dostarczają krew do zewnętrznej części jądra soczewkowatego - skorupy, skorupy i tylnych części zewnętrznej torebki. Oddziały przyśrodkowe, rr. mediales, zbliż się do wewnętrznych części jąder gałki bladej, kolana torebki wewnętrznej, ciała jądra ogoniastego i jądra środkowego galamusa.

Część wyspiarska, pars insularis, biegnie wzdłuż całej powierzchni płata wyspowego w głębi rowka bocznego, kierując się nieco w górę i do tyłu, wzdłuż środkowego rowka wysepki. Z tej części środkowej tętnicy mózgowej odchodzą kolejne gałęzie.

1. Boczna tętnica czołowo-podstawna (boczna gałąź oczodołowo-czołowa), a. frontobasalis lateralis (r. orbitofrontalis lateralis), jest skierowany do przodu i na zewnątrz, wydzielając szereg gałęzi leżących na dolnej powierzchni płata czołowego wzdłuż bruzd oczodołu; dostarcza krew do zakrętu oczodołu. Czasami jedna z gałęzi odchodzi niezależnie od głównego pnia i leży najbardziej bocznie - jest to boczna gałąź okulistyczno-czołowa, r. orbitofrontalis lateralis.

2. Tętnice wysepek, aa. insulares, w sumie 3 - 4, skierowane są do góry, powtarzając przebieg zwojów wysepki; dostarczają krew do płata wyspowego.

3. Tętnica skroniowa przednia, a. temporalis anterior, odchodzi od głównego pnia w okolicy przedniej części bocznego dołu dużego mózgu i kierując się najpierw w górę, wychodzi przez boczny rowek na poziomie wstępującej gałęzi rowka i schodzi w dół i do przodu; dostarcza krew do przednich odcinków zakrętów skroniowych górnego, środkowego i dolnego.

4. Tętnica skroniowa środkowa, a. temporalis media, odchodzi od tętnicy środkowej mózgu nieco dystalnie w stosunku do poprzedniej, powtarza swoją ścieżkę; zaopatruje środkowy płat skroniowy.

5. Tętnica skroniowa tylna, a. temporalis posterior, zaczyna się od głównego pnia w rejonie tylnej części bocznego dołu dużego mózgu, za poprzednim, i wychodząc przez boczny rowek, jest skierowany w dół i do tyłu; dopływ krwi do tylnych odcinków zakrętu skroniowego górnego i środkowego.

Część końcowa (korowa), pars lerminatis (corticalis), wydziela największe gałęzie, które dostarczają krew do górnej bocznej powierzchni płatów czołowych i ciemieniowych.

1. Tętnica rowka przedśrodkowego, a. sulci precentralis, pozostawiając boczny rowek, idzie w górę wzdłuż rowka o tej samej nazwie; dopływ krwi do zakrętu przedśrodkowego i przyległych obszarów płata czołowego.

2. Tętnica środkowego rowka, a. sulci centralis, odchodzi od głównego pnia nieco dystalnie do poprzedniego. Kierując się w górę i nieco z tyłu, powtarza przebieg środkowej bruzdy, rozgałęziając się w sąsiednich obszarach kory czołowej i płatów ciemieniowych.

3. Tętnica rowka pośrodkowego, a. sulci postcentralis, odchodzi od środkowej tętnicy mózgowej nieco później niż poprzednia i wychodząc przez boczną bruzdę, unosi się do góry i do tyłu, powtarzając przebieg bruzdy o tej samej nazwie. Odchodzące od niego gałęzie zasilają zakręt postcentralny.

4. Tętnica ciemieniowa przednia, a. parietalis anterior, wyłania się z bocznej bruzdy z dość silnym tułowiem i wznosząc się do góry i nieco do tyłu, wydziela szereg gałęzi znajdujących się wzdłuż górnej bocznej powierzchni płata ciemieniowego.

Jego gałęzie dostarczają krew do przednich części dolnych i górnych płatów ciemieniowych..

5. Tętnica ciemieniowa tylna, a. parietalis posterior, pozostawia boczny rowek w okolicy tylnej gałęzi, kierując się do tyłu, odgałęzienia tętnicy; zaopatruje tylne części górnych i dolnych płatów ciemieniowych oraz zakrętu nadbrzeżnego.

6. Tętnica zakrętu kątowego, a. gyri angularis, wyłania się z bocznego rowka w jego końcowej części i przechodząc w dół i do tyłu, dostarcza zakręt kątowy.

IV. Tętnica łącząca tylna, a. communicans posterior (patrz ryc. 747), wywodzi się z tętnicy szyjnej wewnętrznej i kierując się do tyłu i lekko do wewnątrz, zbliża się do tętnicy mózgowej tylnej (odgałęzienie tętnicy podstawnej, a. basilaris).

Tak więc tylne tętnice mózgowe i tylne tętnice łączące, wraz z przednimi tętnicami mózgowymi i przednią tętnicą łączącą, biorą udział w tworzeniu tętniczego kręgu dużego mózgu, circulus arteriosus cerebri. Ten ostatni, leżący na tureckim siodle, jest jednym z ważnych zespoleń tętniczych. U podstawy mózgu krąg tętniczy dużego mózgu otacza skrzyżowanie wzrokowe, szary guzek i ciała wyrostka sutkowatego.
Wiele gałęzi opuszcza tętnice łączące, które zamykają krąg tętniczy.

Tętnice centralne przednio-przyśrodkowe, aa. centrales anteromediales, odchodzą od przedniej tętnicy łączącej i przechodząc przez przednią perforowaną substancję, zaopatrują jądra gałki bladej i tylną nogę torebki wewnętrznej.

Tętnica łącząca tylna, a. communicans posterior, wydziela znacznie więcej gałęzi. Można je podzielić na dwie grupy. Pierwsza obejmuje gałęzie dostarczające krew do nerwów czaszkowych: gałąź skrzyżowania, r. chiasmaticus i gałąź nerwu okoruchowego, r. nervi oculomotorii. Druga grupa obejmuje gałąź podwzgórza, r. podwzgórze i gałąź ogona jądra ogoniastego. r. caudae jądra caudati.
V. Tętnica kosmiczna przednia, a. choroidea anterior, zaczyna się od tylnej powierzchni tętnicy szyjnej wewnętrznej i biegnie bocznie wzdłuż nasady dużego mózgu z tyłu i na zewnątrz, zbliżając się do przednio-dolnych części płata skroniowego. Tutaj tętnica wchodzi do substancji mózgowej, wydzielając kosmiczne gałęzie komory bocznej, rr. choroidei ventriculi lateralis, które rozgałęziające się w ścianie dolnego rogu komory bocznej wchodzą swoimi gałęziami do splotu naczyniówkowego komory bocznej, splot choroideus ventriculi lateralis.

Krótkie kosmiczne gałęzie trzeciej komory, rr. choroidei ventriculi tertii, które są częścią splotu naczyniówkowego trzeciej komory, splot choroideus ventriculi tertii.

Na samym początku z przedniej tętnicy kosmicznej wydzielają się gałęzie przedniej perforowanej substancji. rr. essiae perforatae anteriores (do 10), wnikając głęboko w substancję półkul mózgowych.

Szereg gałęzi przedniej tętnicy kosmkowej zbliża się do jąder i wewnętrznej torebki podstawy półkul: gałęzie ogona jądra ogoniastego, rr. caudae jądra caudati, gałęzie globus pallidus, rr. globi pallidi, gałęzie ciała migdałowatego, rr. corporis amygdaloidei, odgałęzienia torebki wewnętrznej, r. capsulae internae lub do formacji podwzgórza: gałęzie szarego guzka, rr. tuberis cinerei, gałęzie jąder podwzgórza, rr. nucleorum hypothalamicorum. Jądra nóg mózgu dostarczają krew do gałęzi istoty czarnej, rr. essiae nigrae, gałęzie jądra czerwonego, rr. jądra rubris. Ponadto rozgałęzienia przewodu wzrokowego rr rozgałęziają się w tym obszarze. tractus optici i gałęzie bocznego ciała kolankowatego, rr. corporis geniculati lateralis.

Maści i żele na żylaki, różnica między nimi, opis najskuteczniejszych

Indeks protrombiny