Wszystko o zawale mięśnia sercowego: przyczyny, objawy, diagnoza i pierwsza pomoc

Zawał mięśnia sercowego nazywany jest ogniskiem martwicy mięśnia sercowego, który rozwija się na tle ostrych zaburzeń krążenia w tętnicach wieńcowych. Jeśli ogólnie mówimy o uszkodzeniach mięśnia sercowego, atak serca jest najczęstszą patologią. Stan ten jest bezpośrednim wskazaniem do hospitalizacji pacjenta na specjalistycznym oddziale, ponieważ bez zapewnienia wykwalifikowanej opieki medycznej może prowadzić do śmierci..

Biorąc pod uwagę niebezpieczeństwo patologii, lepiej jej zapobiegać niż leczyć. Dlatego jeśli podejrzewasz chorobę niedokrwienną serca (IHD) i inne zaburzenia pracy serca, ważne jest, aby natychmiast zwrócić się o pomoc do specjalisty, aby zapobiec powstaniu takiej choroby jak zawał mięśnia sercowego..

Powody

Aby zrozumieć, czym jest zawał serca, niezwykle ważne jest zrozumienie przyczyn, które go powodują. Jedną z najważniejszych przyczyn rozwoju tego schorzenia jest miażdżyca. Jest to choroba, której podstawą patogenetyczną jest naruszenie metabolizmu tłuszczów w organizmie..

Na tle nadmiaru cholesterolu i lipoprotein odkładają się w świetle naczyń tworząc charakterystyczne blaszki. W przypadku zablokowania tętnic wieńcowych dochodzi do zawału serca. Bardziej szczegółowo, istnieją trzy główne składniki miażdżycy, z powodu których mogą powstawać zaburzenia krążenia w tętnicach wieńcowych, a mianowicie:

  • Zwężenie światła naczyń krwionośnych w wyniku odkładania się płytki nazębnej na ich ścianach. Prowadzi również do zmniejszenia elastyczności ściany naczyniowej..
  • Skurcz naczyń, który może wystąpić na tle silnego stresu. W obecności blaszek może to prowadzić do ostrego zaburzenia krążenia wieńcowego..
  • Oderwanie płytki nazębnej od ścian naczyń może spowodować zakrzepicę tętnicy i, co gorsza, zawał mięśnia sercowego (uszkodzenie).

Tak więc miażdżyca jest główną przyczyną zawału mięśnia sercowego, który jest raczej niebezpiecznym stanem i musi zostać bezbłędnie skorygowany..

Ryzyko wystąpienia choroby, takiej jak zawał serca, jest znacznie zwiększone przez następujące czynniki:

  • Zła dziedziczność. Rolę odgrywają patologie układu sercowo-naczyniowego u bliskich krewnych.
  • Niewłaściwa dieta i siedzący tryb życia. Czynniki te prowadzą do powstania u osoby takiego stanu, jak otyłość..
  • Otyłość. Nadmiar tłuszczu prowadzi do bezpośredniego odkładania się płytki nazębnej na ścianach naczyń krwionośnych.
  • Złe nawyki. Picie alkoholu i palenie prowadzą do skurczu naczyń.
  • Zaburzenia endokrynologiczne. Pacjenci z cukrzycą są bardziej podatni na zmiany w krążeniu serca. Wynika to z negatywnego wpływu tej choroby na naczynia krwionośne..
  • Historia zawałów serca.

Zaburzenia ciśnienia objawiające się uporczywym nadciśnieniem tętniczym, ciągły stres mogą również powodować zawał serca.

Objawy

Objawy zawału mięśnia sercowego zależą bezpośrednio od jego stadium. Na etapie urazu pacjenci mogą nie narzekać, jednak niektórzy mają niestabilną dławicę piersiową.

W ostrej fazie obserwuje się następujące objawy:

  • Silny ból w sercu lub za mostkiem. Możliwe napromieniowanie. Charakter bólu jest indywidualny, ale najczęściej jest naglący. Nasilenie bólu zależy bezpośrednio od wielkości zmiany.
  • Czasami ból jest całkowicie nieobecny. W tym przypadku osoba blednie, ciśnienie znacznie wzrasta, rytm serca jest zaburzony. Również w przypadku tej postaci często obserwuje się powstawanie astmy sercowej lub obrzęku płuc..
  • Pod koniec ostrego okresu, na tle procesów martwiczych, może wystąpić znaczny wzrost temperatury, a także wzrost zespołu nadciśnienia.

W przypadku wymazanego przepływu objawy są całkowicie nieobecne, a obecność problemu można podejrzewać tylko podczas EKG. Dlatego tak ważne jest poddanie się badaniom profilaktycznym przez specjalistów..

Należy powiedzieć o nietypowych formach ostrego okresu. W takim przypadku zespół bólowy może być zlokalizowany w gardle lub palcach. Bardzo często takie objawy są typowe dla osób starszych ze współistniejącymi patologiami sercowo-naczyniowymi. Należy zauważyć, że nietypowy przebieg jest możliwy tylko w ostrej fazie. W przyszłości obraz kliniczny zawału mięśnia sercowego u większości pacjentów jest taki sam.

W okresie podostrym, z zawałem mięśnia sercowego, następuje stopniowa poprawa, objawy choroby stopniowo stają się łatwiejsze, aż do ich całkowitego zniknięcia. Następnie stan normalizuje się. Brak objawów.

Pierwsza pomoc

Rozumiejąc, co to jest - pojawienie się zawału mięśnia sercowego, ważne jest, aby zdać sobie sprawę, że pierwsza pomoc odgrywa ważną rolę. Jeśli więc podejrzewasz ten stan, ważne jest, aby wykonać następujące czynności:

  1. Zadzwonić po karetkę.
  2. Spróbuj uspokoić chorego.
  3. Zapewnij swobodny dostęp powietrza (pozbądź się krępujących ubrań, otwórz otwory wentylacyjne).
  4. Połóż pacjenta w łóżku tak, aby górna połowa ciała znajdowała się powyżej dolnej.
  5. Podaj tabletkę nitrogliceryny.
  6. W przypadku utraty przytomności należy rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową (CPR).

Ważne jest, aby zrozumieć, że choroba zwana zawałem mięśnia sercowego jest stanem zagrażającym życiu. Rozwój powikłań, a nawet życie pacjenta, zależy od poprawności pierwszej pomocy, a także od szybkości, z jaką rozpoczynają się środki medyczne..

Klasyfikacja

Ataki serca klasyfikuje się według następujących kryteriów:

  • Wielkość zmiany.
  • Głębia porażki.
  • Zmiany w kardiogramie (EKG).
  • Lokalizacja.
  • Komplikacje.
  • Zespół bólu.

Ponadto klasyfikacja zawału mięśnia sercowego może opierać się na etapach, z których są cztery: uszkodzenie, ostre, podostre, blizny.

W zależności od wielkości dotkniętego obszaru zawał małej i dużej ogniskowej. Mniejszy obszar jest bardziej korzystny, ponieważ nie obserwuje się powikłań, takich jak pęknięcie serca lub tętniak. Należy zaznaczyć, że według przeprowadzonych badań u ponad 30% osób, które przeszły zawał małej ogniskowej, charakterystyczna jest transformacja ogniska w dużą ogniskową..

W przypadku nieprawidłowości w EKG odnotowuje się również dwa rodzaje chorób, w zależności od tego, czy występuje patologiczny załamek Q, czy nie. W pierwszym przypadku zamiast patologicznego zęba może powstać kompleks QS. W drugim przypadku obserwuje się tworzenie ujemnej fali T..

Biorąc pod uwagę, jak głęboko zlokalizowana jest zmiana, rozróżnia się następujące rodzaje chorób:

  • Podsierdziowe. Uszkodzenie sąsiaduje z nasierdziem.
  • Podwsierdziowe. Zmiana sąsiaduje z wsierdziem.
  • Śródścienny. Wewnątrz mięśnia znajduje się obszar martwiczej tkanki.
  • Przezścienny. W tym przypadku ściana mięśniowa zostaje dotknięta do jej pełnej grubości..

W zależności od konsekwencji rozróżnia się typy nieskomplikowane i skomplikowane. Kolejnym ważnym punktem, od którego zależy rodzaj zawału serca, jest lokalizacja bólu. Występuje typowy zespół bólowy zlokalizowany w okolicy serca lub za mostkiem. Ponadto odnotowano nietypowe formy. W tym przypadku ból może promieniować (dawać) do łopatki, żuchwy, kręgosłupa szyjnego, brzucha.

Gradacja

Rozwój zawału mięśnia sercowego jest zwykle szybki i niemożliwy do przewidzenia. Niemniej jednak eksperci wyróżniają kilka etapów, przez które przechodzi choroba:

  1. Uszkodzić. W tym okresie dochodzi do bezpośredniego naruszenia krążenia krwi w mięśniu sercowym. Czas trwania etapu może wynosić od jednej godziny do kilku dni.
  2. Ostry. Czas trwania drugiego etapu to 14-21 dni. W tym okresie obserwuje się początek martwicy części uszkodzonych włókien. Reszta, wręcz przeciwnie, zostaje przywrócona.
  3. Podostry. Czas trwania tego okresu waha się od kilku miesięcy do roku. W tym okresie następuje ostateczne zakończenie procesów, które rozpoczęły się w ostrej fazie, po którym następuje zmniejszenie strefy niedokrwienia.
  4. Blizny. Ten etap może trwać przez całe życie pacjenta. Obszary martwicze są zastępowane tkanką łączną. Również w tym okresie, w celu skompensowania czynności mięśnia sercowego, dochodzi do przerostu normalnie funkcjonującej tkanki..

Etapy zawału mięśnia sercowego odgrywają bardzo ważną rolę w jego rozpoznaniu, ponieważ od nich zależą zmiany w elektrokardiogramie.

Warianty choroby

W zależności od charakterystycznych objawów wyróżnia się kilka opcji, które są możliwe w przypadku zawału mięśnia sercowego, a mianowicie:

  1. Anginal. Co charakterystyczne, w przypadku zawału mięśnia sercowego jest to najczęstsza opcja. Charakteryzuje się obecnością wyraźnego zespołu bólowego, którego nie ustępuje przyjmowanie nitrogliceryny. Ból może promieniować do lewej łopatki, ramienia lub żuchwy.
  2. Mózgowo-naczyniowy. W tym przypadku patologia charakteryzuje się objawami niedokrwienia mózgu. Pacjent może skarżyć się na silne zawroty głowy, nudności, silne bóle głowy i omdlenia. Objawy neurologiczne dość mocno komplikują prawidłowe rozpoznanie. Jedynymi objawami zawału mięśnia sercowego są charakterystyczne zmiany w EKG.
  3. Brzuszny. W tym przypadku lokalizacja bólu jest nietypowa. Pacjent odczuwa silny ból w okolicy nadbrzusza. Charakterystyczne są wymioty i zgaga. Żołądek jest mocno rozdęty.
  4. Astmatyczny. Na pierwszy plan wysuwają się objawy niewydolności oddechowej. Wyrażana jest ciężka duszność, może pojawić się kaszel z pienistą plwociną, co jest oznaką niewydolności lewej komory. Zespół bólowy jest całkowicie nieobecny lub objawia się dusznością. Ta opcja jest typowa dla osób starszych, które mają już historię zawału serca.
  5. Arytmiczne. Głównym objawem jest nieprawidłowy rytm serca. Zespół bólowy jest łagodny lub całkowicie nieobecny. W przyszłości można dodać duszność i obniżyć ciśnienie krwi..
  6. Wymazany. Dzięki tej opcji manifestacje są całkowicie nieobecne. Pacjent nie narzeka. Chorobę można wykryć tylko po wykonaniu EKG.

Biorąc pod uwagę obfitość możliwości możliwych przy tej chorobie, jej rozpoznanie jest niezwykle trudnym zadaniem i najczęściej opiera się na badaniu EKG.

Diagnostyka

W przypadku tej choroby specjaliści stosują szereg technik diagnostycznych:

  1. Przeprowadzanie wywiadu i reklamacji.
  2. EKG.
  3. Badanie aktywności określonych enzymów.
  4. Ogólne dane z badań krwi.
  5. Echokardiografia (EchoCG).
  6. Koronarografia.

W historii choroby i życia lekarz zwraca uwagę na obecność współistniejących patologii układu sercowo-naczyniowego i dziedziczności. Zbierając skargi, należy zwrócić uwagę na charakter i lokalizację bólu, a także inne objawy charakterystyczne dla nietypowego przebiegu patologii.

EKG jest jedną z najbardziej pouczających metod diagnozowania tej patologii. Podczas przeprowadzania tej ankiety możesz ocenić następujące punkty:

  1. Czas trwania choroby i jej stadium.
  2. Lokalizacja.
  3. Zakres uszkodzeń.
  4. Głębokość uszkodzeń.

Na etapie uszkodzenia obserwuje się zmianę odcinka ST, która może nastąpić w postaci kilku opcji, a mianowicie:

  • Jeśli przednia ściana lewej komory jest uszkodzona w okolicy wsierdzia, segment znajduje się poniżej izoliny, w której łuk jest skierowany w dół.
  • W przypadku uszkodzenia przedniej ściany lewej komory w okolicy nasierdziowej, segment przeciwnie, znajduje się powyżej izoliny, a łuk jest podniesiony.

W ostrej fazie obserwuje się pojawienie się patologicznego załamka Q. Jeśli występuje wariant przezścienny, tworzy się segment QS. W przypadku innych opcji obserwuje się tworzenie segmentu QR.

Faza podostra charakteryzuje się normalizacją lokalizacji odcinka ST, ale jednocześnie pozostaje patologiczny załamek Q oraz ujemny załamek T. W stadium bliznowaciejącym można zauważyć obecność załamka Q i powstanie kompensacyjnego przerostu mięśnia sercowego..

Aby określić dokładną lokalizację procesu patologicznego, ważne jest, aby ocenić, na których kierunkach określa się zmiany. W przypadku lokalizacji zmiany w rejonach przednich, oznaki odnotowuje się w pierwszej, drugiej i trzeciej elektrodzie klatki piersiowej oraz w pierwszej i drugiej standardowej. Możliwe zmiany w przewodzie AVL.

Uszkodzenia ścian bocznych prawie nigdy nie pojawiają się spontanicznie i są zwykle kontynuacją uszkodzeń tylnej lub przedniej ściany. W tym przypadku zmiany są rejestrowane w trzecim, czwartym i piątym odprowadzeniu klatki piersiowej. Również oznaki uszkodzenia powinny być obecne w pierwszym i drugim standardzie. W zawale ściany tylnej zmiany obserwuje się w odprowadzeniu AVF.

W przypadku małego zawału ogniskowego charakterystyczna jest tylko zmiana w załamku T i odcinku ST. Nie wykryto zębów patologicznych. Wariant z dużą ogniskową wpływa na wszystkie odprowadzenia i ujawnia fale Q i R..

Podczas wykonywania EKG lekarz może mieć pewne trudności. Najczęściej wynika to z następujących cech pacjenta:

  • Obecność zmian bliznowaciejących powoduje trudności w diagnostyce nowych obszarów uszkodzeń.
  • Zaburzenia przewodzenia.
  • Tętniak.

Oprócz EKG, do zakończenia oznaczenia wymagane są dodatkowe badania. Zawał serca charakteryzuje się wzrostem mioglobiny w pierwszych kilku godzinach choroby. Również w ciągu pierwszych 10 godzin następuje wzrost takiego enzymu jak fosfokinaza kreatynowa. Jego zawartość dochodzi do pełnej normy dopiero po 48 godzinach. Następnie, dla prawidłowej diagnozy, należy ocenić ilość dehydrogenazy mleczanowej.

Warto również zauważyć, że w przypadku zawału mięśnia sercowego następuje wzrost troponiny-1 i troponiny-T. Ogólne badanie krwi ujawnia następujące zmiany:

  • Zwiększona ESR.
  • Leukocytoza.
  • Wzrost AsAt i Alat.

Echokardiografia może ujawnić naruszenia kurczliwości struktur serca, a także ścieńczenie ścian komór. Koronarografia jest wskazana tylko wtedy, gdy istnieje podejrzenie zarostowej choroby wieńcowej.

Komplikacje

Powikłania tej choroby można podzielić na trzy główne grupy, które można zobaczyć w tabeli.

RODZAJ POWIKŁANIAELEKTRYCZNYZABURZENIA KRĄŻENIA KRWIREAKTYWNY
Główne przejawyArytmie, blokada przewodzenia impulsów nerwowych.Naruszenie funkcji pompowania serca, uraz serca, dysocjacja elektromechaniczna.Zapalenie osierdzia, choroby zakrzepowo-zatorowe, dławica piersiowa, zespół Dresslera (złożone powikłanie objawiające się uszkodzeniem stawów, płuc, zapaleniem osierdzia i opłucnej).

W zależności od czasu wystąpienia rozróżnia się późne i wczesne powikłania. Te ostatnie obejmują:

  • Zespół Dresslera.
  • Zapalenie wsierdzia.
  • Przewlekła niewydolność serca.
  • Zaburzenia unerwienia.

Oprócz klasycznych powikłań możliwe jest wystąpienie wrzodu żołądka i innych ostrych patologii żołądkowo-jelitowych, zaburzeń psychicznych i innych..

Leczenie

Pierwszą rzeczą do zrozumienia jest to, że aby osiągnąć maksymalny efekt, leczenie należy rozpocząć jak najszybciej. Początkowo konieczne jest przeprowadzenie terapii reperfuzyjnej (tromboliza, plastyka naczyń). Cele leczenia są następujące:

  1. Łagodzenie zespołu bólowego. W tym celu początkowo pod język aplikuje się nitroglicerynę. Jeśli nie ma efektu, możliwe jest dożylne podanie tego leku. W przypadku, gdy to nie pomogło, w celu złagodzenia bólu stosuje się morfinę. W celu wzmocnienia jego działania można zastosować droperidol.
  2. Przywrócenie prawidłowego przepływu krwi. Efekt zastosowania leków trombolitycznych zależy bezpośrednio od tego, jak wcześnie rozpoczęto leczenie. Streptokinaza jest lekiem z wyboru. Oprócz tego można zastosować urokinazę, a także tkankowy aktywator plazminogenu.
  3. Leczenie uzupełniające. Również w przypadku zawałów serca stosuje się aspirynę, heparynę, inhibitory ACE, leki przeciwarytmiczne i siarczan magnezu.

W każdym razie terapia zawału mięśnia sercowego powinna być kompleksowa i rozpocząć jak najszybciej. W przypadku braku odpowiedniej terapii lekowej możliwy jest nie tylko wczesny rozwój powikłań, ale także śmierć..

W przypadku stwierdzenia choroby wieńcowej może być konieczna operacja. Stosuje się metody takie jak angioplastyka balonowa, stentowanie i przetaczanie.

Zapobieganie

Biorąc pod uwagę przyczyny zawału mięśnia sercowego, łatwo jest zrozumieć, że jeśli zastosuje się środki zapobiegawcze, ryzyko rozwoju choroby jest znacznie zmniejszone. W celu zapobiegania należy przestrzegać następujących zasad:

  1. Kontroluj swoją wagę ciała. Głównym celem jest zapobieganie otyłości, ponieważ czynnik ten decyduje o powstawaniu miażdżycy - jednej z głównych przyczyn zawału mięśnia sercowego.
  2. Zgodność z dietą. Zmniejszenie spożycia soli, a także zmniejszenie spożycia tłuszczów z pożywienia, może nie tylko zmniejszyć ryzyko otyłości, ale także normalizować ciśnienie krwi.
  3. Prowadzenie aktywnego trybu życia. Odpowiednia aktywność fizyczna przyczynia się do normalizacji procesów metabolicznych, utraty wagi oraz ogólnego wzmocnienia organizmu. Jeśli masz zawał serca lub inne patologie sercowo-naczyniowe, skonsultuj się z lekarzem w sprawie poziomu stresu..
  4. Odrzucenie złych nawyków.
  5. Kontrola cholesterolu.
  6. Kontrola ciśnienia.
  7. Pomiar poziomu cukru we krwi.
  8. Wykonywanie badań profilaktycznych przez specjalistę.

Zatem biorąc pod uwagę etiologię zawału mięśnia sercowego, można śmiało powiedzieć, że profilaktyka odgrywa ważną rolę. Przestrzeganie powyższych zaleceń znacznie zmniejsza ryzyko rozwoju choroby.

Zawał mięśnia sercowego - objawy i leczenie

Co to jest zawał mięśnia sercowego? Przeanalizujemy przyczyny występowania, diagnostykę i metody leczenia w artykule dr Kolesnichenko Iriny Vyacheslavovna, kardiolog z 23-letnim doświadczeniem.

Definicja choroby. Przyczyny choroby

Zawał mięśnia sercowego to rozwój martwicy (martwicy) mięśnia sercowego z powodu ostrej niewydolności przepływu krwi, w której dochodzi do upośledzenia dostarczania tlenu do serca. Może towarzyszyć ból w różnych częściach ciała, utrata przytomności, nudności, pocenie się i inne objawy [5].

Zawał mięśnia sercowego jest jedną z najostrzejszych klinicznych postaci choroby niedokrwiennej serca (CHD).

Mężczyźni cierpią na zawał mięśnia sercowego znacznie częściej (około 5 razy) niż kobiety [6]. Ten wzór jest szczególnie wyraźny w młodym i średnim wieku. Zawały serca u kobiet występują średnio 10-15 lat później niż u mężczyzn. Może to wynikać z późniejszego rozwoju miażdżycy pod wpływem ochronnego działania żeńskich hormonów płciowych (estrogenów) i mniejszego rozprzestrzeniania się złych nawyków wśród kobiet. Częstość zawału mięśnia sercowego znacznie wzrasta wraz z wiekiem.

Czynniki ryzyka rozwoju zawału mięśnia sercowego dzieli się na trzy grupy:

  1. Czynniki, które można skorygować lub wyeliminować: palenie, wysoki poziom cholesterolu lipoprotein o niskiej gęstości we krwi, nadciśnienie.
  2. Czynniki mniej podatne na korektę: cukrzyca, spadek poziomu lipoprotein o dużej gęstości (inaczej nazywanych „dobrym cholesterolem”), otyłość, menopauza i postmenopauza, spożycie alkoholu, stres, jedzenie z nadmiarem kalorii i wysoką zawartością tłuszczu zwierzęcego, wysoki poziom we krwi lipoproteina (A), wysoka homocysteina.
  3. Czynniki, których nie można skorygować ani wyeliminować: starość, płeć męska, dziedziczność - wczesny rozwój zawału mięśnia sercowego u rodziców lub krewnych do 55 roku życia.

Czynniki etiologiczne zawału mięśnia sercowego można podzielić na dwie grupy:

1. Zmiany miażdżycowe tętnic sercowych i powstawanie w nich zakrzepów podczas pęknięcia blaszki miażdżycowej.

2. Niemiażdżycowe uszkodzenie tętnic wieńcowych powstałe w wyniku procesu zapalnego w ścianach tętnic o różnej etiologii. Zapalenie wynika z:

  • uraz tętnicy;
  • uszkodzenia popromienne (w tym radioterapia raka),
  • zmniejszony przepływ wieńcowy z powodu skurczu tętnicy wieńcowej, rozwarstwienia tętnicy aortalnej lub wieńcowej, zatorowości (zablokowanie naczyń wieńcowych);
  • wrodzone anomalie naczyń wieńcowych;
  • niedopasowanie między zapotrzebowaniem mięśnia sercowego na tlen a jego dostarczaniem;
  • zaburzenia krzepnięcia krwi.

Objawy zawału mięśnia sercowego

Symptomatologia zawału mięśnia sercowego zależy od okresu rozwoju choroby: przed zawałem, ostry, ostry, podostry i po zawale.

Okres przed zawałem mięśnia sercowego. W okresie przed zawałem mogą wystąpić objawy kardiologiczne (związane z pracą serca) i pozasercowe. Objawy kardiologiczne to: ból w klatce piersiowej, duszność, kołatanie serca, arytmie. Na niekardiologiczne - osłabienie, pocenie się, zawroty głowy, uczucie ciężkości i bólu żołądka (w nadbrzuszu). W okresie przed zawałem można obserwować tylko objawy pozasercowe z arytmią i dusznością (lub bez), ale sam okres mija bezboleśnie. Podczas badania pacjenta można zauważyć lekką sinicę (zasinienie) warg, przestrzenie pod płytkami paznokcia, pulsowanie arytmii, wzrost wrażliwości na ból skóry serca.

Najostrzejszy okres zawału mięśnia sercowego. Zespół bólowy jest najbardziej charakterystycznym objawem najostrzejszego okresu typowego zawału mięśnia sercowego. Większość pacjentów ma wyjątkowo intensywne bóle o charakterze uciskającym, uciskającym. Pacjenci porównują ucisk za pomocą obręczy lub żelaznych szczypiec lub ciężkiego talerza leżącego na klatce piersiowej. Można odczuwać intensywne pieczenie (ogień w klatce piersiowej, uczucie wrzenia lejącej się na klatkę piersiową wody) lub bóle sztyletem. Bolesne odczucia są silniejsze niż przy normalnym napadzie dusznicy bolesnej. Ich intensywność zależy od wielkości zawału mięśnia sercowego i wieku pacjenta. Silny i długotrwały atak bólu obserwuje się częściej przy rozległych zawałach serca. Bardziej intensywny ból obserwuje się u młodych pacjentów w porównaniu z osobami starszymi i starszymi. Należy zauważyć, że łagodny ból w zawale mięśnia sercowego może występować u pacjentów z cukrzycą z powodu uszkodzenia autonomicznego układu nerwowego i zmniejszenia wrażliwości na ból..

Lokalizacja bólu:

  • za mostkiem (najczęściej);
  • często rozciąga się do strefy przedsercowej (na lewo od krawędzi mostka) lub na całą przednią powierzchnię klatki piersiowej;
  • w okolicy zamostkowej i po prawej stronie krawędzi mostka;
  • w okolicy nadbrzusza (nadbrzusze).

Podczas badania pacjenta skóra jest blada, zwiększa się jej nawilżenie, obserwuje się sinicę (zasinienie) ust, uszu, nosa, przestrzeni pod paznokciami. Może wystąpić niewielki wzrost częstości oddechów. Często dochodzi do wzrostu tętna do 90-100 uderzeń na minutę, jednak na początku bolesnego ataku może wystąpić krótkie zmniejszenie częstości akcji serca (bradykardia), tętno może być arytmiczne.

Ból często promieniuje (rozprzestrzenia się) na inne części ciała, zwykle na lewe ramię, czasem na oba, czasami pojawia się uczucie silnego bólu ściskającego w nadgarstkach (objaw „kajdanek”, „bransoletek”). Rzadziej daje lewe ramię, lewą łopatkę, obszar między łopatkami, szyję, dolną szczękę, ucho, gardło. Bardzo rzadko - w prawą rękę i inne części ciała. Zdarzają się przypadki, gdy pacjent odczuwa ból głównie w strefie napromieniania, co komplikuje rozpoznanie.

W przypadku zawału serca charakterystyczny jest falisty charakter bólu w okolicy serca. Ból stopniowo narasta, nasila się, czasem staje się nie do zniesienia, potem jego intensywność nieco się zmniejsza. Jednak wkrótce ból ponownie narasta i staje się jeszcze silniejszy. Średnio bóle trwają kilkadziesiąt minut (zawsze ponad 20-30 minut), czasem kilka godzin, w niektórych przypadkach w ciągu jednego lub dwóch dni (ze wzrostem strefy martwicy mięśnia sercowego).

Podczas ataku silnego bólu z bardzo silnym pobudzeniem mogą pojawić się halucynacje.

W niektórych przypadkach ból w okolicy serca może nie być bardzo intensywny lub nawet całkowicie nie występować. U takich pacjentów rozwijają się nietypowe formy zawału mięśnia sercowego, gdy na pierwszy plan wysuwa się nie bolesny atak, ale inne objawy (na przykład arytmie lub duszenie).

Ostry okres zawału mięśnia sercowego. W ostrym okresie ostatecznie tworzy się ognisko martwicy, ból zwykle znika do tego czasu. Jeśli ból nie ustąpi, może to być spowodowane rozszerzeniem strefy zawału. Szybki puls, spada ciśnienie krwi.

Nietypowe postacie zawału mięśnia sercowego. W niektórych przypadkach mogą wystąpić nietypowe postacie zawału mięśnia sercowego. Powstają z powodu starości, rozwoju zawału serca na tle ciężkiego nadciśnienia tętniczego lub niewydolności serca, a także u osób, które już wcześniej przeszły zawał serca. Innymi czynnikami są: podwyższenie progu wrażliwości na ból, uszkodzenie autonomicznego układu nerwowego z unerwieniem (przejściem od ogniska choroby) ból serca (np. W cukrzycy lub u pacjentów z alkoholizmem). Objawy zależą od postaci atypowego zawału mięśnia sercowego.

Forma zawału mięśnia sercowegoObjawy
Postać obwodowa z nietypową lokalizacją bóluBól o różnym nasileniu w okolicy lewego ramienia, lewej łopatki, gardła (podobny do bólu dławicowego), kręgosłupa szyjno-piersiowego, żuchwy (odczuwany jako ból zęba). Ból w okolicy serca jest nieobecny lub nie jest intensywny. Może wystąpić osłabienie, zawroty głowy, pocenie się, nagłe kołatanie serca, arytmie, spadek ciśnienia krwi.
Forma brzuszna z zawałem przepony (tylnej)Silny ból obserwuje się w nadbrzuszu (górna część brzucha), czasem w prawym podżebrzu lub w całym prawym brzuchu. Bólowi często towarzyszą nudności, nie przynoszące ulgi wymioty oraz wzdęcia spowodowane niedrożnością jelit i żołądka. Możliwe jest wystąpienie krwawienia z przewodu pokarmowego. Brzuch jest bolesny w górnej połowie, w prawym podżebrzu mięśnie przedniej ściany brzucha są napięte.
Postać astmatyczna - astma sercowaWystępuje nagły atak uduszenia z kaszlem i różową spienioną plwociną, zimnym potem i zasinieniem kończyn. W dolnych partiach płuc słychać ciche bulgotanie. Ból w okolicy serca jest nieobecny lub bardzo łagodny.
Postać kolaptoidalna (wstrząs kardiogenny z powtórzonym, rozległym zawałem penetrującym mięśnia sercowego)Nagle pojawia się omdlenie, zawroty głowy, ciemnienie oczu i spadek ciśnienia krwi. Ból w okolicy serca jest nieobecny lub nie jest intensywny. Pojawia się zimny pot, częste i słabe tętno, może pojawić się arytmia.
Postać obrzękowa (z rozległymi i powtarzającymi się atakami serca prowadzącymi do rozwoju niewydolności serca)Duszność, osłabienie, kołatanie serca, przerwy w pracy serca, obrzęki nóg i stóp, w najcięższych przypadkach obserwuje się wodobrzusze (nagromadzenie płynu w jamie brzusznej).
Forma arytmicznaNaruszenie rytmu w postaci napadowego migotania przedsionków lub tachykardii, częstych skurczów dodatkowych (skurcze arytmiczne), nagle rozwijającego się bloku przedsionkowo-komorowego. W okolicy serca nie ma bólu. Występuje częściej przy rozległych, ostrych lub nawracających zawałach serca, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku. Charakterystyczne są kliniczne objawy niedokrwienia mózgu: zawroty głowy, szum w uszach, ciemnienie oczu, omdlenia.
Postać naczyniowo-mózgowaNa pierwszy plan wysuwają się objawy niedokrwienia (niedostatecznego ukrwienia) mózgu. Częściej obserwuje się u osób starszych z ciężkim uszkodzeniem tętnic mózgu z miażdżycą, częściej u mężczyzn. Objawy są spowodowane dynamicznym zaburzeniem dopływu krwi do mózgu. Obserwuje się zawroty głowy, ciemnienie oczu, szum w uszach, nudności, omdlenia, przemijające zaburzenia widzenia, osłabienie kończyn, ogniskowe objawy neurologiczne. Ból w okolicy serca z reguły nie występuje, ciśnienie krwi często jest obniżone. Rzadziej dochodzi do organicznego naruszenia krążenia mózgowego. Zwykle w tym przypadku obserwuje się zakrzepicę tętnic mózgu i rozwija się udar niedokrwienny. Organiczne zaburzenie dopływu krwi do mózgu objawia się niedowładem (zmniejszoną siłą mięśni), zaburzeniami mowy i ogniskowymi objawami neurologicznymi. Zaburzenia psychiczne mogą rozwinąć się w postaci zmniejszenia krytyki ich stanu, halucynacji, a czasem psychozy.
Forma wymazana (oligosymptomatyczna)W okolicy serca nie ma silnego bólu. Obserwuje się łagodne objawy: krótkotrwałe osłabienie, pocenie się, uczucie braku powietrza. Objawy szybko mijają. Pacjenci nie zwracają na nie uwagi, nie chodzą do lekarza, nie przechodzą badania EKG. Czasami postać zawału mięśnia sercowego jest obserwowana bez żadnych objawów, co jest wykrywane przypadkowo, gdy w EKG wykryte zostaną zmiany bliznowaciejące w mięśniu sercowym.
Połączona nietypowa formaIstnieje kombinacja objawów klinicznych z różnych nietypowych postaci.

Patogeneza zawału mięśnia sercowego

Rozwój zawału mięśnia sercowego opiera się na trzech elementach:

1. Pęknięcie blaszki miażdżycowej.

2. Zakrzepica (tworzenie się skrzepliny i zablokowanie tętnicy wieńcowej).

3. Zwężenie naczyń (ostre zwężenie tętnicy wieńcowej).

Pęknięcie blaszki miażdżycowej lub erozja jej powierzchni następuje w następujący sposób. W płytce nazębnej rozwija się reakcja zapalna, której silnym stymulantem jest utlenianie przenikających do niej lipoprotein o niskiej gęstości (jednej ze szkodliwych frakcji cholesterolu). Następnie makrofagi (komórki, które pożerają inne komórki szkodliwe dla organizmu) wnikają do płytki i zaczynają wytwarzać enzymy, które niszczą włóknistą osłonę płytki. Zmniejsza się wytrzymałość opon i następuje rozdarcie.

Czynniki wywołujące łzę lub pęknięcie blaszki miażdżycowej:

  • nagromadzenie utlenionych lipoprotein o małej gęstości w płytce nazębnej;
  • znaczne ciśnienie krwi na krawędziach płytki;
  • wyraźny wzrost ciśnienia krwi;
  • palenie;
  • intensywna aktywność fizyczna.

W obszarze uszkodzenia blaszki płytki krwi przylegają i sklejają się, co prowadzi do zablokowania tętnicy wieńcowej. Kiedy płytka pęka, krew przepływa do środka, oddziałując z rdzeniem płytki. Skrzeplina najpierw tworzy się wewnątrz blaszki, wypełnia jej objętość, a następnie rozprzestrzenia się do światła tętnicy wieńcowej. Przy nagłym całkowitym zamknięciu światła tętnicy wieńcowej zakrzepem dochodzi do zawału mięśnia sercowego - cała grubość mięśnia sercowego jest martwicza (martwa). Przechodzenie zawału mięśnia sercowego jest cięższe i bardziej niebezpieczne pod względem powikłań i śmierci niż zawał mięśnia sercowego o małej ogniskowej niepenetrujący.

W przypadku niepełnego zablokowania tętnicy wieńcowej (jeśli skrzeplina rozpuszcza się samoistnie lub za pomocą leków) powstaje ślepy (nie przezścienny) zawał mięśnia sercowego.

W rozwoju zablokowania światła tętnicy wieńcowej ważną rolę odgrywa skurcz tętnic, który jest spowodowany upośledzoną funkcją śródbłonka, wpływem substancji zwężających naczynia krwionośne, które uwalniają płytki krwi podczas tworzenia się skrzepliny. W rezultacie prowadzi to do skurczu tętnic, a płytki krwi zaczynają się jeszcze aktywniej zlepiać..

Rozwój skurczu tętnic wieńcowych zwiększa stopień zablokowania blaszki miażdżycowej i skrzepliny. Przepływ krwi zostaje przerwany, powodując martwicę mięśnia sercowego [6] [7].

Klasyfikacja i etapy rozwoju zawału mięśnia sercowego

Zawał mięśnia sercowego można sklasyfikować w następujący sposób [6]:

1. Według głębokości i zakresu martwicy na podstawie danych EKG:

1.1. Duża ogniskowa (rozległa) QS lub zawał Q (MI z nieprawidłowym QS i załamkiem Q w EKG):

  • przezścienną o dużej ogniskowej (tj. przez całą ścianę mięśnia sercowego) (MI z patologicznym załamkiem QS);
  • duże ogniskowe nie przezścienne (MI z patologicznym załamkiem Q).

1.2. Mały ogniskowy zawał mięśnia sercowego „inny niż Q” (bez patologicznego załamka Q):

  • podwsierdziowe (ognisko martwicy znajduje się tylko w wewnętrznych warstwach podwsierdziowych ściany serca);
  • śródścienne (ognisko martwicy znajduje się w środkowych warstwach mięśni ściany serca).

2. Poprzez lokalizację zawału mięśnia sercowego:

  1. zawał lewej komory: przedni; przednia przegroda; wierzchołkowy; przednio-boczna; bok; tylny; tylno-boczny; przednio-tylny;
  2. zawał mięśnia sercowego prawej komory;
  3. zawał mięśnia sercowego przedsionków.

3. Zgodnie z okresami rozwoju zawału serca:

  • preinfarction (prodromal) - okres narastającego nasilenia choroby niedokrwiennej serca pacjenta; trwa od kilku godzin do 1 miesiąca, obserwuje się u 70-80% pacjentów; jednym z wariantów tego okresu może być dławica piersiowa o pierwszym początku lub nawrót dławicy piersiowej po długim, bezbolesnym okresie; obserwowane u pacjentów po przebytym zawale serca lub pomostowaniu tętnic wieńcowych; możliwy jest bezbolesny wariant okresu prodromalnego;
  • najostrzejszy - od momentu wystąpienia niedostatecznego dopływu krwi do mięśnia sercowego do początku powstawania ogniska martwicy mięśnia sercowego; czas trwania waha się od 30 minut do 2 godzin (maksymalnie do czterech godzin); niebezpieczne ze względu na powikłania zagrażające życiu;
  • ostry - ostatecznie tworzy się ognisko martwicy, powstaje w nim mięśniówka (zmiękczenie martwiczej tkanki mięśniowej); utrzymuje się od 2 do 14 dni, jest niebezpieczny ze względu na powikłania zagrażające życiu;
  • podostre - powstaje całkowite zastąpienie martwiczych mas młodą tkanką łączną powstałą podczas procesów gojenia ubytków w różnych tkankach i narządach; na tle ogniska martwicy powstaje blizna tkanki łącznej; czas trwania od 6 do 8 tygodni przy niepowikłanym zawale serca, w zależności od wielkości strefy martwicy, wieku pacjenta oraz obecności lub braku powikłań;
  • postinfarction (najbliższy - 2-6 miesięcy, odległy - po sześciu miesiącach) - w miejscu martwicy mięśnia sercowego powstaje całkowicie blizna tkanki łącznej; układ sercowo-naczyniowy możliwie najpełniej dostosowuje się do nowych warunków funkcjonowania, gdy martwiczo wygojony obszar mięśnia sercowego zostaje wyłączony z funkcji kurczliwej.

4. Specyfika przebiegu klinicznego:

  • przedłużony przebieg, nawrót, powtórny zawał mięśnia sercowego;
  • niepowikłany zawał mięśnia sercowego; zawał mięśnia sercowego z powikłaniami;
  • typowy przebieg (wersja klasyczna), nietypowy zawał mięśnia sercowego.

Powikłania zawału mięśnia sercowego

Powikłania zawału serca pogarszają przebieg choroby i determinują jej rokowanie. Najczęstsze powikłania to:

  • Zaburzenia rytmu serca i przewodzenia. Obserwowane u 90-95% pacjentów w pierwszym dniu po zawale serca. Ważne jest monitorowanie takich naruszeń, ponieważ mogą one prowadzić do śmierci. Ciężkie arytmie (np. Napadowy częstoskurcz komorowy) mogą wywołać rozwój niewydolności serca. Nasilenie i charakter zaburzeń zależą od rozległości, głębokości, lokalizacji zawału mięśnia sercowego, a także od przebytych chorób. Arytmie serca są możliwe nawet po przywróceniu przepływu krwi (występują tak zwane „arytmie reperfuzyjne”) [9].
  • Ostra niewydolność serca. Rozległe, kompleksowe zawały serca prowadzą do rozwoju ostrej niewydolności serca. Najcięższy stopień ostrej niewydolności lewej komory serca objawia się astmą sercową i obrzękiem płuc. Występuje wyraźne uduszenie, uczucie braku powietrza, silne uczucie lęku przed śmiercią. Pacjent zachowuje się niespokojnie, konwulsyjnie łapie powietrze, znajduje się w wymuszonej pozycji pół uniesionej lub siedzącej. Oddychanie jest częste, płytkie. Wraz z postępującą niewydolnością pojawia się kaszel z oddzieleniem spienionej różowej plwociny i „bulgoczącym” oddechem, w oddali słychać wilgotne rzężenia (objaw „gotującego się samowara”). Objawy wskazują na rozwój obrzęku płuc. Wraz z postępem niewydolności lewej komory i dołączeniem niewydolności prawej komory u pacjenta pojawia się uczucie ciężkości i bólu w prawym podżebrzu, co wiąże się z ostrym obrzękiem wątroby. Widoczny jest obrzęk żył szyjnych, który nasila się wraz z naciskiem na powiększoną wątrobę. Pojawia się obrzęk nóg i stóp.
  • Wstrząs kardiogenny. Rozwija się ze skrajnym stopniem niewydolności lewej komory, w wyniku czego zmniejsza się funkcja kurczliwości mięśnia sercowego. Nie jest to kompensowane przez wzrost napięcia naczyniowego i prowadzi do zakłócenia dopływu krwi do wszystkich narządów i tkanek, zwłaszcza tych ważnych. Skurczowe ciśnienie krwi spada do 80-70 mm Hg. Sztuka. i poniżej [5].
  • Tętniak lewej komory. Jest to ograniczony obrzęk tkanki serca, która uległa zmiękczeniu, przerzedzeniu i utracie kurczliwości. Z powodu tętniaka pewna ilość krwi jest odcięta od krążenia. Stopniowo na tym tle może rozwinąć się niewydolność serca. W przypadku tętniaka serca mogą rozwinąć się powikłania zakrzepowo-zatorowe. Często występują napadowe zaburzenia rytmu. Niebezpieczeństwo polega również na tym, że tętniak może się rozwarstwiać i pękać..
  • Wczesna dławica po zawale. Są to częste napady dusznicy bolesnej związane z wysiłkiem i odpoczynkiem, które występują w okresie hospitalizacji. Czasami może rozwinąć się przy niewystarczającym rozpuszczeniu skrzepu krwi przy pomocy terapii trombolitycznej. W przypadku dusznicy bolesnej rokowanie jest złe, ponieważ może zwiastować nawrót zawału serca, a nawet nagłą śmierć.
  • Zapalenie osierdzia. Obserwuje się zapalenie zewnętrznej powłoki serca z głębokim i rozległym zawałem serca. W przypadku zapalenia osierdzia rokowanie jest ogólnie dobre.
  • Powikłania zakrzepowo-zatorowe. Zablokowanie naczynia krwionośnego przez skrzeplinę może nastąpić na skutek zwiększenia aktywności krzepnięcia krwi, zmian miażdżycowych tętnic, zakrzepicy w okolicy zawału mięśnia sercowego oraz obecności skrzepliny w tętniaku lewej komory. Występowaniu powikłań zakrzepowo-zatorowych sprzyja zapalenie wewnętrznej wyściółki ścian żył kończyn dolnych, długotrwały odpoczynek w łóżku oraz ciężka niewydolność krążenia. Należy zwrócić uwagę, że w związku z aktywnym stosowaniem terapii mającej na celu rozpuszczenie skrzepliny, choroba zakrzepowo-zatorowa występuje rzadko, tylko u 2-6% pacjentów.
  • Zapalenie zakrzepowo-zatorowe. Jest to aseptyczne (bez udziału drobnoustrojów) zapalenie wewnętrznej ściany serca z tworzeniem się skrzepów krwi ciemieniowej w obszarze martwicy.
  • Naruszenie oddawania moczu. Po zawale serca może dojść do znacznego zmniejszenia napięcia pęcherza i zatrzymania moczu. Najczęściej występuje to we wczesnych dniach choroby u starszych mężczyzn z łagodnym rozrostem (powiększeniem) gruczołu krokowego. Skargi na niezdolność do oddawania moczu, uczucie pełności w pęcherzu i ból w dolnej części brzucha.
  • Powikłania ze strony przewodu pokarmowego. Pacjenci mogą doświadczyć ostrej erozji i owrzodzeń przewodu pokarmowego. Przyczyną ich rozwoju jest uwalnianie do krwi dużych dawek hormonów glukokortykoidowych w odpowiedzi na stres, który zwiększa wydzielanie soku żołądkowego. W przypadku zastoinowej niewydolności serca rozwija się obrzęk błon śluzowych i niedotlenienie (niewystarczające nasycenie tlenem), powodując zmiany w błonie śluzowej przewodu żołądkowo-jelitowego. Ostre nadżerki i wrzody żołądka i dwunastnicy objawiają się bólem po jedzeniu, bólami nocnymi i „głodnymi”, zgagą, wymiotami. U osób starszych niedrożność (niedrożność) przewodu pokarmowego staje się częstym powikłaniem zawału serca z powodu obniżenia napięcia ściany jelita i paraliżu mięśni jelit. Główne objawy to czkawka, uczucie pełności w żołądku po jedzeniu, wymioty, silne wzdęcia, brak stolca, rozlana bolesność brzucha podczas czucia.
  • Zespół autoimmunologiczny Dresslera po zawale. Występuje u 3-4% pacjentów od 2 do 8 tygodni po wystąpieniu zawału mięśnia sercowego. Układ odpornościowy w tym zespole zaczyna atakować własne komórki, postrzegając zdrowe tkanki jako obce elementy. Objawia się to następującymi objawami: zapalenie osierdzia (zapalenie osierdzia), zapalenie opłucnej (zapalenie opłucnej), zapalenie płuc (stan zapalny w tkankach płuc), gorączka, wzrost eozynofili we krwi, zwiększona ESR (szybkość sedymentacji erytrocytów). Często stawy są zaangażowane w proces zapalny, rozwija się zapalenie błony maziowej stawu (zapalenie błony maziowej stawu), częściej dotyczy stawów barku, łokcia, nadgarstka.
  • Zespół przedniej klatki piersiowej. Zespół barku i ramienia. Rozwijają się u pacjentów z osteochondrozą krążków międzykręgowych kręgosłupa szyjno-piersiowego kilka tygodni, a nawet miesięcy po wystąpieniu zawału mięśnia sercowego. W przypadku zespołu przedniej ściany klatki piersiowej dotknięte są stawy mostkowo-żebrowe. Występuje obrzęk i ból w okolicach mostka, nasilany przez ucisk na mostek i stawy mostkowo-żebrowe podczas podnoszenia rąk. W przypadku zespołu barku i ramienia ból występuje w lewym stawie barkowym (najczęściej), może również występować ból w prawym lub obu stawach barkowych. Ból nasila się wraz z ruchem.
  • Zaburzenia psychiczne. Zaburzenia psychiczne zwykle rozwijają się w pierwszym tygodniu choroby z powodu upośledzonej hemodynamiki mózgu, hipoksemii (spadek zawartości tlenu we krwi) oraz wpływu produktów rozpadu martwiczego (martwego) ogniska mięśnia sercowego na mózg. Najczęściej zaburzenia psychiczne obserwuje się u pacjentów powyżej 60 roku życia z miażdżycą mózgu. Występują reakcje psychotyczne (oszołomienie, drętwienie, majaczenie, stany zmierzchu) i niepsychotyczne (zespół depresyjny, euforia).

Rozpoznanie zawału mięśnia sercowego

W większości przypadków diagnoza nie jest trudna. Lekarz opiera się na typowym obrazie klinicznym, danych elektrokardiograficznych i oznaczeniu biomarkerów martwicy mięśnia sercowego we krwi.

W przypadku podejrzenia zawału mięśnia sercowego należy natychmiast wykonać EKG (elektrokardiogram). Jeśli to możliwe, zaleca się porównanie EKG zarejestrowanego w momencie bolesnego ataku z zapisanym wcześniej EKG. EKG należy rejestrować wielokrotnie, dokonując dynamicznej obserwacji EKG: czasami w pierwszych godzinach, a nawet w pierwszych dniach objawy EKG zawału serca są nieprzekonujące, a dopiero na kolejnych EKG pojawia się charakterystyczny obraz choroby. W szpitalu najbardziej wskazane jest monitorowanie EKG w ciągu 24 godzin od wystąpienia zawału mięśnia sercowego..

Badania laboratoryjne obejmują:

  • Ogólna analiza krwi. Odzwierciedla zespół resorpcyjno-nekrotyczny. Począwszy od 4-6 godziny zawału mięśnia sercowego na tle normalnych wartości ESR zaczyna pojawiać się leukocytoza (wzrost liczby leukocytów), często z przesunięciem wzoru w lewo. Leukocytoza utrzymuje się do czterech dni i zmniejsza się pod koniec pierwszego tygodnia. Począwszy od drugiego dnia zawału mięśnia sercowego, OB zaczyna stopniowo rosnąć. Na początku drugiego tygodnia choroby liczba leukocytów jest znormalizowana. Utrzymywanie się leukocytozy i / lub umiarkowanej gorączki przez ponad tydzień wskazuje na możliwą obecność powikłań: zapalenie opłucnej, zapalenie płuc, zapalenie osierdzia, choroba zakrzepowo-zatorowa małych gałęzi tętnicy płucnej itp..
  • Analiza biochemiczna surowicy krwi. Markerami śmierci komórek mięśnia sercowego (miocytów) są zmiany we krwi stężenia fosfokinazy kreatynowej (CPK), dehydrogenazy mleczanowej (LDH), aminotransferazy asparaginianowej (ACAT), a także zawartości mioglobiny, kardiotroponin T i I (TnI i TnT) we krwi [2].

Echokardiografia ujawnia powikłania ostrego zawału mięśnia sercowego, takie jak tworzenie się skrzepów krwi ciemieniowej w jamie serca, pojawienie się tętniaka serca, pęknięcie przegrody międzykomorowej lub wyrwanie mięśni brodawkowatych. Za pomocą echokardiografii ujawnia się najważniejszy objaw zawału mięśnia sercowego - naruszenie miejscowej kurczliwości mięśnia sercowego. Te nieprawidłowości odpowiadają częstości występowania martwicy.

Doraźną selektywną koronarografię wykonuje się w przypadkach, gdy EKG i analiza aktywności enzymów nie dają wyników lub ich interpretacja jest utrudniona (np. Przy współistniejących chorobach powodujących „rozmycie” obrazu). Badanie to zdjęcie rentgenowskie naczyń serca, do których wcześniej wprowadzono środek kontrastowy. Za pomocą angiografii (angiografii wieńcowej) można ustalić blokadę tętnicy wieńcowej przez skrzeplinę i zmniejszyć kurczliwość komór. Metodą tą ocenia się, czy pomostowanie tętnic wieńcowych czy angioplastyka - operacje przywracające dopływ krwi do serca [7].

Leczenie zawału mięśnia sercowego

Pacjenta z ostrym zawałem serca należy niezwłocznie zabrać do szpitala, aby zapobiec powikłaniom i zwiększyć szanse na przeżycie. System opieki nad pacjentami z zawałem mięśnia sercowego obejmuje następujące etapy:

  1. Etap przedszpitalny. Pomocy służą zespoły karetek pogotowia ratunkowego, przewożą również pacjenta do szpitala.
  2. Etap szpitalny. Pomoc udzielana jest na wyspecjalizowanych oddziałach naczyniowych.
  3. Etap rehabilitacji. Rehabilitacja prowadzona jest na specjalnych oddziałach szpitali lub specjalistycznych sanatoriach kardiologicznych.
  4. Obserwacja ambulatoryjna i leczenie ambulatoryjne. Badanie kliniczne w okresie pozawałowym przeprowadza się w wojewódzkich lub miejskich ośrodkach kardiologicznych lub w gabinetach kardiologicznych poliklinik [6].

Na etapie przedszpitalnym rozwiązuje się następujące zadania:

  • postawiona zostaje dokładna diagnoza. Jeśli to się nie powiedzie, dopuszczalne jest jak najszybsze ustalenie orientacyjnej diagnozy syndromowej;
  • pod język pacjentowi podaje się tabletkę nitrogliceryny (lub użyj sprayu zawierającego nitro) i 0,25-0,35 g aspiryny;
  • ból jest łagodzony przez wprowadzenie środków przeciwbólowych;
  • ostra niewydolność krążenia i zaburzenia rytmu serca są eliminowane;
  • pacjent zostaje wyprowadzony ze stanu wstrząsu kardiogennego;
  • w przypadku śmierci klinicznej podejmuje się środki resuscytacyjne;
  • jak najszybciej przetransportować pacjenta do szpitala.

Dalsza terapia zależy od stadium (okresu) zawału mięśnia sercowego. W ostrym i ostrym okresie celem leczenia jest zapobieganie wzrostowi ogniska martwicy mięśnia sercowego, eliminacja bólu i innych objawów. Ważne jest przywrócenie przepływu krwi przez tętnice serca i złagodzenie bólu. Natężenie bólu w tym okresie jest tak duże, że pacjent może umrzeć z powodu zatrzymania krążenia. Konieczne jest zapobieganie poważnym powikłaniom. Wraz z przejściem choroby do stadium podostrego oraz w okresie pozawałowym celem terapii jest zmniejszenie ryzyka nawrotu napadu i ewentualnych powikłań.

W leczeniu ostrego zawału mięśnia sercowego stosuje się leki z różnych grup farmakologicznych:

Przeciwbólowe. Leki przeciwbólowe z grupy narkotycznych środków przeciwbólowych (morfina, promedol, omnopon) w połączeniu z przeciwbólami, leki przeciwhistaminowe (difenhydramina). Najskuteczniejsza jest neuroleptanalgezja, gdy stosuje się połączenie przeciwbólowego fentanylu z silnym neuroleptycznym droperidolem. Skuteczność tych leków jest zauważalna w ciągu kilku minut. Znika nie tylko ból, ale także strach przed śmiercią, niezmotywowany lęk i pobudzenie psychomotoryczne. Aby złagodzić pobudzenie psychomotoryczne, można zastosować środki uspokajające (diazepam). Aby zmniejszyć niedotlenienie (zmniejszyć ilość tlenu w tkankach), stosuje się inhalację tlenu za pomocą cewnika nosowego.

Terapia trombolityczna. Ważne jest, aby przywrócić przepływ krwi i rozpuścić skrzepy krwi, aby śmierć mięśnia sercowego nie rozprzestrzeniła się dalej. Im mniejsza strefa martwicy, tym większe szanse pacjenta na skuteczną rehabilitację i mniejsze ryzyko powikłań zagrażających życiu. Natychmiastowe zastosowanie leków (najlepiej w ciągu pierwszej godziny po napadzie) pozwala na uzyskanie maksymalnej skuteczności leczenia. Dopuszczalny jest limit czasu do trzech godzin. Aby rozpuścić skrzeplinę, wstrzykuje się dożylnie leki trombolityczne, na przykład streptokinazę, urokinazę, alteplazę. Dawka zależy od masy ciała pacjenta.

Przywrócenie przepływu wieńcowego jest również możliwe przy pomocy leczenia chirurgicznego - stentowania lub pomostowania tętnic wieńcowych. Cewnik balonikowy wprowadza się do wąskiego odcinka tętnicy pod fluoroskopią. W tym przypadku blaszka miażdżycowa zostaje „zmiażdżona”, a światło tętnicy serca zwiększa się. Następnie do światła naczynia można włożyć stent (metalową ramkę).

Leki przeciwpłytkowe. Leki z tej grupy oddziałują na komórki krwi (płytki krwi i erytrocyty). Działanie leków przeciwpłytkowych zapobiega zlepianiu się płytek krwi, poprawiając przepływ krwi. Głównym stosowanym lekiem jest aspiryna (kwas acetylosalicylowy). Przeciwwskazania do stosowania aspiryny: krwawienie z przewodu pokarmowego, zaostrzenie choroby wrzodowej żołądka lub dwunastnicy.

Stosowane są także inhibitory płytek krwi do receptora P2Y12, które blokują aktywację płytek krwi. Głównymi blokerami są tikagrelor, prasugrel i klopidogrel.

Dożylne / podskórne antykoagulanty. W ostrym zespole wieńcowym heparyna niefrakcjonowana (UFH), podawana dożylnie, jest stosowana w celu zapobiegania zakrzepicy żył głębokich (DVT) i zatorowości płucnej (PE) w ostrym okresie. Enoksaparyna, która jest również stosowana w zapobieganiu żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej, jest podawana podskórnie.

Aby ograniczyć strefę niedokrwienia i martwicy mięśnia sercowego, oprócz przywrócenia przepływu krwi w tętnicach serca, konieczne jest zmniejszenie obciążenia hemodynamicznego serca. W tym celu stosuje się azotany i beta-blokery..

Azotany. Działają przeciwbólowo, zmniejszają zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, zwiększają wieńcowy i poboczny (bypass) przepływ krwi, zmniejszają obciążenie mięśnia sercowego i ograniczają wielkość ogniska uszkodzenia mięśnia sercowego. Ich połączenie z beta-blokerami jest szczególnie skuteczne, prowadząc do szybkiej dodatniej dynamiki EKG i zmniejszenia ryzyka nagłej śmierci [10].

Beta-blokery mają działanie przeciwarytmiczne. Celem stosowania beta-blokerów (propranolol, metoprolol, atenolol) jest zmniejszenie częstotliwości i siły skurczów serca, co pomoże zmniejszyć obciążenie serca i zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen. Beta-blokery są nadal stosowane bez skutków ubocznych i przeciwwskazań przez nieokreślony czas [1].

Prognoza. Zapobieganie

Ogólny wskaźnik śmiertelności z powodu zawału mięśnia sercowego wynosi około 30%, od 50 do 60% pacjentów umiera na etapie przedszpitalnym. Śmiertelność szpitalna wynosi około 10%.

Charakterystyka kliniczna przewidująca wysoką (do 90%) śmiertelność u pacjentów:

  • wiek podeszły i starczy (31% całkowitej śmiertelności);
  • niskie skurczowe ciśnienie krwi (24%);
  • wysokie tętno (12%);
  • przednia lokalizacja zawału mięśnia sercowego (6%).

Śmiertelność wśród chorych na cukrzycę i kobiet jest nieco wyższa.

Śmiertelność wśród chorych z pierwotnym zawałem serca wynosi 8–10% w pierwszym roku po ostrym zawale mięśnia sercowego. Większość zgonów następuje w ciągu pierwszych 3-4 miesięcy. Utrzymująca się arytmia komorowa, niewydolność serca i trwałe niedokrwienie są markerami wysokiego ryzyka zgonu. Słaba tolerancja wysiłku jest również związana ze złym rokowaniem.

Zapobieganie zawałowi mięśnia sercowego dzieli się na pierwotne i wtórne [3].

Profilaktykę podstawową stosuje się w przypadku problemów z sercem, ale przed wystąpieniem zawału serca. Obejmuje:

  • Aktywność fizyczna - siedzący tryb życia negatywnie wpływa na układ sercowo-naczyniowy, a uprawianie sportu może pomóc w odchudzaniu, co zwiększa ryzyko miażdżycy i stresu dla serca.
  • Rzucenie złych nawyków - palenie tytoniu przyczynia się do rozwoju i progresji miażdżycy. Alkohol należy spożywać w małych ilościach. Nadmierne spożycie alkoholu działa toksycznie na mięsień sercowy i inne narządy, może powodować arytmie i skurcze naczyń (skurcz naczyń).
  • Prawidłowe odżywianie to włączenie do codziennej diety świeżych warzyw, owoców i ziół. Tłuste mięso (wieprzowinę) najlepiej zastąpić mięsem drobiowym lub króliczym. Ryby i owoce morza są zdrowe. Ogranicz spożycie soli. W przypadku extrasystole nie można używać przypraw, ponieważ mogą one wywołać rozwój arytmii.
  • Kontrola stresu - odpoczynek, spokojny sen (co najmniej osiem godzin dziennie). Stres i depresja mogą wywołać zawał serca, ponieważ pod ich wpływem dochodzi do skurczu naczyń serca. Niektóre osoby wymagają leczenia u psychologa.
  • Regularne wizyty u kardiologa - po 40 roku życia zaleca się coroczne badanie. Konieczne jest wykonanie badania EKG, określenie profilu lipidowego (całkowity cholesterol i jego frakcje), kontrola poziomu cukru we krwi.
  • Kontrola ciśnienia - pęknięcie blaszki miażdżycowej często wywołuje wysokie ciśnienie krwi. W przypadku wykrycia nadciśnienia tętniczego wymagane jest terminowe ciągłe przyjmowanie leków przeciwnadciśnieniowych (obniżających ciśnienie krwi) przepisanych przez kardiologa.

Wtórna profilaktyka zawału mięśnia sercowego jest konieczna u osób, które miały już zawał serca. Ma na celu zapobieganie nawrotom zawału mięśnia sercowego i trwa przez całe życie. Oprócz środków stosowanych w pierwotnej profilaktyce zawału serca obowiązkowe jest ciągłe stosowanie leków przepisanych przez lekarza:

  • podwójna terapia przeciwpłytkowa (aspiryna i drugi lek przeciwpłytkowy - tikagrelor lub klopidogrel) w ciągu roku po zawale mięśnia sercowego w celu zmniejszenia ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych; nie jest konieczna pierwotna profilaktyka aspiryną;
  • beta-blokery obniżające tętno i ciśnienie krwi;
  • statyny obniżające poziom cholesterolu i zapobiegające postępowi miażdżycy;
  • azotany w łagodzeniu napadów bólu z nawrotem dusznicy bolesnej;
  • Inhibitory ACE lub sartany normalizujące ciśnienie krwi lub jeśli występują oznaki niewydolności serca.

Obowiązkowe jest regularne monitorowanie stanu pacjenta, poziomu ciśnienia krwi, wskaźników biochemicznych (w szczególności poziomu enzymów wątrobowych i wskaźników profilu lipidowego), zmian w EKG, echokardiografii. W razie potrzeby codziennie monitoruje się EKG.

Sucha zgorzel

Co zrobić, jeśli głowa ciągle boli?