Co to jest zespół antyfosfolipidowy (APS) i jak się objawia?

Zespół antyfosfolipidowy (APS) jest patologią autoimmunologiczną, której towarzyszy tworzenie autoprzeciwciał przeciwko białkom wiążącym fosfolipidy. Klinicznie choroba objawia się nawracającą zakrzepicą, poronieniem, asfiksją siatkową (sinica siatkowata).

Nieznaczny wzrost poziomu przeciwciał przeciwko fosfolipidom można odnotować u około 2-4% zdrowych osób. Jednocześnie niewielkiemu wzrostowi poziomu przeciwciał nie towarzyszy rozwój obrazu klinicznego APS..

Zespół antyfosfolipidowy najczęściej występuje u kobiet między 20 a 40 rokiem życia. Rzadziej APS odnotowuje się u mężczyzn (5 razy rzadziej niż u kobiet). Choroba może również wpływać na noworodki..

Kod zespołu antyfosfolipidowego według ICD 10 - D68.8 (grupa - inna trombofilia).

Co to jest zespół antyfosfolipidowy (APS)

Rozpoznanie APS to zespół zaburzeń związanych z reakcjami autoimmunologicznymi na struktury fosfolipidowe zawarte w błonach komórkowych..

Dokładne przyczyny tego zespołu nie są znane. Przejściowy wzrost poziomu przeciwciał można zaobserwować na tle chorób zakaźnych (zapalenie wątroby, HIV, mononukleoza, malaria).

Predyspozycje genetyczne obserwuje się u nosicieli antygenów HLA DR4, DR7, DRw53, a także u krewnych osób z APS.

Również wysokie miana przeciwciał przeciwko fosfolipidom można zaobserwować na tle reumatoidalnego zapalenia stawów, choroby Sjogrena, guzkowego zapalenia okołotętniczego, plamicy małopłytkowej.

Odnotowuje się również obecność połączenia między APS i SLE (toczeń rumieniowaty układowy). Około 5–10% pacjentów z pierwotnym zespołem antyfosfolipidowym rozwija SLE w ciągu 10 lat. Jednocześnie APS rozwija się u 3-50% chorych na SLE w ciągu 10 lat..

Patogeneza rozwoju zespołu antyfosfolipidowego

Pod względem struktury i stopnia immunogenności fosfolipidy dzielą się na:

  • „Neutral” - ta grupa obejmuje fosfatydylocholinę, fosfatydyloetanoloaminę;
  • „Ujemnie naładowany” - grupa kardiolipiny, fosfatydyloseryny, fosfatydyloinozytolu.

Do głównych przeciwciał, które wchodzą w patologiczne reakcje z „obojętnymi” i „ujemnie naładowanymi” fosfolipidami, należą:

  • antykoagulanty toczniowe;
  • przeciwciała przeciwko kardiolipinie;
  • antyfosfolipidy zależne od beta2-glikoproteiny-1-kofaktora.

Kiedy przeciwciała oddziałują z fosfolipidami, które są częścią błon komórkowych komórek śródbłonka naczyniowego, komórek płytek krwi, neutrofili itp., Rozwijają się zaburzenia hemostazy, objawiające się zwiększonym krzepnięciem krwi i rozwojem wielu skrzeplin.

Objawy zespołu antyfosfolipidowego

Główne objawy zespołu antyfosfolipidowego obejmują:

  • zakrzepica mnoga naczyń włosowatych, żylnych i tętniczych (najbardziej typowymi objawami APS są nawracająca zakrzepica żylna obejmująca żyły głębokie nogi, żyłę wrotną wątroby, żyły siatkówki);
  • powtarzające się epizody PE (zatorowość płucna);
  • Zespół Budd-Chiari;
  • niewydolność nadnerczy;
  • udary niedokrwienne, przemijające ataki niedokrwienne;
  • Uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego (nawracające ataki migreny, postępująca demencja, czuciowo-nerwowa utrata słuchu itp.);
  • uszkodzenie układu sercowo-naczyniowego (zawał mięśnia sercowego, kardiomiopatia niedokrwienna, nadciśnienie tętnicze);
  • ostra niewydolność nerek;
  • zakrzepica naczyń krezkowych;
  • zawał śledziony;
  • sinica siatkowata (asfiksja siatkowata jest jednym z najbardziej objawowych objawów APS).

U kobiet w ciąży zespół antyfosfolipidowy prowadzi do samoistnych poronień, rozwoju niewydolności łożyska, ciężkiego stanu przedrzucawkowego (stan przedrzucawkowy i rzucawka), wewnątrzmacicznej śmierci płodu, przedwczesnego porodu.

Testy na objaw antyfosfolipidowy

Diagnostyka APS ma na celu zidentyfikowanie klinicznych i laboratoryjnych kryteriów choroby.

W diagnostyce laboratoryjnej APS stosuje się testy do wykrywania przeciwciał specyficznych dla zespołu antyfosfolipidowego (przeciwciała antyfosfolipidowe):

  • antykoagulant toczniowy;
  • przeciwciała przeciwko kardiolipinie;
  • przeciwciała przeciwko glikoproteinie B2, IgG i IgM.

Konieczne jest również wykonanie:

  • ogólne badanie krwi (wykryto trombocytopenię - spadek poziomu płytek krwi);
  • koagulogramy (APTT, TV, PTV, PV, INR).

Do rozpoznania APS wymagane jest co najmniej 1 kliniczne i 1 laboratoryjne kryterium zespołu antyfosfolipidowego.

Jednocześnie nie można postawić diagnozy, jeśli:

  • kryteria laboratoryjne lub kliniczne są rejestrowane u pacjenta w wieku poniżej 12 tygodni;
  • od pojawienia się kryteriów minęło ponad 5 lat.

Ważne jest również wykluczenie innych typów koagulopatii prowadzących do zwiększonego tworzenia się skrzepliny..

Jakie są kryteria kliniczne zespołu antyfosfolipidowego??

Kryteria kliniczne zespołu antyfosfolipidowego:

  • Zakrzepica naczyniowa. Wymagane jest, aby chory miał jeden lub więcej epizodów zakrzepicy naczyń tętniczych, żylnych lub włośniczkowych o dowolnej lokalizacji (z wyjątkiem zakrzepicy żyły odpiszczelowej, która nie jest kryterium diagnostycznym APS). Jednocześnie zakrzepica powinna zostać obiektywnie potwierdzona badaniem dopplerowskim (z wyjątkiem zakrzepicy powierzchownej). Również przy przeprowadzaniu histopatologicznego potwierdzenia zakrzepicy nie powinno być żadnych istotnych objawów zapalenia śródbłonka naczyniowego..
  • Patologie ciąży:
  • 1 lub więcej przypadków śmierci wewnątrzmacicznej normalnie rozwijającego się płodu po 10 tygodniach ciąży (w tym przypadku konieczne jest udokumentowane badanie USG potwierdzające prawidłowy rozwój płodu).
  • 1 lub więcej przypadków przedwczesnego porodu (prawidłowy płód przed 34. tygodniem ciąży) na tle wyraźnego stanu przedrzucawkowego ciąży (stan przedrzucawkowy, rzucawka, ciężka niewydolność łożyska).
  • 3 lub więcej samoistnych poronień przed 10 tygodniem ciąży (pod warunkiem, że nie występują nieprawidłowości w rozwoju płodu, anatomiczne wady macicy, patologie i zaburzenia hormonalne, nieprawidłowości chromosomalne u ojca lub matki dziecka).

Jakie są kryteria laboratorium diagnostycznego?

Laboratoryjne kryteria wykrywania API obejmują:

  1. Wykrywanie przeciwciał przeciw izotypom IgG i / lub IgM kardiolipiny (aKL) w surowicy krwi. W takim przypadku miana immunoglobulin powinny być średnie lub wysokie. Podwyższone miana należy wykryć co najmniej 2 razy w ciągu ostatnich dwóch miesięcy (test immunoenzymatyczny - ELISA służy do wykrywania immunoglobulin).
  2. Określenie antykoagulantu toczniowego (antykoagulantu toczniowego) w osoczu pacjenta. Jednocześnie należy określić antygen tocznia w 2 lub więcej testach, a przerwa między badaniami powinna wynosić co najmniej 12 tygodni.

Oprócz badań przesiewowych (APTT (czas częściowej tromboplastyny ​​po aktywacji), PT (czas protrombinowy), czas krzepnięcia kaolinu) należy wykonać:

  • potwierdzające testy krzepnięcia;
  • oznaczanie gruźlicy (czas trombinowy) w celu wykluczenia wpływu heparyny w badanej próbce.
  1. Obecność przeciwciał przeciwko izotypom IgG lub IgM beta-2-glikoproteiny (B2-GPI) w surowicy krwi. W takim przypadku miana przeciwciał powinny być średnie lub wysokie, a także należy je określić co najmniej 2 razy z przerwą między testami dłuższą niż 12 tygodni. Metoda ELISA służy do oznaczania przeciwciał przeciwko beta-2-glikoproteinie.

Zespół antyfosfolipidowy: zalecenia i leczenie

Głównym celem leczenia APS jest zapobieganie powikłaniom zakrzepowo-zatorowym i nawrotom zakrzepicy. APS powinien leczyć reumatolog i hematolog.

Pacjentom z zespołem antyfosfolipidowym zaleca się unikanie kontuzji, porzucenie niebezpiecznych i traumatycznych sportów, długich podróży samolotem, rzucenie palenia i nadużywania alkoholu..

Kobiety z zespołem antyfosfolipidowym powinny zaprzestać stosowania doustnych środków antykoncepcyjnych.

Leczenie i profilaktyka APS pośrednimi (warfaryna) i bezpośrednimi (heparyna) antykoagulantami, a także lekami przeciwpłytkowymi (aspiryna) odbywa się pod laboratoryjną kontrolą parametrów hemostazy.

Zgodnie ze wskazaniami można wykonać plazmaferezę, przetoczenie świeżo mrożonych preparatów osocza, przepisanie glukokortykoidów, immunoglobulin.

Rokowanie w zespole antyfosfolipidowym

Wraz z terminowym rozpoczęciem leczenia i kompetentnym zapobieganiem nawracającej zakrzepicy rokowanie jest korzystne.

Niekorzystne rokowanie obserwuje się najczęściej u chorych na APS na tle SLE, trombocytopenii, przetrwałego nadciśnienia tętniczego, a także u osób, u których miana przeciwciał przeciwko kardiolipinie gwałtownie wzrastają.

Zespół antyfosfolipidowy

Szybkie fakty

Zespół przeciwciał antyfosfolipidowych (powszechnie określany jako zespół antyfosfolipidowy lub APS i SAFA) jest chorobą autoimmunologiczną, która występuje głównie u młodych kobiet. Osoby z APS wytwarzają we krwi nieprawidłowe białka zwane autoprzeciwciałami antyfosfolipidowymi.

Prowadzi to do nieprawidłowego przepływu krwi i może prowadzić do niebezpiecznych zakrzepów krwi w tętnicach i żyłach, problemów z rozwijającym się płodem i ciążą. Osoby z tym zaburzeniem mogą być zdrowe lub mieć chorobę podstawową, najczęściej toczeń rumieniowaty układowy (powszechnie nazywany toczniem lub SLE).

APS dotyka kobiety pięć razy częściej niż mężczyzn. Zwykle diagnozę stawia się między 30 a 40 rokiem życia. Chociaż do 40% pacjentów z SLE pozytywnym wynikiem testu na autoprzeciwciała antyfosfolipidowe, tylko u połowy rozwija się zakrzepica i / lub poronienia. Podobnie jak większość chorób autoimmunologicznych, SAFA ma komponent genetyczny, chociaż nie ma bezpośredniej transmisji z rodzica na dziecko.

Co to jest zespół antyfosfolipidowy (APS)?

Zespół przeciwciał antyfosfolipidowych, zaburzenie autoimmunologiczne, które może powodować częste blokady tętnic i żył i / lub poronienie.

Zablokowanie następuje w wyniku obecności we krwi białek zwanych autoprzeciwciałami antyfosfolipidowymi (powszechnie nazywanymi aPL), które powstają przeciwko własnym tkankom człowieka. Te autoprzeciwciała zakłócają normalny proces krzepnięcia krwi, powodując zwiększone tworzenie się skrzepów lub zakrzepicę (w której przepływ krwi zatrzymuje się z powodu zablokowania naczynia).

Uszkodzenia spowodowane zakrzepicą mogą się różnić w zależności od miejsca powstania skrzepliny. Na przykład powtarzające się małe skrzepy krwi w sercu mogą powodować zgrubienie lub uszkodzenie zastawki serca, z ryzykiem nagłego zablokowania przepływu krwi z powodu zakrzepu krwi (zwanego zatorowością tętniczą).

Autoprzeciwciała (aPL) mogą być również związane z zawałem serca u młodych dorosłych bez znanych czynników ryzyka chorób serca. Skrzepy krwi w tętnicach serca mogą prowadzić do ataków serca, podczas gdy skrzepy krwi w tętnicach mózgu mogą prowadzić do udarów. Skrzepy krwi z aPL mogą pojawić się w dowolnym miejscu krążenia i wpłynąć na dowolny narząd ciała.

Skrzepy krwi (skrzepy), które tworzą się w żyłach, występują najczęściej w kończynach dolnych. Skrzepy krwi w żyłach nóg mogą pękać i rozprzestrzeniać się do płuc, powodując bardzo poważny stan zwany zatorowością płucną. Zator tętnicy płucnej blokuje dopływ krwi do płuc i zmniejsza ilość tlenu we krwi.

W niektórych przypadkach nawracające zdarzenia zakrzepowe mogą wystąpić w krótkim czasie, powodując postępujące uszkodzenie kilku narządów. Ten ostry i zagrażający życiu stan nazywany jest katastrofalnym zespołem antyfosfolipidowym (CAPS). Pacjenci z APS mogą cierpieć na inne problemy, w tym niską liczbę płytek krwi, która powoduje przebarwienia skóry (plamica małopłytkowa).

U kobiet w ciąży aPL we krwi może prowadzić do wczesnych i późnych poronień oraz stanu przedrzucawkowego (wysokiego ciśnienia krwi i białka w moczu podczas ciąży). Początkowo sądzono, że aPL jest odpowiedzialna za tworzenie się skrzepów krwi w naczyniach krwionośnych łożyska, powodując opóźnienie wzrostu płodu. aPL może również bezpośrednio atakować tkanki łożyska, blokując ich wzrost i rozwój.

Co powoduje zespół antyfosfolipidowy (przyczyny)?

Nie jest do końca jasne, dlaczego u pacjentów rozwijają się autoprzeciwciała antyfosfolipidowe (aPL). Produkcja tych autoprzeciwciał jest prawdopodobnie wywoływana przez czynnik środowiskowy, taki jak infekcja u osoby o podłożu genetycznym, która sprawia, że ​​mężczyzna lub kobieta są bardziej podatni na tę chorobę..

Autoprzeciwciała antyfosfolipidowe mogą być obecne w krwiobiegu przez długi czas, ale zdarzenia zakrzepowe występują rzadko. aPL zwiększa ryzyko krzepnięcia krwi, ale zakrzepica zwykle występuje, gdy występują inne warunki sprzyjające krzepnięciu, takie jak długotrwała bezczynność (np. odpoczynek w łóżku), operacja lub ciąża.

Dodatkowe czynniki ryzyka zakrzepicy to nadciśnienie, otyłość, palenie tytoniu, miażdżyca (stwardnienie tętnic), stosowanie estrogenów (pigułki antykoncepcyjne) i powiązana układowa choroba autoimmunologiczna (głównie choroby podobne do SLE lub SLE).

Jak rozpoznaje się zespół antyfosfolipidowy??

Rozpoznanie zespołu antyfosfolipidowego polega na badaniu krwi pacjentów z zakrzepami i / lub nawracającymi poronieniami w kierunku autoprzeciwciał antyfosfolipidowych (aPL). Badanie przeprowadza się za pomocą trzech rodzajów analiz. Analizy mogą się różnić ze względu na różnice w aPL.

Każdy pojedynczy test nie może wykryć wszystkich możliwych autoprzeciwciał, więc ich łączne użycie jest wysoce zalecane. Co najmniej jeden z tych testów musi być pozytywny i dwukrotnie potwierdzony w odstępie co najmniej trzech miesięcy..

Ogólnie rzecz biorąc, im wyższy wynik testu i im więcej testów pozytywnych, tym większe ryzyko wystąpienia objawów. Obecność tylko dodatnich wyników badań krwi przy braku skrzepliny nie jest faktem rozpoznania zespołu antyfosfolipidowego.

Jak leczy się zespół antyfosfolipidowy??

Najczęściej autoprzeciwciała antyfosfolipidowe są wykrywane po zakrzepach krwi lub powtarzających się poronieniach. Stąd głównym celem terapii jest zapobieganie nawrotom, ponieważ obecność przeciwciał stwarza poważne ryzyko przyszłych epizodów..

Problemy naczyniowe

Ostre zdarzenia zakrzepowe leczy się antykoagulantami (rozrzedzającymi krew), najpierw dożylną heparyną, a następnie doustną warfaryną (Coumadin). W ciężkich sytuacjach niektórym pacjentom podaje się również związki, które szybko rozpuszczają skrzepy w tętnicach i żyłach..

Pacjenci z aPL muszą przyjmować leki przeciwzakrzepowe, aby uniknąć nawrotów skrzepów w naczyniach, prawdopodobnie przez kilka lat. W przypadku zdarzeń tętniczych nawrotom można również zapobiec za pomocą leków hamujących płytki krwi, takich jak aspiryna i klopidogrel (Plavix).

Problemy związane z ciążą

Podskórne iniekcje w małych dawkach heparyny i aspiryny w małych dawkach są standardową terapią zapobiegającą poronieniu. Terapia rozpoczyna się we wczesnej ciąży i jest kontynuowana bezpośrednio po porodzie. Wykazano, że to podejście terapeutyczne jest skuteczne w większości przypadków. W przypadkach opornych pomocne może być leczenie wspomagające, takie jak dożylne wlewy immunoglobulin i kortykosteroidy (prednizon).

Kobiety w ciąży, które wcześniej miały skrzepy krwi w naczyniach krwionośnych, mogą otrzymywać tę samą kombinację heparyny i aspiryny w małych dawkach - ale z wyższymi dawkami heparyny - ze względu na zwiększone ryzyko zakrzepów krwi. Wykazano, że terapia heparyną i aspiryną jest bezpieczna zarówno dla matki, jak i dziecka.

W przypadku wykrycia przeciwciał u pacjentek bez wcześniejszych problemów z zakrzepicą lub poronień, potrzebę leczenia profilaktycznego należy oceniać indywidualnie. Jednak ogólnie przyjmuje się, że leczenie nie jest konieczne, jeśli nie ma dodatkowych czynników ryzyka niedrożności naczyń lub powiązanej układowej choroby autoimmunologicznej (np. Toczeń).

Życie z zespołem antyfosfolipidowym

Konieczność długotrwałej doustnej terapii przeciwzakrzepowej (rozrzedzającej krew) istotnie wpływa na styl życia pacjentów, stwarzając potrzebę regularnego monitorowania działania przeciwzakrzepowego (rozrzedzenia krwi) oraz zwracania szczególnej uwagi na dietę i ryzyko ciężkiego krwawienia.

Stosowanie nowych doustnych antykoagulantów, które nie wymagają regularnych badań pacjentów, jest oceniane w trwających badaniach klinicznych. Leczenie częstych czynników ryzyka zakrzepicy (cukrzyca, wysokie ciśnienie krwi, wysoki poziom cholesterolu, otyłość i palenie) jest koniecznością dla pacjentów z zespołem antyfosfolipidowym.

Zasadniczo należy unikać terapii estrogenami w celu kontroli urodzeń lub objawów menopauzy, z kilkoma wyjątkami u pacjentów niskiego ryzyka, które należy oceniać indywidualnie dla każdego przypadku.

Obecne leczenie w celu zapobiegania objawom położniczym jest dość skuteczne. Większość kobiet może mieć zdrowe dzieci. Chociaż zespół antyfosfolipidowy jest chorobą autoimmunologiczną, jego rozpoznanie nie oznacza, że ​​u pacjenta rozwinie się kolejna choroba autoimmunologiczna..

Szczegółowa diagnostyka zespołu antyfosfolipidowego (APS)

Kompleksowe badanie laboratoryjnych markerów zespołu antyfosfolipidowego (czynnik przeciwjądrowy, przeciwciała przeciwko kardiolipinie i beta-2-glikoproteinie), wykorzystywane do diagnostyki i oceny rokowania tego schorzenia.

Badania serologiczne na APS, badania krwi na APS.

Panel laboratoryjny, zespół antyfosfolipidowy (APS), kryteria laboratoryjne, APS.

Pośrednia odpowiedź immunofluorescencyjna.

Jaki biomateriał można wykorzystać do badań?

Jak prawidłowo przygotować się do badania?

  • Nie palić w ciągu 30 minut przed badaniem.

Ogólne informacje o badaniu

Zespół antyfosfolipidowy (APS) jest nabytym autoimmunologicznym zespołem nadkrzepliwym charakteryzującym się zakrzepicą żylną i / lub tętniczą i / lub powikłaniami ciąży i obecnością przeciwciał antyfosfolipidowych. Przeciwciała antyfosfolipidowe (APA) to heterogenna grupa autoprzeciwciał skierowanych przeciwko białkom związanym z fosfolipidami błonowymi. Grupa AFA obejmuje przeciwciała antykardiolipinowe (AKA); przeciwciała przeciwko beta-2-glikoproteinie; antykoagulant toczniowy; przeciwciała przeciwko aneksynie V; przeciwciała na kompleks fosfatydyloseryna-protrombina i inne.

Chociaż rola AFA w patogenezie APS nie jest w pełni poznana, przypuszcza się, że są one przyczyną tego zespołu. Diagnoza APS jest złożona i złożona. Badania laboratoryjne są integralną częścią algorytmu diagnostycznego. Aby uniknąć błędów, konieczne jest zrozumienie roli badań laboratoryjnych w diagnostyce APS i poprawnej interpretacji ich wyników..

Obecnie do rozpoznania APS najczęściej kieruje się australijskimi (Sydney) kryteriami z 2006 r. Kryteria te obejmują objawy kliniczne i laboratoryjne. Kryteria laboratoryjne API obejmują:

  1. obecność koagulantu tocznia;
  2. obecność klasy IgG lub IgM klasy AKA w mianie średnim lub wysokim (ponad 40 jednostek fosfolipidowych PU lub w mianie przekraczającym 99. percentyl) przy zastosowaniu metody enzymatycznej analizy immunosorpcyjnej ELISA (ELISA); 1 PU odpowiada 1 μg przeciwciała;
  3. obecność przeciwciał przeciwko beta-2-glikoproteinie klasy IgG i / lub IgM w mianie przekraczającym 99. percentyl przy zastosowaniu metody ELISA.

Rozpoznanie APS wymaga obecności klinicznego i jednego lub więcej określonych kryteriów laboratoryjnych w dwóch lub więcej analizach wykonywanych w odstępie co najmniej 12 tygodni.

Cechy interpretacji wyniku badań

  1. Testy APS charakteryzują się dość wysokim odsetkiem wyników fałszywie dodatnich (3–20%). Z tego powodu nie są używane do badań przesiewowych u bezobjawowych pacjentów, w tym kobiet w ciąży. Zaproponowano następujące podejście do wyboru pacjentów, którzy mogą kwalifikować się do analizy pod kątem APS:
    1. Grupa pacjentów, dla których wskazane jest przeprowadzenie badania w kierunku APS: młode pacjentki (poniżej 50. roku życia) z niewyjaśnioną i niesprowokowaną żylną chorobą zakrzepowo-zatorową i / lub tętniczą, zakrzepicą o nietypowej lokalizacji, przypadkach późnej utraty ciąży lub zakrzepicy lub powikłań ciąży u pacjentek z chorobami autoimmunologicznymi choroby (SLE, reumatoidalne zapalenie stawów, trombocytopenia autoimmunologiczna, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna);
    2. Grupa pacjentów, dla których mniej wskazane jest przeprowadzenie badania w kierunku APS: młode pacjentki z nawracającym wczesnym poronieniem, wywołanym żylną chorobą zakrzepowo-zatorową oraz bezobjawowe, u których przypadkowo doszło do przedłużenia czasu częściowej tromboplastyny ​​po aktywacji (APTT);
    3. Grupa pacjentów, dla których najmniej wskazane jest przeprowadzenie badania w kierunku APS: pacjenci w podeszłym wieku z żylną i / lub tętniczą chorobą zakrzepowo-zatorową.
  1. Przyjmowanie niektórych leków i chorób zakaźnych może prowadzić do pojawienia się AKA, które jednak jest przemijające i nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakrzepicy. Z tego powodu co najmniej 2 testy są wykonywane w odstępach co najmniej 12 tygodni. Pacjenci z kiłą, chorobą z Lyme, zakażeniem HIV i niektórymi innymi chorobami zakaźnymi mogą być błędnie zdiagnozowani z APS na podstawie dodatniego wyniku AFA i współistniejącego udaru lub zakrzepicy tętniczej o innej etiologii.
  2. Słabo dodatnie miano AKA i przeciwciał przeciwko beta-2-glikoproteinie nie ma znaczenia klinicznego.
  3. Chociaż przeciwciała przeciwko beta-2-glikoproteinie są zwykle obecne w AKA, niektórzy pacjenci z APS mogą mieć tylko przeciwciała przeciwko beta-2-glikoproteinie. Należy pamiętać, że czułość testu na obecność przeciwciał przeciwko beta-2-glikoproteinie jest niska (40-50%). Dlatego, aby uniknąć błędów diagnostycznych, zaleca się badanie obu typów przeciwciał (AKA i przeciwciał przeciwko beta-2-glikoproteinie) oraz antykoagulantu toczniowego..
  4. W praktyce zdarzają się przypadki przypominające obraz kliniczny APS, ale ujemne według „standardowych” kryteriów laboratoryjnych (seronegatywny APS). Rozpoznanie APS u tych pacjentów jest szczególnie trudne. Należy zaznaczyć, że obecne kryteria API opierają się przede wszystkim na opinii ekspertów, a nie na dowodach naukowych, dlatego należy je traktować krytycznie. Analizy dla dodatkowych AFA, które nie są uwzględnione w przyjętych kryteriach, pomogą wyjaśnić sytuację z seronegatywnym APS:
    1. Przeciwciała przeciwko kompleksowi fosfatydyloseryna-protrombina;
    2. Klasa AFA IgA. Obecnie liczy się tylko autoprzeciwciała IgG i IgM. Nie uwzględnia się przeciwciał IgA. Z drugiej strony wykazano, że AFA klasy IgA również zwiększają ryzyko zakrzepicy..

Pozytywny wynik tych dodatkowych testów może wskazywać na obecność API pomimo braku „standardowych” kryteriów warunku..

Analiza AFA służy nie tylko do bezpośredniej diagnostyki APS, ale także do oceny ryzyka zakrzepicy. Najwyraźniej różne typy AFA mają różny potencjał trombogenny. Ponadto ryzyko zakrzepicy zależy również od kombinacji AFA. Zatem obecność trzech głównych typów AFA (AKA, antykoagulant toczniowy i przeciwciała przeciwko beta-2-glikoproteinie), tzw. Potrójna seropozytywność, wiąże się z wyższym ryzykiem zakrzepicy niż dodatni wynik tylko dla jednego z AFA. W celu dokładniejszej oceny ryzyka zakrzepicy u pacjentów z potwierdzonym APS wskazane jest wykluczenie innych znanych czynników ryzyka nadkrzepliwości:

  1. Obecność tocznia rumieniowatego układowego (SLE). Pacjenci ze SLE mają zwiększone ryzyko powstania zakrzepów krwi. Ryzyko to jest jeszcze większe, gdy SLE jest połączony z APS. Test na czynnik przeciwjądrowy służy do badania przesiewowego w kierunku SLE u pacjentów z APS. Czynnik przeciwjądrowy (ANF, przeciwciała przeciwjądrowe, ANA) to niejednorodna grupa autoprzeciwciał skierowanych przeciwko składnikom własnego jądra. ANA jest bardzo czułym testem na SLE i dlatego jest używany jako test przesiewowy. Istnieje kilka sposobów określenia ANY we krwi. Metoda pośredniej reakcji fluorescencyjnej (RNIF) z wykorzystaniem ludzkich komórek nabłonka HEp-2 pozwala na określenie miana i rodzaju fluorescencji. SLE najbardziej charakteryzuje się jednorodnymi, obwodowymi (brzeżnymi) i nakrapianymi (ziarnistymi) typami luminescencji..
  2. Wrodzona trombofilia;
  3. Ciąża;
  4. Długotrwałe unieruchomienie;
  5. Interwencja chirurgiczna.

To kompleksowe badanie obejmowało najbardziej znaczące autoprzeciwciała przeciwko APS (AKA, przeciwciała przeciwko beta-2-glikoproteinie i ANA). Należy jeszcze raz podkreślić, że chociaż badania laboratoryjne odgrywają ogromną rolę w rozpoznaniu APS, to należy je oceniać tylko w połączeniu z danymi klinicznymi. Zaleca się wykonywanie powtarzanych analiz przy użyciu tych samych systemów testowych, czyli w tym samym laboratorium.

Do czego służą badania?

  • Do diagnostyki zespołu antyfosfolipidowego (APS).

Kiedy zaplanowano badanie?

  • W przypadku wystąpienia objawów zakrzepicy żylnej lub tętniczej u młodego pacjenta (poniżej 50 lat) lub zakrzepicy o nietypowej lokalizacji;
  • podczas badania pacjentki z poronieniem nawykowym, to znaczy, jeśli kobieta ma historię trzech lub więcej poronień samoistnych z rzędu do 22 tygodni;
  • w obecności innych pośrednich objawów zespołu antyfosfolipidowego: objawy uszkodzenia zastawek serca (wegetacja, zgrubienie, dysfunkcja), sinica siatkowata, nefropatia, trombocytopenia, stan przedrzucawkowy, pląsawica, epilepsja;
  • w przypadku zakrzepicy lub utraty ciąży u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi (na przykład SLE);
  • wraz z antykoagulantem tocznia podczas otrzymywania zwiększonego czasu częściowej tromboplastyny ​​(APTT);
  • jeśli uzyskasz pozytywny wynik testu RPR podczas badań przesiewowych w kierunku kiły.

Co oznaczają wyniki?

Dla każdego określonego wskaźnika:

Kryteria laboratoryjne APS (Sidney, 2006):

  1. obecność koagulantu tocznia;
  2. obecność klasy IgG lub IgM klasy AKA w mianie średnim lub wysokim (ponad 40 jednostek fosfolipidowych PU lub w mianie przekraczającym 99. percentyl) przy zastosowaniu metody enzymatycznej analizy immunosorpcyjnej ELISA (ELISA); 1 PU odpowiada 1 μg przeciwciała;
  3. obecność przeciwciał przeciwko beta-2-glikoproteinie klasy IgG i / lub IgM w mianie przekraczającym 99. percentyl przy zastosowaniu metody ELISA.

Co może wpłynąć na wynik?

  • Przyjmowanie niektórych leków i chorób zakaźnych (półpasiec, HIV) może prowadzić do fałszywie dodatniego wyniku.
  • Pozytywny wynik nie zawsze oznacza obecność API: zaleca się powtórzenie testu w odstępie co najmniej 12 tygodni.
  • Ujemny wynik nie pozwala na wykluczenie APS - pamiętaj, że istnieje „seronegatywny” APS.

Kto zamawia badanie?

Terapeuta, lekarz ogólny, reumatolog.

Literatura

  1. Rand JH, Wolgast LR. Co wolno, a czego nie wolno w diagnozowaniu zespołu antyfosfolipidowego. Program edukacyjny Hematology Am Soc Hematol. 2012; 2012: 455-9.
  2. Zespół Lim W. Antiphospholipid. Program edukacyjny Hematology Am Soc Hematol. 2013; 2013: 675-80. Przejrzeć.

Zespół antyfosfolipidowy

Zespół antyfosfolipidowy (APS) jest nabytą chorobą autoimmunologiczną, w której układ odpornościowy wytwarza przeciwciała (przeciwciała antyfosfolipidowe, aPL) na fosfolipidy błon własnych komórek lub określonych białek krwi. W tym przypadku obserwuje się uszkodzenie układu krzepnięcia krwi, patologię podczas ciąży i porodu, zmniejszenie liczby płytek krwi, a także szereg zaburzeń neurologicznych, skórnych i sercowo-naczyniowych..

Choroba należy do grupy trombofilnej. Oznacza to, że jego głównym objawem jest nawracająca zakrzepica różnych naczyń..

Po raz pierwszy informację o roli swoistych autoprzeciwciał w rozwoju zaburzeń układu krzepnięcia, a także o charakterystycznych objawach choroby przedstawił w 1986 roku angielski reumatolog G.R.W. Hughes, aw 1994 roku na międzynarodowym sympozjum w Londynie termin Hughes ”.

Częstość występowania zespołu antyfosfolipidowego w populacji nie została w pełni poznana: swoiste przeciwciała we krwi osób zdrowych, według różnych źródeł, stwierdza się w 1-14% przypadków (średnio w 2-4%), ich liczba wzrasta wraz z wiekiem, szczególnie w przypadku chorób przewlekłych. Niemniej jednak zapadalność na tę chorobę u ludzi młodych (raczej raczej u dzieci i młodzieży) jest znacznie wyższa niż u osób starszych..

Zgodnie z nowoczesnymi koncepcjami przeciwciała antyfosfolipidowe to heterogenna grupa immunoglobulin, które reagują z ujemnie lub obojętnie naładowanymi fosfolipidami o różnych strukturach (np. Przeciwciała przeciwko kardiolipinie, przeciwciała przeciwko beta-2-glikoproteinie, antykoagulant toczniowy).

Zauważono, że kobiety chorują 5 razy częściej niż mężczyźni, szczyt przypada na średni wiek (ok. 35 lat).

Synonimy: zespół Hughesa, zespół fosfolipidowy, zespół przeciwciał antyfosfolipidowych.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Przyczyny choroby nie zostały jeszcze ustalone..

Należy zauważyć, że przejściowy wzrost poziomu przeciwciał antyfosfolipidowych występuje na tle niektórych infekcji wirusowych i bakteryjnych:

  • Wirusowe zapalenie wątroby typu C;
  • infekcje wywołane przez wirus Epsteina-Barra, ludzki wirus niedoboru odporności, cytomegalowirus, parwowirus B19, adenowirus, wirusy półpaśca, odra, różyczka, grypa;
  • trąd;
  • gruźlica i choroby wywoływane przez inne prątki;
  • salmonelloza;
  • infekcje gronkowcowe i paciorkowcowe;
  • q gorączka; itd.

Na obecnym poziomie rozwoju medycyny nie można zapobiec rozwojowi choroby.

Wiadomo, że u pacjentów z zespołem antyfosfolipidowym zapadalność na różne choroby autoimmunologiczne jest wyższa niż średnia w populacji. Na tej podstawie niektórzy badacze sugerują genetyczne predyspozycje do choroby. Jako dowód w tym przypadku przytaczane są dane statystyczne, według których 33% krewnych pacjentów z APS było nosicielami przeciwciał antyfosfolipidowych..

Najczęściej w populacjach europejskich i amerykańskich wymienia się trzy genetyczne mutacje punktowe, które mogą być związane z powstawaniem choroby: mutacja Leiden (mutacja czynnika V w krzepnięciu krwi), mutacja genu protrombiny G20210A oraz defekt w genie reduktazy 5,10-metylenotetrahydrofolianu C677T.

Formy choroby

Wyróżnia się następujące podtypy zespołu antyfosfolipidowego:

  • zespół antyfosfolipidowy (rozwija się na tle dowolnej choroby, częściej - autoimmunologicznej, zidentyfikowanej w 1985 r.);
  • pierwotny zespół antyfosfolipidowy (opisany w 1988);
  • katastroficzne (CAFS, opisane w 1992);
  • seronegatywny (SNAFS, rozdzielony na oddzielną grupę w 2000 r.);
  • prawdopodobny APS lub zespół pre-antyfosfolipidowy (opisany w 2005).

W 2007 roku zidentyfikowano nowe odmiany tego zespołu:

  • mikroangiopatyczny;
  • nawracająca katastrofa;
  • krzyż.

W związku z innymi stanami patologicznymi zespół antyfosfolipidowy klasyfikuje się w następujący sposób:

  • pierwotna (jest to choroba niezależna, niezwiązana z innymi patologiami);
  • wtórne (rozwija się na tle współistniejącego tocznia rumieniowatego układowego lub innych chorób autoimmunologicznych, zespołu toczniopodobnego, infekcji, nowotworów złośliwych, zapalenia naczyń, farmakoterapii niektórymi lekami).

Objawy

Obraz kliniczny związany z krążeniem przeciwciał antyfosfolipidowych w krążeniu ogólnoustrojowym obejmuje zarówno bezobjawowe przenoszenie przeciwciał, jak i objawy zagrażające życiu. W rzeczywistości każdy organ może być zaangażowany w obraz kliniczny zespołu antyfosfolipidowego..

Głównymi objawami zespołu antyfosfolipidowego są nawracająca zakrzepica różnych naczyń..

Przeciwciała mogą niekorzystnie wpływać na procesy regulacyjne układu krzepnięcia, powodując ich patologiczne zmiany. Ustalono również wpływ AFL na główne etapy rozwoju płodu: trudności z implantacją (utrwaleniem) zapłodnionego jajeczka do jamy macicy, zaburzenia w krążeniu łożyskowym, rozwój niewydolności łożyska..

Główne warunki, których pojawienie się może wskazywać na obecność zespołu antyfosfolipidowego:

  • nawracająca zakrzepica (zwłaszcza żył głębokich kończyn dolnych i tętnic mózgu, serca);
  • powtarzająca się zatorowość płucna;
  • przemijające niedokrwienne zaburzenia krążenia mózgowego;
  • uderzenie;
  • epizodrom;
  • hiperkineza pląsawicy;
  • zapalenie wielu nerwów;
  • migrena;
  • poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego;
  • niedosłuch odbiorczy;
  • przemijająca utrata wzroku;
  • parestezje (uczucie drętwienia, pełzanie);
  • słabe mięśnie;
  • zawroty głowy, bóle głowy (do nie do zniesienia);
  • naruszenia sfery intelektualnej;
  • zawał mięśnia sercowego;
  • uszkodzenie aparatu zastawkowego serca;
  • przewlekła kardiomiopatia niedokrwienna;
  • zakrzepica wewnątrzsercowa;
  • nadciśnienie tętnicze i płucne;
  • zawały serca wątroby, śledziony, jelit lub woreczka żółciowego;
  • zapalenie trzustki;
  • wodobrzusze;
  • zawał nerki;
  • ostra niewydolność nerek;
  • białkomocz, krwiomocz;
  • zespół nerczycowy;
  • zmiany skórne (sinica siatkowata - występuje u ponad 20% pacjentów, owrzodzenia pozakrzepowe, zgorzel palców rąk i nóg, liczne krwotoki o różnym nasileniu, zespół purpurowego palca);
  • patologia położnicza, częstość występowania - 80% (utrata płodu częściej w II i III trymestrze ciąży, późna ciąża, stan przedrzucawkowy i rzucawka, wewnątrzmaciczne opóźnienie wzrostu, przedwczesny poród);
  • trombocytopenia od 50 do 100 x 10 9 / l.

Diagnostyka

Ze względu na szeroki wachlarz różnorodnych objawów, jakie może objawiać się choroba, rozpoznanie jest często trudne..

W celu poprawienia trafności rozpoznania zespołu antyfosfolipidowego w 1999 roku sformułowano kryteria klasyfikacyjne, zgodnie z którymi rozpoznanie uznaje się za potwierdzone, gdy łączy się (co najmniej) jeden objaw kliniczny i jeden objaw laboratoryjny.

Należy zauważyć, że kobiety cierpią na zespół antyfosfolipidowy 5 razy częściej niż mężczyźni, szczyt przypada na średni wiek (około 35 lat).

Kryteria kliniczne (na podstawie danych z wywiadu) to zakrzepica naczyniowa (jeden lub więcej epizodów zakrzepicy naczyniowej dowolnego kalibru w dowolnych tkankach lub narządach, a zakrzepica musi być potwierdzona instrumentalnie lub morfologicznie) i patologia ciąży (jedna z wymienionych opcji lub ich kombinacja):

  • jeden lub więcej przypadków śmierci wewnątrzmacicznej normalnego płodu po 10. tygodniu ciąży;
  • jeden lub więcej przypadków przedwczesnego porodu normalnego płodu przed 34 tygodniem ciąży z powodu ciężkiego stanu przedrzucawkowego, rzucawki lub ciężkiej niewydolności łożyska;
  • trzy lub więcej kolejnych przypadków samoistnego poronienia prawidłowej ciąży (przy braku wad anatomicznych, nieprawidłowości hormonalnych i chromosomalnych po stronie któregokolwiek z rodziców) przed 10 tygodniem ciąży.
  • przeciwciała przeciwko izotypowi IgG lub IgM kardiolipiny, wykrywane w surowicy w średnich lub wysokich stężeniach co najmniej 2 razy po co najmniej 12 tygodniach za pomocą standaryzowanego enzymatycznego testu immunosorpcyjnego (ELISA);
  • przeciwciała przeciwko izotypowi IgG i (lub) IgM-1 beta-2-glikoproteiny-1, wykrywane w surowicy w średnich lub wysokich stężeniach co najmniej 2 razy po co najmniej 12 tygodniach metodą standardową (ELISA);
  • antykoagulant toczniowy w osoczu w dwóch lub więcej przypadkach badania w odstępie co najmniej 12 tygodni, określony zgodnie z międzynarodowymi zaleceniami.

Zespół antyfosfolipidowy uważa się za potwierdzony, jeśli istnieje jedno kryterium kliniczne i jedno laboratoryjne. Chorobę wyklucza się, jeśli przeciwciała antyfosfolipidowe bez objawów klinicznych lub objawów klinicznych bez aPL są wykrywane przez mniej niż 12 tygodni lub dłużej niż 5 lat.

Leczenie

Nie ma ogólnie przyjętych międzynarodowych standardów leczenia tej choroby; leki o działaniu immunosupresyjnym nie wykazały wystarczającej skuteczności.

Farmakoterapia zespołu antyfosfolipidowego ma na celu głównie zapobieganie zakrzepicy, stosowana:

  • pośrednie antykoagulanty;
  • środki przeciwpłytkowe;
  • środki hipolipidemiczne;
  • preparaty aminochinoliny;
  • leki przeciwnadciśnieniowe (w razie potrzeby).

Możliwe komplikacje i konsekwencje

Głównym zagrożeniem dla pacjentów z zespołem antyfosfolipidowym są powikłania zakrzepowe, które w nieprzewidywalny sposób wpływają na jakiekolwiek narządy, powodując ostre zaburzenia przepływu krwi narządowej..

W przypadku kobiet w wieku rozrodczym dodatkowo istotnymi komplikacjami są:

  • poronienie;
  • wewnątrzmaciczne opóźnienie wzrostu płodu w wyniku upośledzenia przepływu krwi w łożysku i przewlekłej hipoksji;
  • oderwanie łożyska;
  • gestoza, stan przedrzucawkowy, rzucawka.

Przeciwciała antyfosfolipidowe we krwi osób zdrowych znajdują się według różnych źródeł w 1-14% przypadków (średnio w 2-4%), ich liczba wzrasta wraz z wiekiem, szczególnie w przypadku chorób przewlekłych.

Prognoza

Zakrzepica naczyń tętniczych, wysoka częstość powikłań zakrzepowych i trombocytopenii oraz obecność antykoagulantu toczniowego są uznawane za czynniki niekorzystne prognostycznie w odniesieniu do śmiertelności w APS. Przebieg choroby, nasilenie i rozpowszechnienie powikłań zakrzepowych są nieprzewidywalne.

Zapobieganie

Na obecnym poziomie rozwoju medycyny nie można zapobiec rozwojowi choroby. Niemniej jednak ciągła obserwacja ambulatoryjna pozwala ocenić ryzyko powikłań zakrzepowych, często im zapobiegać i na czas wykrywać współistniejącą patologię.

Zespół antyfosfolipidowy

Zespół antyfosfolipidowy (APS) to zespół objawów obejmujący następujące objawy choroby:

  • Nawracająca zakrzepica tętnicza i żylna;
  • Trombocytopenia;
  • Różne formy patologii położniczej;
  • Różne zaburzenia sercowo-naczyniowe, hematologiczne, neurologiczne i inne.

Zespół antyfosfolipidowy jest najczęściej zaburzeniem genetycznym. Diagnozę zespołu antyfosfolipidowego w szpitalu Jusupow przeprowadza się przy użyciu nowoczesnych metod laboratoryjnych. Serologicznymi markerami zespołu antyfosfolipidowego są przeciwciała przeciwko fosfolipidom, kardiolipinie, antykoagulanowi toczniowemu, przeciwciałom zależnym od glikoproteiny 1-b2. W leczeniu pacjentów reumatolodzy używają skutecznych leków zarejestrowanych w Federacji Rosyjskiej, które mają minimalne skutki uboczne. Ciężkie przypadki zespołu fosfolipidowego omawiane są na posiedzeniu Rady Ekspertów. W jej pracach biorą udział lekarze i kandydaci nauk medycznych, lekarze najwyższej kategorii. Personel medyczny zwraca uwagę na życzenia pacjentów.

Zespół antyfosfolipidowy opiera się na tworzeniu się w organizmie w wysokim mianie bimodalnych autoprzeciwciał, które oddziałują z ujemnie naładowanymi fosfolipidami błonowymi i związanymi z nimi glikoproteinami.

Rodzaje i objawy zespołu antyfosfolipidowego

  • Istnieją następujące kliniczne warianty zespołu antyfosfolipidowego:
  • Podstawowa;
  • Wtórne - przy chorobach reumatycznych i autoimmunologicznych, nowotworach złośliwych, używaniu leków, chorobach zakaźnych, z innych przyczyn;
  • Inne opcje to „katastroficzny” zespół antyfosfolipidowy, zespoły mikroangiopatyczne (zespół HELP, trombocytopenia zakrzepowa, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół hipotrombinemii, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe), zespół antyfosfolipidowy w połączeniu z zapaleniem naczyń.

Początek zespołu antyfosfolipidowego jest zdominowany przez objawy choroby naczyniowo-mózgowej - od utraty pamięci, migreny, uporczywego bólu głowy, przemijających zaburzeń krążenia wzrokowego i mózgowego, po zakrzepicę zatok mózgowych, naczyń mózgowych, padaczkę, udary zakrzepowe i zespół Sneddona. Pierwsza może wystąpić zakrzepica żył kończyn z zatorowością płucną lub bez, zespół Raynauda.

Aby ustalić dokładną diagnozę, reumatolodzy, jeśli podejrzewa się zespół antyfosfolipidowy, przepisują testy. Przeciwciała przeciwko fosfolipidom określa się w obecności następujących wskazań:

  • Wszyscy pacjenci z toczniem rumieniowatym układowym;
  • Pacjenci w wieku poniżej 40 lat z zakrzepicą żylną lub tętniczą;
  • Z niezwykłą lokalizacją zakrzepicy (na przykład w żyłach krezkowych);
  • W przypadku niewyjaśnionej zakrzepicy noworodkowej;
  • Pacjenci z idiopatyczną małopłytkowością (aby wykluczyć chorobę Moshkovicha);
  • Wraz z rozwojem martwicy skóry podczas przyjmowania pośrednich antykoagulantów;
  • W przypadku niewyjaśnionego wydłużenia czasu częściowej tromboplastyny ​​po aktywacji;
  • Z nawracającymi spontanicznymi poronieniami;
  • Jeśli u pacjenta zdiagnozowano wczesny ostry zawał mięśnia sercowego.

Badanie przeprowadza się, jeśli pacjent ma krewnych z zaburzeniami zakrzepowymi.

Objawy zespołu antyfosfolipidowego

Na skórze określa się następujące objawy kliniczne zespołu antyfosfolipidowego:

  • Livedo reticularis - siatka naczyniowa w postaci niebieskawych plam na dłoniach, nogach, udach, dłoniach, która jest szczególnie dobrze widoczna po schłodzeniu;
  • Krwotoki i zawały serca;
  • Zakrzepica jednej z żył centralnych;
  • Powierzchowna wysypka w postaci punktowych krwotoków przypominających zapalenie naczyń.

Objawy skórne zespołu antyfosfolipidowego obejmują martwicę skóry dystalnych kończyn dolnych, krwotok w łożysku podpaznokciowym (objaw odłamków), przewlekłe owrzodzenia kończyn, rumień dłoni i podeszwy, guzki skórne.

U pacjentów cierpiących na zespół antyfosfolipidowy może rozwinąć się zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył; niedokrwienie w wyniku przewlekłej zakrzepicy tętniczej, zgorzeli. Na duże naczynia wpływa zespół żyły głównej górnej lub dolnej, zespół łuku aorty. Wraz z uszkodzeniem kości rozwija się martwica aseptyczna, przemijająca osteoporoza przy braku hormonów glukokortykoidowych. Może wystąpić zakrzepica tętnicy nerkowej, zawał nerki, mikrozakrzepica wewnątrz kłębuszkowa z późniejszym rozwojem stwardnienia kłębuszków nerkowych i przewlekłą niewydolnością nerek.

W przypadku zespołu antyfosfolipidowego określa się klinikę uszkodzenia narządu wzroku. Rozwija się zakrzepica żył, tętnic i tętniczek siatkówki, zanik nerwu wzrokowego, zawał siatkówki; małe wysięki, które pojawiają się z powodu zablokowania tętniczek siatkówkowych.

Przejawem zespołu antyfosfolipidowego może być patologia nadnerczy: zakrzepica żył centralnych, zawały serca i krwotoki, choroba Addisona, niewydolność nadnerczy. Jeśli pacjent otrzymuje glukokortykoidy, zajęcie nadnerczy jest trudne do zdiagnozowania. Jednym z głównych objawów zespołu antyfosfolitycznego jest patologia położnicza:

  • Poronienie nawykowe przy braku chorób żeńskiego układu rozrodczego;
  • Wewnątrzmaciczna śmierć płodu;
  • Opóźniony rozwój wewnątrzmaciczny płodu;
  • Pląsawica kobiet w ciąży;
  • Gestoza, zwłaszcza jej ciężkie objawy - stan przedrzucawkowy i rzucawka;
  • Przedwczesne porody.

Jeśli podejrzewa się zespół antyfosfolipidowy, reumatolodzy przepisują testy. Znane są następujące kryteria laboratoryjne choroby: obecność przeciwciał przeciwko kardiolipinie IgG lub IgM w surowicy w średnich lub wysokich mianach, które są określane co najmniej 2 razy w ciągu sześciu tygodni przy oznaczaniu standardową metodą immunologiczną oraz antygen tocznia wykrywany w osoczu przez co najmniej 2 razy w ciągu sześciu tygodni przy użyciu standardowej metody. Rozpoznanie „zespołu antyfosfolitycznego” jest ustalane przez reumatologów w obecności co najmniej jednego kryterium klinicznego i jednego laboratoryjnego.

Zapobieganie i leczenie zespołu antyfosfolipidowego

Zapobieganie i leczenie zakrzepicy w zespole antyfosfolipidowym jest nie mniej trudne niż prawidłowe rozpoznanie. Wynika to z niejednorodności mechanizmów rozwojowych leżących u podstaw APS, niejednorodności objawów klinicznych oraz braku wiarygodnych parametrów laboratoryjnych i klinicznych, pozwalających przewidzieć rozwój nawrotów zaburzeń zakrzepowych. Lekarze stosują glikokortykoidy, leki cytotoksyczne i plazmaferezę do APS tylko w celu zahamowania aktywności choroby podstawowej lub w przypadku katastrofalnego zespołu antyfosfolitycznego. W innych przypadkach są nieskuteczne, a wręcz przeciwwskazane, gdyż długotrwała terapia hormonalna potencjalnie zwiększa ryzyko nawrotu zakrzepicy, a niektóre leki cytotoksyczne prowadzą do rozwoju powikłań terapii przeciwzakrzepowej.

Ze względu na wysokie ryzyko ponownego powstania zakrzepicy, zdecydowana większość pacjentów z APS przez długi czas, czasem do końca życia, otrzymuje profilaktyczną terapię przeciwzakrzepową. Wyjątkiem są chorzy ze stabilną normalizacją poziomu przeciwciał przeciwko fosfolipidom przy braku nawrotowej zakrzepicy. W takim przypadku nie można całkowicie wykluczyć ryzyka nawrotu zakrzepicy, dlatego reumatolodzy w szpitalu Jusupow prowadzą dokładną obserwację. Osobom z wysokim poziomem przeciwciał antyfosfolipidowych w surowicy, ale bez klinicznych objawów APS podaje się małą dawkę aspiryny.

Leki aminochinolinowe (hydroksychlorochina) mają dodatkowy efekt zapobiegawczy. Hamuje agregację i adhezję płytek krwi, zmniejsza rozmiar skrzepliny i obniża poziom lipidów we krwi. W celu zapobiegania zakrzepicy pacjentom przepisuje się pośrednie leki przeciwzakrzepowe, przede wszystkim warfarynę. Ponieważ stosowanie pośrednich antykoagulantów zwiększa ryzyko krwawienia, leczenie przeprowadza się pod ścisłym nadzorem laboratoryjnym i klinicznym..

Leczenie warfaryną może zapobiegać nawrotom zakrzepicy żylnej, ale nie jest skuteczne u niektórych pacjentów z zakrzepicą tętniczą. Otrzymują terapię skojarzoną z pośrednimi antykoagulantami i niskimi dawkami aspiryny lub dipirydamolu. Jest to bardziej uzasadnione u młodych ludzi bez czynników ryzyka krwawienia..

W leczeniu ostrych powikłań zakrzepowych w APS stosuje się bezpośredni antykoagulant - heparynę oraz leki z heparyny drobnocząsteczkowej. Leczenie katastrofalnego APS prowadzi się z wykorzystaniem całego arsenału metod intensywnej i przeciwzapalnej terapii, które są stosowane w leczeniu stanów krytycznych w chorobach reumatycznych. Pacjenci przechodzą sesje plazmaferezy, które są połączone z najintensywniejszą terapią przeciwzakrzepową, zastępując ją świeżo mrożonym osoczem. W przypadku braku przeciwwskazań wykonuje się terapię pulsacyjną glikokortykoidami i cyklofosfamidem. Immunoglobulina dożylna (sandoglobulina lub oktagam).

Jak długo ludzie żyją z zespołem antyfosfolipidowym? Ostatecznie rokowanie zależy od ryzyka nawrotu zakrzepicy. Aby zapobiec powikłaniom zagrażającym życiu, umów się na wizytę u reumatologa dzwoniąc do contact center. Diagnozowanie i leczenie pacjentów z APL jest trudne. Lekarze szpitala w Jusupowie z powodzeniem sobie z tym radzą.

Zespół antyfosfolipidowy

Zespół antyfosfolipidowy jest patologią autoimmunologiczną, która polega na tworzeniu przeciwciał przeciwko fosfolipidom, które są głównymi składnikami lipidowymi błon komórkowych. Zespół antyfosfolipidowy może objawiać się zakrzepicą żylną i tętniczą, nadciśnieniem tętniczym, wadą zastawkową serca, patologią położniczą (poronienie nawykowe, wewnątrzmaciczna śmierć płodu, gestoza), zmianami skórnymi, małopłytkowością, niedokrwistością hemolityczną. Głównymi markerami diagnostycznymi zespołu antyfosfolipidowego są Ab do kardiolipiny i antykoagulant toczniowy. Leczenie zespołu antyfosfolipidowego ogranicza się do zapobiegania tworzeniu się skrzepliny, wyznaczaniu leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych.

  • Powody
  • Klasyfikacja
  • Objawy zespołu antyfosfolipidowego
  • Diagnostyka
  • Leczenie zespołu antyfosfolipidowego
  • Prognoza
  • Ceny zabiegów

Informacje ogólne

Zespół antyfosfolipidowy (APS) to zespół zaburzeń wywołanych reakcją autoimmunologiczną na struktury fosfolipidowe obecne na błonach komórkowych. Choroba została szczegółowo opisana przez angielskiego reumatologa Hughesa w 1986 roku. Brak danych na temat rzeczywistej częstości występowania zespołu antyfosfolipidowego; Wiadomo, że nieznaczne poziomy przeciwciał przeciwko fosfolipidom w surowicy krwi występują u 2-4% praktycznie zdrowych osób, a wysokie miana - u 0,2%. Zespół antyfosfolipidowy jest diagnozowany 5 razy częściej u młodych kobiet (20-40 lat), chociaż na tę chorobę mogą cierpieć mężczyźni i dzieci (w tym noworodki). Zespół antyfosfolipidowy (APS) jako problem wielodyscyplinarny przyciąga uwagę specjalistów z zakresu reumatologii, położnictwa i ginekologii, kardiologii.

Powody

Podstawowe przyczyny zespołu antyfosfolipidowego są nieznane. W międzyczasie zbadano i określono czynniki predysponujące do wzrostu poziomu przeciwciał przeciwko fosfolipidom. Tak więc przejściowy wzrost przeciwciał antyfosfolipidowych obserwuje się na tle infekcji wirusowych i bakteryjnych (zapalenie wątroby typu C, HIV, mononukleoza zakaźna, malaria, infekcyjne zapalenie wsierdzia itp.). Wysokie miana przeciwciał przeciwko fosfolipidom stwierdza się u pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym, reumatoidalnym zapaleniem stawów, chorobą Sjogrena, guzkowym zapaleniem tętnic, autoimmunologiczną plamicą małopłytkową.

Nadprodukcję przeciwciał antyfosfolipidowych można zaobserwować w nowotworach złośliwych, przyjmowaniu leków (leki psychotropowe, hormonalne środki antykoncepcyjne itp.) Oraz odstawianiu antykoagulantów. Istnieją informacje o genetycznych predyspozycjach do zwiększonej syntezy przeciwciał przeciwko fosfolipidom u osób będących nosicielami antygenów HLA DR4, DR7, DRw53 oraz u krewnych pacjentów z zespołem antyfosfolipidowym. Ogólnie rzecz biorąc, immunobiologiczne mechanizmy rozwoju zespołu antyfosfolipidowego wymagają dalszych badań i wyjaśnień..

W zależności od struktury i immunogenności istnieją fosfolipidy „obojętne” (fosfatydylocholina, fosfatydyloetanoloamina) i „naładowane ujemnie” (kardiolipina, fosfatydyloseryna, fosfatydyloinozytol). Klasa przeciwciał antyfosfolipidowych, które reagują z fosfolipidami, obejmuje antykoagulant toczniowy, Ab na kardiolipinę, antyfosfolipidy zależne od beta2-glikoproteiny-1-kofaktora itp. do nadkrzepliwości.

Klasyfikacja

Biorąc pod uwagę etiopatogenezę i przebieg, wyróżnia się następujące warianty kliniczne i laboratoryjne zespołu antyfosfolipidowego:

  • pierwotna - nie ma związku z żadną chorobą podstawową, która może wywoływać tworzenie przeciwciał antyfosfolipidowych;
  • wtórny - zespół antyfosfolipidowy rozwija się na tle innej patologii autoimmunologicznej;
  • katastroficzna - ostra koagulopatia, występująca przy wielokrotnej zakrzepicy narządów wewnętrznych;
  • AFL-ujemny wariant zespołu antyfosfolipidowego, w którym nie stwierdza się serologicznych markerów choroby (od Ab do kardiolipiny i antykoagulantu toczniowego).

Objawy zespołu antyfosfolipidowego

Zgodnie z aktualnymi poglądami, zespół antyfosfolipidowy jest autoimmunologiczną zakrzepową waskulopatią. W APS zmiana może dotyczyć naczyń różnej wielkości i lokalizacji (naczynia włosowate, duże pnie żylne i tętnicze), co powoduje niezwykle zróżnicowane spektrum objawów klinicznych, w tym zakrzepicę żylną i tętniczą, patologię położniczą, zaburzenia neurologiczne, sercowo-naczyniowe, skórne, trombocytopenię.

Najczęstszym i typowym objawem zespołu antyfosfolipidowego jest nawracająca zakrzepica żył: zakrzepica żył powierzchownych i głębokich kończyn dolnych, żył wątrobowych, żył wrotnych wątroby, żył siatkówkowych. Pacjenci z zespołem antyfosfolipidowym mogą doświadczać powtarzających się epizodów PE, nadciśnienia płucnego, zespołu żyły głównej górnej, zespołu Budd-Chiari i niewydolności nadnerczy. Zakrzepica żylna z zespołem antyfosfolipidowym rozwija się 2 razy częściej niż tętnicza. Wśród tych ostatnich przeważa zakrzepica tętnic mózgowych, prowadząca do przemijających ataków niedokrwiennych i udaru niedokrwiennego. Inne zaburzenia neurologiczne mogą obejmować migrenę, hiperkinezę, zespół napadowy, niedosłuch czuciowo-nerwowy, neuropatię niedokrwienną nerwu wzrokowego, poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego, demencję, zaburzenia psychiczne.

Uszkodzeniu układu sercowo-naczyniowego w zespole antyfosfolipidowym towarzyszy rozwój zawału mięśnia sercowego, zakrzepicy wewnątrzsercowej, kardiomiopatii niedokrwiennej i nadciśnienia tętniczego. Dość często dochodzi do uszkodzenia zastawek serca - od niewielkiej niedomykalności, wykrywanej przez echokardiografię, do zwężenia zastawki mitralnej, aortalnej, trójdzielnej czy niedomykalności. W ramach diagnozy zespołu antyfosfolipidowego z objawami sercowymi wymagana jest diagnostyka różnicowa z infekcyjnym zapaleniem wsierdzia, śluzak serca.

Objawy ze strony nerek mogą obejmować zarówno łagodny białkomocz, jak i ostrą niewydolność nerek. Na odcinku przewodu pokarmowego z zespołem antyfosfolipidowym występuje powiększenie wątroby, krwawienie z przewodu pokarmowego, niedrożność naczyń krezkowych, nadciśnienie wrotne i zawał śledziony. Typowe zmiany skórne i tkanek miękkich to sinica siatkowata, rumień dłoniowy i podeszwowy, owrzodzenia troficzne, zgorzel palców; układ mięśniowo-szkieletowy - aseptyczna martwica kości (głowa kości udowej). Hematologiczne objawy zespołu antyfosfolipidowego to trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna, powikłania krwotoczne.

U kobiet APS jest często wykrywany w związku z patologią położniczą: powtarzającymi się samoistnymi poronieniami w różnym czasie, wewnątrzmacicznym opóźnieniem wzrostu płodu, niewydolnością łożyska, gestozą, przewlekłym niedotlenieniem płodu i przedwczesnym porodem. Prowadząc ciążę u kobiet z zespołem antyfosfolipidowym, położnik-ginekolog powinien wziąć pod uwagę wszystkie możliwe zagrożenia.

Diagnostyka

Zespół antyfosfolipidowy rozpoznaje się na podstawie danych klinicznych (zakrzepica naczyniowa, zaostrzony wywiad położniczy) i laboratoryjnych. Główne kryteria immunologiczne obejmują wykrycie w osoczu krwi średnich lub wysokich mian przeciwciał IgG / IgM przeciwko kardiolipinie i antykoagulantu toczniowego dwa razy w ciągu sześciu tygodni. Rozpoznanie uważa się za wiarygodne, gdy łączy się co najmniej jedno główne kryterium kliniczne i laboratoryjne. Dodatkowe laboratoryjne objawy zespołu antyfosfolipidowego to fałszywie dodatnie RW, dodatnia reakcja Coombsa, podwyższone miano czynnika przeciwjądrowego, czynnika reumatoidalnego, krioglobuliny, przeciwciała przeciwko DNA. Pokazano również badanie KLA, płytek krwi, biochemiczne badanie krwi, koagulogram.

Kobiety w ciąży z zespołem antyfosfolipidowym wymagają monitorowania wskaźników układu krzepnięcia krwi, ultrasonografii dynamicznej płodu i dopplerowskiego przepływu krwi maciczno-łożyskowego, kardiografii. W celu potwierdzenia zakrzepicy narządów wewnętrznych wykonuje się badanie ultrasonograficzne naczyń głowy i szyi, naczyń nerek, tętnic i żył kończyn, naczyń ocznych itp. Podczas echokardiografii wykrywane są zmiany w płatkach zastawek serca.

Diagnostyka różnicowa powinna mieć na celu wykluczenie rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, zespołu hemolityczno-mocznicowego, plamicy małopłytkowej itp. Rozpoznanie i leczenie zespołu antyfosfolipidowego ze względu na zmiany wielonarządowe wymaga połączenia wysiłków lekarzy różnych specjalności: reumatologów, kardiologów, neurologów, położników i ginekologów..

Leczenie zespołu antyfosfolipidowego

Głównym celem terapii zespołu antyfosfolipidowego jest zapobieganie powikłaniom zakrzepowo-zatorowym. Reżimowe chwile zapewniają umiarkowaną aktywność fizyczną, odmowę pozostania w stanie stacjonarnym przez długi czas, uprawianie traumatycznych sportów i długie podróże lotnicze. Kobietom z zespołem antyfosfolipidowym nie należy przepisywać doustnych środków antykoncepcyjnych, a przed planowaniem ciąży należy koniecznie skonsultować się z położnikiem-ginekologiem. Pacjentkom w ciąży przez cały okres ciąży pokazano przyjmowanie małych dawek glikokortykoidów i leków przeciwpłytkowych, podawanie immunoglobuliny, iniekcje heparyny pod kontrolą parametrów hemostazogramu.

Terapia lekowa zespołu antyfosfolipidowego może obejmować wyznaczenie pośrednich antykoagulantów (warfaryna), bezpośrednich antykoagulantów (heparyna, nadroparyna wapniowa, enoksaparyna sodowa), leki przeciwpłytkowe (kwas acetylosalicylowy, dipirydamol, pentoksyfilina). Profilaktyczna terapia antykoagulacyjna lub przeciwpłytkowa u większości pacjentów z zespołem antyfosfolipidowym jest prowadzona przez długi czas, a czasem przez całe życie. W katastrofalnej postaci zespołu antyfosfolipidowego wskazane jest wyznaczenie dużych dawek glukokortykoidów i antykoagulantów, sesje plazmaferezy, transfuzja świeżo mrożonego osocza itp..

Prognoza

Terminowa diagnoza i terapia profilaktyczna pomagają uniknąć rozwoju i nawrotu zakrzepicy, a także mają nadzieję na pomyślny wynik ciąży i porodu. W przypadku wtórnego zespołu antyfosfolipidowego ważne jest kontrolowanie przebiegu podstawowej patologii i zapobieganie infekcjom. Prognostycznie niekorzystnymi czynnikami są połączenie zespołu antyfosfolipidowego ze SLE, małopłytkowość, szybki wzrost miana Ab do kardiolipiny i przetrwałe nadciśnienie tętnicze. Wszyscy chorzy z rozpoznaniem zespołu antyfosfolipidowego powinni być monitorowani przez reumatologa z okresowym monitorowaniem markerów serologicznych choroby i parametrów hemostazogramu.

Objawy gęstej krwi u mężczyzn

Co to jest hemofilia? (objawy, diagnoza, leczenie)